Βρίζω  στην σημερινή εποχή  σημαίνει εκτοξεύω απρεπείς χαρακτηρισμούς εναντίον κάποιου , βλαστημώ { έχει σχέση με την προσβολή ιερών ,λατρευτικών συμβόλων }, βωμολοχώ { αυτός που ελλοχεύει στους βωμούς }, περιυβρίζω { νεκρούς ,αρχές κτλ. } , υβρίζω  .Είχε όμως  το ίδιο νόημα και στο παρελθόν  ;                                                               ΑΚΑΔΗΜΙΑ  ΑΘΗΝΩΝ  – » Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής γλώσσας ».                              Ενδιαφέρον παρουσιάζει η νοηματική προσέγγιση  του βρίζω στην  φράση :  βρίζω / χέζω πατόκορφα {sic } βλ. πατόκορφα .Γιατί δηλαδή << βλ.  πατόκορφα >> μόνο  ; Το ρήμα  << χέζω >> δεν παρουσιάζει τινά ενδιαφέρον ; Απορώ και  εξίσταμαι … { βρίζω < βρίζω μεσν }

Βρισιά  στη σημερινή εποχή σημαίνει λέξεις ή φράσεις που προσβάλλουν την τιμή και την υπόληψη κάποιου .Είχε όμως  την αυτή έννοια  στο παρελθόν ;                                           ΙΔΡΥΜΑ ΜΑΝ.ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ – » Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής »                                Υβρίζω  >  υβρισία  >  Βρισιά.

Τι είναι όμως η * ύβρις  και ποια η σχέση της με την αλαζονεία ;  Διότι απαντήσεις για το ποιόν της Ύβρεως  και για το ετυμολογικό της  παρελθόν δεν μας  παρέχουν  τα σύγχρονα μεγάλα {!} λεξικά .Όμως ‘ Αρχή Παιδεύσεως η των Ονομάτων Επίσκεψις ‘- { ΕΠΙΚΤΗΤΟΣ }.  HIERONYMUS  BOSCH  – » Θείο Βρέφος  με < περπατούρα> «, { 1500 }.Σάρωση_20170928                                                                                                                                                          Ι.ΠΑΝΤΑΖΙΔΟΥ  – » Λεξικόν  Ομηρικόν  ».                                                                           Ύβρις ,  { συγγ.της ΥΠΕΡ } ,υπερ-οψία  , αυθαιρεσία ,αυθάδεια  προερχομένη  ή από την συναίσθηση της υπεροχής των δυνάμεων μας  ή  από τον πλεονασμό των σαρκικών επιθυμιών μας. Συνδυάζεται με την Βία ,όθεν κακοπραγία , βιαιοπραγία.

ΦΩΤΙΟΥ  – » Λέξεων  συναγωγή ».                                                                                                      Ύβρις :  η  αικία =βάσανος, κακοποίηση με πληγές  μετά α] προπηλακισμού { προ+πηλός}=πετάω λάσπη,ονειδίζω και  β] επηρείας{ επί + αρειά/ αρά }=χλευασμός, φοβέρες.

ΑΜΜΩΝΙΟΥ – » Λεξικόν  Ομοίων  και  Διαφόρων  λέξεων ».                                                     Αικία  , Προπηλακισμός  και Ύβρις  διαφέρουν.

ΣΟΥ’Ί’ΔΑ ή ΣΟΥΔΑ – » Λεξικόν ».                                                                                            Ύβρις  , υπόβαρίς τις ούσα ή παρά το ύειν  βάρος . Δια της ύβρεως  ανανεούται ο τύραννος .

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ  – »Οιδίπους  Τύραννος », { στ.873-879 }                                                                 Ύβρις φυτεύει τύραννον = Η αλαζονεία γεννά τον τύραννο.

ΔΩΡΙΚΟΥ , ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΗ – » Το  δίγαμμα [ F ] ».                                                                    Υπέρ >  super { s = δασεία + υπέρ }.

LIDDELL & SCOTT – » Μέγα λεξικόν  της  Ελληνικής γλώσσης ».                                               Υπέρ / υπείρ / ούπερ —> super . Ύβρις =αυθάδης βία  πηγάζουσα εξ υπεβολικής συναισθήσεως δυνάμεως ή εκ πάθους .

ΑΝ. ΤΖΙΡΟΠΟΥΛΟΥ  – ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ  –<< Ο εν τη λέξει Λόγος >>.                                                Υπέρ —>  ύπερις  —->  ύπρις  —>  ύβρις. Η ύβρις παράγεται από την πρόθεση υπέρ γιατί υπερβαίνει το μέτρο. Καλείται και  Υπερβασία  ή  υπερβολία.

ΓΡ.ΒΕΡΝΑΡΔΑΚΗ – » Λεξικόν Ερμηνευτικόν ».                                                                               Ύβρις { υπέρ , superbia } = η υπέρβασις του ορθού μέτρου.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – » Φαίδρος », { 238 a }                                                                                                    Ύβρις δε δη ΠΟΛΥΏΝΥΜΟΝ -πολυμελές  γαρ και πολυμερές  = Η  ύβρις όμως έχει πολλά ονόματα , διότι έχει πολλά μέλη  και  πολλά μέρη.Και από τις μορφές της ύβρεως , αν κάποια τύχει και επικρατήσει σ’έναν  άνθρωπο ,παρέχει σε αυτόν το όνομά  της , το οποίο δεν είναι ούτε καλό  ούτε επάξιο για αυτόν που το απέκτησε.

CARAVACCIO  – » Medusa », { 1597 }.Σάρωση_20170926 (7)

EΥΣΤΡ.ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΥ  – » Λεξικό  Ελληνο-Λατινικό »                                                                     Supra /  super  >   Superbia= ύβρις , arrogantia= αλαζονεία , supercillium = υπεροψία , injuria =αδικία , convicium = λοιδορία .

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ – » Περί Αρετών και Κακιών », { 1249 b }                                                            Το τριμερές της ψυχής.

Σάρωση_20170917 (7)

ΣΤΟΒΑΙΟΥ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟΝ – » Περί Αρετής», [64. Μετώπου Πυθαγορείου Μεταποντίνου ]. Το  διμερές της  ψυχής.

Σάρωση_20170926 (6) HNIOXOΣ-ΑΡΜΑ ΨΥΧΗΣ-ΛΕΥΚΟΣ &ΜΕΛΑΣ ΙΠΠΟΣ < ενα ομορφο αμαξι με δυο αλογα >

Ύβρις  είναι το υπέρ. Όλα τα  υπέρ {super } είναι ύβρεις. Όλα τα υβρίδια είναι μικρές ύβρεις , διότι  υπερβαίνουν το μέτρο Επειδή  δε < η ύβρις  είναι πολυώνυμον >  θα εξετάσουμε ενδεικτικά   τέσσερις περιπτώσεις υπερβάσεως του μέτρου και τα ονόματα που προκύπτουν ανάλογα με το ποιόν της  υπερβολής.                                                                                                                        1.ΣΩΦΡΟΣΥΝΗ                                                                           ΘΕΟΓΝΙΔΟΣ  – » Θεογνίδεια »,{ 378-380 }                                                                                        Σωφροσύνη = σύνεσις ;  Όχι , διότι  η  σωφροσύνη είναι  αρετή του επιθυμητικού . Η σύνεσις  [= ικανότης κατά το μανθάνειν } είναι αρετή του Λογιστικού .Ύβρις = αφροσύνη ; Όχι , διότι η αφροσύνη είναι κακία  του Λογιστικού και το Λογιστικόν δεν έχει μέτρον / μέσον .Άρα δεν υπάρχει και ύβρις , διότι  ύβρις είναι  η  υπερβολή του μέτρου στις ηθικές Αρετές .

Η  σωφροσύνη είναι το μέσον ανάμεσα σε αναισθησία  και  ακολασία.

bandicam 2017-09-22 16-42-00-304                                                                                                                                                                     ΘΕΟΓΝΗ – »Ελεγείες »,{ στ. 378-380 }                                                                                                 H  σωφροσύνη είναι το αντίθετον της ύβρεως  , όπως προελέχθη , διότι είναι αντίστοιχα αρετή και κακία του επιθυμητικού { βουλητικού }.Η φρόνησις είναι αρετή του Λογιστικού μέρους της ψυχής. Άρα <<.. είτε στη σωφροσύνη είτε στην ύβρη στρέψει ο νούς …>>

ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – » Φαίδρος », { 238 a }                                                                                                    Της επιθυμίας λέγεται , υπάρχουν δύο είδη .Πρώτον η έμφυτος επιθυμία των ηδονών και δεύτερον η επίκτητος επιθυμία η επί τη βάσει της λογικής διαμορφουμένη  τάσις  προς το άριστον .Η πρώτη ,η αλόγιστος μορφή προς την ηδονή { φαύλες ηδονές } , λέγεται ακολασία .Η δευτέρα ροπή , η υπό του λογικού κατευθυνόμενη τάσις του ανθρώπου προς το άριστον ,λέγεται σωφροσύνη.

Σάρωση_20170927 (2)          SALVADOR  DALI  – » The Enigma of My Desire» , { 1929 }.Σάρωση_20170928 (2)                                                                                                                                                                                                                                     2.ΑΔΙΚΙΑ                                                                                 Γ.ΛΑΘΥΡΗ – » ΣΠΕΥΣΙΠΠΟΥ  ΟΡΟΙ »                                                                                                   Ύβρις = αδικία , που οδηγεί στην ατιμία.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ  – » Περί Αρετών και Κακιών », { 1251 a }                                                        Υπάρχουν τρία είδη αδικίας : η ασέβεια , η πλεονεξία και η ύβρις. Ύβρις είναι να επιδιώκει κάποιος τις ηδονές ,σε βάρος των άλλων  οδηγώντας τους  σε ατιμία {όνειδος}.

Σάρωση_20170922 (13)                                                                                                                                                                                MICHELANGELO  – »  Last Judgment », Sistine Chapel, { 1534-1541}. Σάρωση_20170923 (6)                                                                                                                                                                                                                                  3. ΑΛΑΖΟΝΕΙΑ  Inkedbandicam 2017-09-26 16-40-09-916_LIΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ  -» Ηθικά Ευδήμεια ‘ ,{ 1221 a }.                                                                             Η αλήθεια είναι το μέσον  μεταξύ των δύο άκρων { μιας υπερβολής  και μιας ελλείψεως } , της ειρωνείας { είρων, ο προσποιούμενος ότι έχει λιγότερα απ’όσα έχει }και της αλαζονείας { αλαζών , ο προσποιούμενος ότι έχει περισσότερα απ’ όσα έχει}.

HIERONYMUS  BOSCH  – » Παράδεισος και Κόλαση », { 1490 }.                                                                  Σάρωση_20170923 (7)

                                                                 4. ΟΛΙΓΩΡΙΑ                                                                             ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ – » Ρητορική Τέχνη », { 1378 b}                                                                             Τρία είναι  τα είδη της ολιγωρίας { ολίγη +ώρα =φροντίδα } : η καταφρόνησις , ο επηρεασμός και η ύβρις .Ύβρις εστί  το βλάπτειν {= το να βλάπτει } και λυπείν {= το να λυπεί  κάποιος  τον άλλο ] με πράγματα για τα οποία  αισχύνεται αυτός που τα υφίσταται.

Σάρωση_20170921  ΘΕΟΓΝΙΔΟΣ  – »Ελεγείες » , {στ. 153-154 }                                                                                    Τίκτει κόρος ύβριν = ο κορεσμός γεννά ύβριν .

Σαπφώ Νοταρά – » τι να τα κάνεις τα λεφτά βλάχος άνθρωπος ; »                                             Όλες οι τραγωδίες του Αρχαίου Ελληνικού θεάτρου στηρίζονται σε αυτό το τρίπτυχο : bandicam 2017-09-23 18-43-13-93812522982_660175497418316_5723917906117191523_nΑΠ.ΤΖΑΦΕΡΟΠΟΥΛΟΣ -»Ετυμολογικές και Σημασιολογικές ανιχνεύσεις»,{ σελ. 305-306 }  H Ύβρις {υπέρ} =η υπέρβασις των νόμων και του φυσικού δικαίου. Αντίθετον η ευνομία. Η Νέμεσις { αυτή που νέμει , διανέμει το δίκαιον } δηλώνει το νεμεσάν , την δίκαιη αγανάκτηση και οργή.Η Άτη { αάω ,Ατέων = παράφρων }, η σύγχυσις φρενών, η φρενοβλάβεια , η ορμή από πλάνη.

ΑΙΣΧΥΛΟΥ  – » Πέρσες », { στ.820-822 }                                                                                          Ύβρις γάρ εξανθούσ’ εκάρπωσεν στάχυν άτης= όταν ανθίσει η υπεροψία { ύβρις } μεστώνει της καταστροφής { άτη } το στάχυ.

ΑΙΣΧΥΛΟΥ  – » Αγαμέμνων », { στρ. δ’- 740 }.                                                                                    Ύβρις , Θράσος , Άτα.

ΣΩΚΡ.ΤΖΙΒΑΝΟΠΟΥΛΟΥ – » Λεξικόν Ελληνικών και Ρωμα’ι’κών  Αρχαιοτήτων »                   Ύβρεως  γραφή .Η καταγγελία  επί ακολάστων και επονειδίστων ύβρεων [ δι’ αισχρουργία ή δι’ επιθέσεως  και πληγών }.

Ι.ΠΑΝΤΑΖΙΔΟΥ  – » Λεξικόν  Ομηρικόν  ».                                                                                    Το {υ}βρίζω στην καθομιλουμένη περιορίστηκε στην ατίμωση δια των λόγων .Βρισιά = λοιδορία.

M.C.ESCHER  – » Relativity », { 1953 }Σάρωση_20170923 (8)

*ΥΒΡΙΣ  και ΥΒΡΗ  διαφέρουν. Ύβρις = αφηρημένο ουσιαστικό , η ιδέα . Κατάληξη -ις { ις-ινός = η δύναμις  να.. , η ικανότης  να .. }.Ύβρη =συγκεκριμένο ουσιαστικό .Κατάληξη { ος-η-ον = αυτός , αυτή , αυτό }.                                                                                                                                                       ΠΙΝΑΞ  ΗΘΙΚΩΝ ΑΡΕΤΩΝ { 14 }.bandicam 2017-09-27 14-20-00-849

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ : 

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

                                 ΑΓΟΡΑΖΕΤΕ  ΒΙΒΛΙΑ   –   ΕΛΕΓΧΕΤΕ  ΤΙΣ  ΠΗΓΕΣ.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s