ΛΑΘΕ ΒΙΩΣΑΣ.

Κάποτε σε φιλική ομήγυρη στον »Νυκτερινόν Σύλλογον » διακεκριμένου συμποσιάρχη και κατά την διάρκεια κρασοκατανύξεως και αμπελοφιλοσοφίας που ακολούθησε ,ο φίλτατος Κρίτων ,με το προσωνύμιο » κοντομοντελίστας » [ κατά το ραλίστας ] – από τα συναισθήματα ερωτικού πάθους που έτρεφε και ακατανίκητης έλξεως προς τις καλλίσφυρες και καλλίπυγες αλλά κοντόσωμες καλλονές – εξομολογήθηκε ότι έχει σαν ‘μότο’ στη ζωή του το απόφθεγμα » λάθε βιώσας ‘‘ του Επικούρου . Όταν ρωτήθηκε δε ,τί ακριβώς εννοούσε , απάντησε στους συμποσιαζομένους : – Mα είναι απλό : << να ζεις με τα λάθη σου >> . Μία άλλη χρυσομαλλούσα και ευειδής ‘ερευνήτρια’ του ‘‘χώρου της αναζήτησης» { ; } ή της » εναλλακτικής γνώσης και πληροφόρησης » { ; } επεξηγεί και ερμηνεύει το λάθε βιώσας » ως ..’‘λάθρα βιώσας ». Ένας άλλος , επίμονος ερευνητής και συγγραφέας , » ερμηνεύει » το ίδιον απόφθεγμα ως εξής : << να βρούμε τι κρύψαμε στο παρελθόν ,σε όλα όσα έχουμε βιώσει >>. Ποία είναι η αλήθεια ; Τι ακριβώς σημαίνει το » λάθε βιώσας » ; Σε ποίους απευθύνεται ; Ποίου είναι το απόφθεγμα αυτό ; Μήπως είναι Δελφικό παράγγελμα ; Μήπως είναι χρησμός ή παροιμιώδης λόγος ; Τέλος, έχει το ρητό αυτό κάποια χρησιμότητα την σημερινή εποχή ;

H. LIDDELL & R . SCOTT – » Μέγα λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».

Ρητόν , γνωμικόν , απόφθεγμα , παροιμία.

Η κουκουβάγια » Great Grey » .


Α }. Ποίος είπε το » λάθε βιώσας » ;

Η πατρότητα αυτού του αποφθέγματος δεν είναι δυνατόν να εξακριβωθεί .Οι γνώμες είναι αντικρουόμενες και οι μαρτυρίες είναι αντιφατικές . Διότι δεν είναι γραμμένο σε έργο κάποιου φιλοσόφου ,που διεκδικεί την πατρότητα του αποφθέγματος αυτού ,το οποίον να το επιβεβαιώνει. Ενδεχομένως το απόφθεγμα αυτό να ήταν του Δημοκρίτου ή του Επικούρου , ή των Πυθαγορείων , όπως ενδέχεται να ήταν απλώς ένας παροιμιώδης λόγος. Συνεπώς ,απoδείξεις περί αυτού δεν έχουμε ,παρά μόνον μαρτυρίες .

ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΑΡΟΙΜΙΟΓΡΑΦΟΙ – » Mακάριος » , [ V . 47 ] .

»Λάθε βιώσας » : παραινεί , παραγγέλλει το ιδιοπραγμονείν { < ιδιοπραγέω = πράττω τα εμαυτού ,κυττάζω την δουλειά μου ]. Είναι δε [ απόφθεγμα ] του Δημοκρίτου.

ΣΤ.ΠΑΠΑΣΤΑΜΑΤΙΟΥ / ΑΝ. ΧΑΤΗΡΑ – » Απάνθισμα σοφίας ».

» Λάθε βιώσας » : Να διάγεις το βίο σου ,όσο μπορείς πιο αθόρυβα [ χωρίς να επιδεικνύεσαι ]\. Δημοκρίτου.

ΙΩ. ΣΤΑΜΑΤΑΚΟΥ – » Λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσης ».

» Λάθε βιώσας » : Φρόντισε να περάσεις την ζωή σου όσον το δυνατόν πιο αθόρυβα , χωρίς επιδείξεις ..ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ..

ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ΛΑΕΡΤΙΟΥ – » Βίοι Φιλοσόφων », ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ [ 36 ] .

Λένε , ότι ο Δημόκριτος επισκέφθηκε και την Αθήνα , αλλά δεν επεδίωξε να γίνει γνωστός ,διότι καταφρονούσε την δόξα. [ Προτιμούσε το ‘‘λάθε βιώσας » ].

ΑΙΛΙΑΝΟΥ – » Ποικίλη Ιστορία », { Δ’.20 }.

Για τον Δημόκριτο ,λένε, ότι ήταν γενικά σοφός , και μάλιστα ότι επιθυμούσε να διαφεύγει την προσοχή και τούτο έκανε σκοπό της ζωής του.

ΔΗΜ. ΤΣΙΡΟΓΛΟΥ – » Λεξικό αρχαϊστικών φράσεων της νέας ελληνικής γλώσσας » .

»Λάθε βιώσας » = να ζεις στην αφάνεια. , { Επίκουρος , Απόσπασμα 551 }.

Α. ΚΑΛΑΤΖΑΚΟΥ – » Λεξικό φράσεων ».

» Λάθε  βιώσας » : Nα ζεις στην αφάνεια , να μην επιδιώκεις την προβολή ,να διαφεύγεις την προσοχή { Επίκουρος απόσπ. 551 }.

Monadnock Valley Press – » Selected Fragments, by Epicurus ».

ΜΑΡΙΝΟΥ ΝΕΑΠΟΛΙΤΟΥ – » Πρόκλος ή περί ευδαιμονίας », { ιε’ , p.36 }.

».όσον ούτε οι Πυθαγόρειοι ,που τηρούσαν ασάλευτο [ ακλόνητο στη φρόνησή τους ] το παράγγελμα » ΛΑΘΕ ΒΙΩΣΑΣ » του διδασκάλου».

ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΟΙ – » Πυθαγόρας », Εισαγωγή { σελ. 16-17 }.

Οι πυθαγόρειες κοινότητες ασκούσαν για καιρό σημαντική πολιτική επιρροή στις πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας. Με την βίαιη σύγκρουση όμως , ανάμεσα στον Κρότωνα και την Σύβαρη [ ~ 500 π.Χ. ] , θα υποστούν και αυτές σοβαρό πλήγμα…

ΣΟΥΔΑ / ΣΟΥ’Ι’ΔΑ – » Λεξικόν », Σαραπίων.

Ισίδωρος ο Γαζαίος { 5ος αι.μ.Χ.} : Νεοπλατωνικός φιλόσοφος ,ο οποίος μαζί με άλλους σοφούς { Δαμάσκιος ο Σύρος , Σιμπλίκιος ο Κίλιξ ,Διογένης και Ερμείας εκ Φοινίκης ,Ευλάμπιος ο Φρυξ και Πρισκιανός ο Λυδός } μετά το κλείσιμο της φιλοσοφικής σχολής του Πλάτωνος πήγαν στην Περσία ,προς ανεύρεση καλλίτερης τύχης. Από την βιογραφία του Ισιδώρου ,που έγραψε ο μαθητής του Δαμάσκιος , έχουν διασωθεί κάποια αποσπάσματα. ,όπως και μια περιληπτική μορφή αυτής.

ΔΑΜΑΣΚΙΟΥ – » Βίος Ισιδώρου ». Σαραπίων : << Ήταν δε αυτός ο άνδρας τόσο αληθινός και στην συμπεριφορά και στον λόγο του ,που παρείχε με τις πράξεις του το ζωντανό παράδειγμα της παροιμίας » λάθε βιώσας » >>.

ΠΟΛΥΜΝΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ – » ΔΑΜΑΣΚΙΟΣ, η Φιλοσοφική Ιστορία » . { 111 , σελ. 265 }.

<<.. ένα ζωντανό παράδειγμα του πασίγνωστου ρητού‘ Κράτα το φως σου κάτω από ένα μόδιο » . Η Επικούρεια εντολή [ κυριολεκτικά » ζήσε χωρίς να τραβάς την προσοχή » } είχε πλήρως υιοθετηθεί από τους Νεοπλατωνικούς, η οποία κατηγορηματικά αποδόθηκε στον Πυθαγόρα με αναφορά στον Πρόκλο.

»Keep your light under a bushel » & » Don’t hide your light under a bushel ».

ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ – » Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον »,[ 5.15 ].

5.15 << ουδὲ καίουσιν λύχνον και τιθέασιν αυτὸν υπὸ τον μόδιον αλλ᾽ επὶ την λυχνίαν, και λάμπει πάσιν τοις εν τη οικία. >> – » Don’t hide your light under a bushel ». [ = Μην κρύβετε τα ταλέντα ή τις ικανότητές σας ].


ΔΑΜΑΣΚΙΟΣ


Ο έσχατος διευθυντής της Νεοπλατωνικής Ακαδημίας των Αθηνών.

Δαμάσκιος { 458 μ.Χ. } : Νεοπλατωνικός φιλόσοφος από την Δαμασκό. Ανέλαβε την διεύθυνση της Πλατωνικής Ακαδημίας ,ως την εποχή που ο αμφιλεγόμενος επαρχιώτης Ιλλυριός { κατά τον Diels Μακεδόνας } και απηνής διώκτης της Ελληνικής φιλοσοφίας Αυτοκράτορας Ιουστινιανός , έκλεισε [ 529 μ.Χ. ] την Πλατωνική Ακαδημίας και διέταξε να κατασχεθεί η περιουσία της. !! Τότε ο Δαμάσκιος πήγε στην αυλή του Πέρση βασιλιά Χοσρόη μαζί με άλλους.

ΙΩ. ΜΑΛΑΛΑ – » Χρονογραφία » , Ιουστινιανού βασιλέως , { 18.47 }.

» Kατά την υπατεία του Δεκίου ,ο ίδιος ο βασιλιάς Ιουστινιανός ,αφού θέσπισε πρόσταγμα το έστειλε στην Αθήνα, διατάσσοντας κανείς να μην διδάσκει φιλοσοφία μήτε να ερμηνεύει τις κινήσεις των άστρων, μήτε να γίνεται χρήση κύβων σε καμμία από τις πόλεις , επειδή κάποιοι από τους κυβευτές , που βρέθηκαν στο Βυζάντιο και υπέπεσαν σε φοβερές βλασφημίες, αφού τους κόπηκαν τα χέρια, διαπομπεύθηκαν [ διασύρθηκαν ] μέσα σε χλευαστικές κραυγές πάνω σε καμήλες ».

ΑΦΡ. ΚΑΜΑΡΑ – » Η αντιπαγανιστική νομοθεσία της Ύστερης Ρωμ. Αυτοκρατορίας μέσα από τους κώδικες ».

Ιουστινιάνειος Κώδικας { Codex Justinianus }- DE PAGANIS, SACRIFICIIS ET TEMPLIS ,[ I 11.10.2 ] ,{ σελ.158 ].

Θα παρεμποδίσουμε δε κάθε μάθημα που διδάσκεται από αυτούς που πάσχουν από τη νόσο των ανόσιων Ελλήνων, έτσι ώστε να μην προσποιούνται ότι διδάσκουν όσους φοιτούν κοντά στους διαφθείροντας τις ψυχές των μαθητών με δήθεν αλήθειες. Αλλά δεν θα απολαύσουν σίτιση από το δημόσιο ταμείο αυτοί που δεν έχουν ελευθερία λόγου, ούτε θα διεκδικήσει κανείς για χάρη τους άδεια από τα θεία γράμματα ή τους πραγματικούς τύπους.


ΦΙΛΟΣΤΡΑΤΟΥ – » Τα ες τον Τυανέα Απολλώνιον » , { Θ’, 368, XXVIII }.

»Λάθε βιώσας ‘‘ ή »λάθε αποβιώσας ».

Ο Απολλώνιος έλεγε : << λάθε βιώσας » [ = ζήσε απαρατήρητος ] , κι αν δεν μπορείς , » λάθε αποβιώσας » [ πέθανε απαρατήρητος ] >>.

ΤΑΚΗ ΝΑΤΣΟΥΛΗ – » 3.000 λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις ».

»Λάθε βιώσας » : Να ζεις στην αφάνεια , χωρίς να δίνεις στόχο ή να προκαλείς φθόνο. Αρχαία παροιμιώδης έκφραση ,που την απέδιδαν άλλοι στον Δημόκριτο κι άλλοι στον Επίκουρο [ ή στους Επικουρείους ] . Είναι άποψη για την ζωή ,που πολλοί την έκαναν »δόγμα» .

ΘΕΟΔ. ΜΕΤΟΧΙΤΟΥ – » Υπομνηματισμοί και σημειώσεις γνωμικαί », { κεφ. οβ’ }.

» Θεωρία εις το έπος το , ‘λάθε βιώσας‘ » . »Λάθε βιώσας » λέγει η συμβουλή ‘ ,αλλά πρέπει να εξεταστεί ,εάν είναι δυνατόν τούτο : το να ζει κάποιος κρυφίως.

ΧΡ. ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ – » Λεξικόν Φιλοσοφίας » , Επίκουρος.

Οι Επικούρειοι διακρίνονται από τους Στω’ι’κούς και ως προς την συμμετοχήν τους στον δημόσιον βίον . Δηλαδή οι Επικούρειοι φρονούσαν ,ότι άριστα πράττει αυτός που διατηρεί τον εαυτόν του μακριά από την τύρβη [ > turbo = θόρυβος ] και από τις συγκινήσεις του πολιτικού βίου. Το »λάθε βιώσας » ,που εξαίρει [ εξυμνεί ] τον μονήρην [ < μόνος ] βίον ,είναι προσφιλές ρητόν των Επικουρείων.

ΓΕΡ. ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΑΤΟΥ – » Αρχαίες ,Βυζαντινές και Λόγιες φράσεις στην Νέα Ελληνική ».

»Λάθε βιώσας » = να ζεις στην αφάνεια. { Επικ. αποσπ. 551 }.

Π.ΝΙΖΑΝ – » Οι υλιστές της Αρχαιότητας », {σελ. 115 }.

» Λάθε βιώσας » , { Επικ. Απ. Β . 86 }. << Απ. Β ,σημαίνει αποσπάσματα από διάφορες πηγές { ; } >> ,{ σελ.22-23 }.

Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ – » Λεξικό των πιο απαιτητικών λέξεων της Νέας Ελληνικής ».

»Λάθε βιώσας ‘‘ : Φράση αρχαιοπρεπής [ Ελληνιστική ], που αποδίδεται στον Επίκουρο.

ΙΝΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ / ΛΙΑ ΜΠΟΥΣΟΥΝΗ-ΓΚΕΣΟΥΡΑ – » Το λέμε σωστά ; Το γράφουμε σωστά ;».

»Λάθε βιώσας » : Zήσε χωρίς να προβάλλεσαι . Ρήση του Επικούρου .


Β }. Η σημασία του » λάθε βιώσας ».

ΙΩ. ΣΤΑΜΑΤΑΚΟΥ – » Λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσης ».

Βίος = ζωή, βίος // ο τρόπος ή τα μέσα τα προς το ζην [ » το βιός » ]. Βιός = τόξο .

ΑΝΝΗΣ ΤΖΙΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – » Ο εν τη λέξει Λόγος ».

[ F ] ις = ις = [ Λατ. ] vis > Βία , Βίος, Βιός. Ζωή { < ζέω = ζεσταίνω ,θερμαίνω ]. Ζωή έχουν και τα άλογα ζώα και έλλογα , βίον μόνον τα έλλογα [ δηλ. ο άνθρωπος ].

ΙΩ. ΣΤΑΜΑΤΑΚΟΥ – » Λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσης ».

Λανθάνω ή Λήθω : Διαφεύγω την προσοχήν κάποιου ,είμαι άγνωστος , παραμένω αθέατος .

ΗΣΥΧΙΟΥ – » Λεξικόν ».

Λήθαργος : 1. επιλήσμων [ < επιλήθομαι ]= ο προξενών επιλησμοσύνη [ λήθη ,λησμονιά ] 2. επίβουλος = ο σχεδιάζων κακόν τι , ο δόλιος 3. και κύων ο προσσαίνων μεν ,λάθρα δε δάκνων = και ο σκύλος που κουνάει μεν φιλικά την ουρά του [ σαίνουρος ] ,αλλά δαγκώνει κρυφίως [ ύπουλα ] 4. Και των ίππων οι αβλεμείς ,και νωθροί = και από τους ίππους ,αυτοί που δεν έχουν αγριάδα στο μάτι [ »τσαγανό» ] και οι νωθροί [ = οκνηροί ] 5. Και πάθος τι συν πυρετώ = και κάποια πάθηση εμπύρετη ]. Ληθεδών : λήσις [ =ληθώ ,λησμονιά ]. Λήθη : αμέλεια [ = αδιαφορία ,ολιγωρία ].

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ – » Ρητορική » , { 1379 b }.

Διότι η λήθη γίνεται από αμέλεια ,η δε αμέλεια είναι ολιγωρία.



Τας θύρας κλείσατε ,τους οφθαλμούς ανοίξατε .Εκάς οι αμύητοι .



SALVADOR DALI – » Η Εμμονή της Μνήμης », { 1931 }.

Η ΛΗΘΗ.

ΗΣΙΟΔΟΥ – » Θεογονία », { στ. 226-232 }.

Η Έριδα γέννησε τον Πόνο την Λήθη , τον Λιμό ,τα Άλγη, τις Υσμίνες [συμπλοκές ] ,τις Μάχες , τους Φόνους , τους Ανδροσκοτωμούς ,τις Φιλονεικίες ,τις Ψευδολογίες ,τις Διαφωνίες ,την Κακονομία και την Άτη, που συνήθως πάνε μαζί , τον Όρκο.

Ι.ΚΑΚΡΙΔΗ – » Ελληνική Μυθολογία » ,ΘΕΟΓΟΝΙΑ, [ σελ.18 }.

Χάος – Νυξ – Έρις – Λήθη.

Γ.ΤΣΑΓΚΡΙΝΟΥ / ΕΥ. ΜΠΕΞΗ – » Ησιόδου ‘ Θεογονία ‘ » .

Η μισητή Έριδα γέννησε τον βασανιστή Πόνο [ μόχθο ] ,την Λήθη , τον Λιμό [ πείνα ] και τα Άλγη [ σωματικoί και ψυχικοί πόνοι ] ,τις Υσμίνες [ συμπλοκές, συγκρούσεις ] ,τις Μάχες ,τους Φόνους , τις Ανδροκτασίες [ Ανδροσκοτωμούς ], τα Νείκεα [ φιλονεικίες ] τις Ψευδολογίες ,τις Αμφιλογίες [ διαφωνίες ] , τις Δυσνομίες [ κακονομία ] και την Άτη [ παραφροσύνη ] , που συνήθως πάνε μαζί , και τον απαράβατον Όρκον.

ΑΠ. ΓΟΝΙΔΕΛΗ – »ΘΕΟΓΟΝΙΑ , Τα τέκνα της Έριδος », { σελ. 32-33, 49-50 ,61-62 }.

Aπ’ όλα τα παιδιά της Νύκτας μόνον η Έρις κατόρθωσε να γεννήσει φοβερά και τρομερά παιδιά. Τα παιδιά της Νυκτός και της Έριδος , είναι προσωποποιημένες , κατά κάποιον τρόπον , αρνητικές καταστάσεις του ανθρωπίνου βίου , που τον κάνουν να πάσχει ή έχουν σχέση με άσκηση σωματικής βίας ή σχετίζονται με παράβαση ηθικών κανόνων. Είναι δηλαδή ,έννοιες προς φιλοσοφική μελέτη και προς διαλογισμό [ διαφέρει δε ο ονομαζόμενος »διαλογισμός των γκουρού » , διότι εκεί δεν συμμετέχει στην διανοητική ικανότητα ο λόγος . Άρα δεν είναι διαλογισμός ] .Είναι κλείδες μυητικές προς κατανόηση του μυστηρίου της ζωής. Αναλογισθείτε μόνο , πόσα από τα παιδιά της νυκτός και της Έριδος συναντάμε στην καθημερινά στον βίο μας.. !! Η στυγερή Έρις όπως και η μητέρα της δεν χρειάστηκε να σμίξει ερωτικά για να γεννήσει αυτά τα παιδιά :

Η Λήθη είχε τον θρόνο της στον Κάτω Κόσμο και είχε τα χαρακτηριστικά του ‘Υπνου και του Θανάτου [ δίδυμα αδέλφια ],αφού λογιζόταν σαν αδελφή τους. Οι άνθρωποι μπορεί να την αποζητούσαν προσωρινά για να ξεχάσουν τον πόνο , τα βάσανα και τις ταλαιπωρίες που φέρνει ο βίος .Όμως όταν η Λήθη κυρίευε τις ανθρώπινες ψυχές ,σήμαινε και το τέλος της ύπαρξης ,την αποκοπή του ανθρώπου από το εγώ και τον οριστικό του θάνατο.

K. KERENYI – » Η Μυθολογία των Ελλήνων ». ΛΗΘΗ { σελ.482 }.

Ο Θησέας [ βασιλιάς των Αθηνών ] και ο Πειρίθους [ βασιλιάς των Λαπιθών ] κατεβαίνουν από το Ταίναρο δολίως στον Κάτω Κόσμο , με σκοπό να αρπάξουν για νύφη την βασίλισσα του Άδου. Αλλά με δόλο τους υποδέχτηκε και ο κυρίαρχος του Κάτω κόσμου , που τους έβαλε να καθίσουν στους θρόνους της λήθης , της λησμονιάς.

ΑΘ. ΣΤΑΓΕΙΡΙΤΟΥ – » Ωγυγία », Νερτερία .» Περί Λήθης », { σελ. 99 }.

Η Λήθη ήταν ποταμός του Άδου και ονομαζόταν έτσι από το ρήμα λανθάνω ή λήθω . Επειδή όσοι έπιναν από αυτή λησμονούσαν όσα προηγούμενα έχουν συμβεί ,είτε καλά είτε κακά. Καθότι αυτοί που κατέβαιναν στον Άδη ,έπιναν για να λησμονήσουν ,άλλοι μεν τα καλά ,άλλοι δε τα κακά της ζωής. Όσες ψυχές μεν περνούσαν από τον Τάρταρο στα Ηλύσια πεδία ,έπιναν για να λησμονήσουν την τιμωρία .Όσες ψυχές δε επρόκειτο να μετενσαρκωθούν ,έπιναν για να λησμονήσουν την μακαρία ζωή των Ηλυσίων πεδίων .Εκεί ,στις όχθες της Λήθης , ήταν μαζεμένο άπειρο πλήθος ψυχών ,όπως οι μέλισσες , και έπιναν συνεχώς .Επειδή μετά από χίλια χρόνια ,έπρεπε να εξέλθουν στον κόσμο και να μετενσαρκωθούν σε διάφορα άλλα σώματα ως άνθρωποι ή ζώα ,σύμφωνα με την δοξασία της μετενσαρκώσεως .

ΑΘ. ΣΤΑΓΕΙΡΙΤΟΥ – » Ωγυγία ή Αρχαιολογία », [ Γ’ ] .Περί του Τροφωνίου , [ σελ. 516 ].

Στη Λιβαδειά υπάρχει σπήλαιον ,όπου ευρίσκεται το Μαντείον του Τροφωνείου .Όποιος ήθελε να ρωτήσει το Μαντείον , έπρεπε πρώτα να προετοιμασθεί καταλλήλως και έπειτα να κατέβει μόνος στο άντρο. Μετά από συγκεκριμένη τελετουργία ,τον έπαιρναν οι ιερείς και τον έφερναν μπροστά σε δύο πηγές ,από τις οποίες η μία ονομαζόταν Λήθη και η άλλη Μνημοσύνη.

ΙΧΩΡ – ΕΛΕΝΗ ΩΡΕΙΘΥΙΑ ΚΟΥΛΙΖΑΚΗ » Οι πηγές της Λήθης και της Μνημοσύνης .

Η Ορφική μυστική παράδοση για την πορεία της ψυχής προς την αθανασία. Σύμφωνα με την διδασκαλία των Ορφικών ,ο μυημένος πρέπει να πιεί από την πηγή της Μνημοσύνης ,που κυλούσε δεξιά και να αποφύγει να πιεί νερό από την πηγή της Λήθης με τα άσπρα κυπαρίσσια

JOHN R. SPENCER STANHOPE -‘‘Τα νερά της Λήθης [ Lethe ] από τις πεδιάδες των Ηλυσίων πεδίων » ,{ 1879–80 }.

ΛΗΘΩ και ΛΗΤΩ .

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ – » Ομηρικά προβλήματα », [ 55 ].

1.Στην Λητώ αντιστάθηκε ο Ερμής , επειδή τούτος δεν συμβολίζει τίποτα άλλο παρά τον λόγο ,που εκφράζει ό,τι συμβαίνει μέσα μας [ πάθη ] 2. Τον κάθε λόγο αντιμάχεται η Λητώ ,που με την αλλαγή [ μετάθεση ] ενός γράμματος { τ — > θ } γίνεται ωσάν Ληθώ [ Λήθη ] 4. Είναι φυσικό λοιπόν να ορμά η μνήμη προς τον αντίπαλόν της 5. Δικαίως μάλιστα υποχωρεί μπροστά της ,διότι η λήθη είναι η ήττα του λόγου και με την απώλεια της μνήμης το αληθινό νικιέται και περιβάλλεται από βαριά σιωπή.

Ι.ΚΑΚΡΙΔΗ – » Ελληνική Μυθολογία » . ΔΩΔΕΚΑΘΕΟΝ / ΑΠΟΛΛΩΝ , [ σελ. 142 }.

Η ΛΗΤΩ.

ΙΩ. ΠΑΣΣΑ / ΚΩΝ. ΧΑΣΑΠΗ – » ΤΑ ΟΡΦΙΚΑ » .

Μνημοσύνης θυμίαμα [ 77 ] : << Αλλά ,μακαρία Θεά, απόδιωξε από αυτούς την λησμοσύνη [ λήθη ] >>.

Ύπνου θυμίαμα [ 85 ] : << διότι εσύ [ Ύπνε ] είσαι εκ φύσεως ο γνήσιος αδελφός της Λήθης και του Θανάτου >>.

ΙΩ. ΣΤΟΒΑΙΟΥ – » Ανθολόγιον », [ Β’. Αφροσύνη ]. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ – » Γνώμαι ».

H λήθη των δικών μας ελαττωμάτων [ κακών ], γεννά θράσος.

ΙΩ. ΣΤΟΒΑΙΟΥ – » Εκλογαί – Αποφθέγματα – Υποθήκαι », [ Β’. IV } .Περί λόγου και γραμμάτων .

[ 8 ].ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ – » Παλαμήδη », [ απ. 582 Ν ].

Μόνο εγώ ορθώνοντας τα »φάρμακα για την λήθη » ,ρυθμίζοντας σύμφωνα και φωνήεντα και συλλαβές , βρήκα τρόπο [ εξηύρον ] να γνωρίζουν οι άνθρωποι γράμματα .

Κ.Π.ΚΑΒΑΦΗ – » Τα ανέκδοτα ποιήματα ».

Λήθη { 1896 }.

ΙΩ.ΣΤΟΒΑΙΟΥ – » Ανθολόγιον », [ Γ’.XI ] .Περί αληθείας.

» Αδύνατον τάληθές λαθείν » [= Είναι αδύνατον να κρυφτεί η αλήθεια ] –MENANΔΡΟΣ.



ΠΑΝ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ – » Λεξικό ρημάτων της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας ».

Λανθάνω = διαφεύγω την προσοχή ,κρύβομαι ,ξεχνάω, λησμονάω. Από ρ.[ ΛΑΘ-] : λάθος, [ α-λάθητος ] λάθρα, λαθραίος, λάθριος., από ρ.[ ΛΗΘ– ] : λήθη [ α-ληθής ] ,λήθαργος ,από θ.[ ΛΑΣ- / ΛΗΣ – ] : λήσμων ,[ ά- λαστος / ά-ληστος ] ,λησμοσύνη .

Γ.ΕΞΑΡΧΟΥ / Μ.ΦΩΤΙΑΔΟΥ – » Ιωάννου Ζωναρά λεξικόν ».

Λήθω : το λανθάνω ‘ και το ληθαργώ. Λήθη : η λάθεσις ‘ και η ληθεδών [ λήθη ] ‘ και μνήμης έξοδος και εκβολή.

ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ – » Ανώμαλα ρήματα της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσης ».

Λανθάνω = μένω άγνωστος , διαφεύγω την προσοχήν. Συντάσσεται : 3] με κατηγορηματική μετοχή [ όπως το τυγχάνω ,οίχομαι ,φθάνω ,διάγω ,διαγίγνομαι ,διατελώ ] η οποία κατά την ερμηνεία μπορεί να μετατρέπεται σε ρήμα , το δε ρήμα μπορεί να μετατρέπεται σε επίρρημα ή σε επιρρηματική φράση .

ΑΧ. ΤΖΑΡΤΖΑΝΟΥ – » Συντακτικόν της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσης », { σελ.152 }.

Κατηγορηματική μετοχή. Το λανθάνω ανήκει στην κατηγορία των ρημάτων [ όπως και τα διάγω ,διατελώ ,οίχομαι ,τυγχάνω, φαίνομαι ,φθάνω } τα οποία ,όταν συντάσσονται με κατηγορηματική μετοχή αποδίδονται με τροπικό επίρρημα ,ενώ η κατηγορη-ματική αποδίδεται με ρήμα. » Λάθε »——> τροπ. επίρρημα , »βιώσας »—-> ρήμα.

ΠΑΝ. ΚΟΛΛΙΑ – » Λεξικόν των Βασικών ρημάτων της Αρχαίας Αττικής πεζογραφίας ».

Λανθάνω [ λήθω ] = διαφεύγω την προσοχή ,παραμένω αθέατος ,άγνωστος .Σύνταξη : 3] λανθάνω + Κατηγ. μτχ. [ τότε αποδίδεται το ρήμα με επίρρημα [ λάθρα , κρυφίως ] ,η δε μετοχή με ρήμα .

ΧΑΡ.ΘΕΟΔΩΡΙΔΗ – » Επίκουρος », { σελ.243 }.

»Λάθε βιώσας » .Η φράση πάει να πει : απόφευγε τις μωρές επιδιώξεις ,τις πράξεις που προκαλούν αντίδραση ,ταράζουν τη γαλήνη σου και σε κατεβάζουν στο επίπεδο των αφώτιστων και των χυδαίων .Τιμές και δόξες σαν εκείνες δεν έχουν αξία.


Γ }. Eπίκουρος και » Κήπος ‘‘.

ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ΛΑΕΡΤΙΟΥ – » Βίοι Φιλοσόφων ». Bίος Επικούρου.

Ο Επίκουρος συκοφαντήθηκε και δυσφημίστηκε όσο κανείς άλλος στην ιστορία της φιλοσοφίας εξ αιτίας πολλών και ποικίλων αιτιών , αλλά όλοι αυτοί [ οι κατήγοροι ] δεν είναι στα καλά τους , όπως γράφει ο Διογένης Λαέρτιος. .Ένεκα δε της υπερβολικής του χρηστότητας ουδόλως αναμίχθηκε με την πολιτική. Ο ίδιος στις επιστολές του γράφει ,ότι αρκούνταν σε ξερό ψωμί και νερό .Επίσης γράφει : » Στείλε μου λίγο τουλουμοτύρι για να μπορώ όταν θέλω να ζω πολυτελώς ».Τέτοιος ήταν ο άνθρωπος που έθεσε την ηδονή ως σκοπό του ανθρώπινου βίου.

ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ – » Ηθική », Εισαγωγή , [ σελ. 9-24 ].

Τί δεν είναι ο Επίκουρος.
Η κατ’ εξοχήν αρετή στην κοινωνία είναι η φιλία : ένα » διαπροσωπικό συμβόλαιο »,που μαζί με το κοινωνικό συμβόλαιο και το » λάθε βιώσας » [ ζήσε απαρατήρητος ] προσφέρουν λύση στο πρόβλημα της κοινωνικής συμβίωσης. Δεν αδιαφορεί λοιπόν ο Επίκουρος για την πολιτεία ,ούτε κρατάει τους φίλους του απομονωμένους από τα πολιτικά πράγματα, αλλά μάλλον φαίνεται να δέχεται μία ανοικτή κοινωνία ,όπου »η ελάχιστη εξουσία είναι η καλλίτερη εξουσία », ενώ η φιλοσοφία παίζει ρόλο καθοδηγητικό και υπόσχεται την μεγαλύτερη ευτυχία για τον άνθρωπο.

ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ – » Ηθική » , Αποσπάσματα και μαρτυρίες .ΦΙΛΟΔΗΜΟΥ – » Προς σοφιστάς », { IV .10-14 }.

Τετραφάρμακος , η πεμπτουσία της επικουρείας ηθικής : Ο Θεός δεν εμπνέει φόβο ,ο θάνατος δεν φέρνει ταραχή ,το αγαθόν είναι ευπόριστο και το κακόν υποφέρεται εύκολα.

ΣΑΡ. ΚΑΡΓΑΚΟΥ – » Ιστορία των Αρχαίων Αθηνών », { Γ’].

Ο Επίκουρος και ο »Κήπος », [ σελ. 241-251 ].

Ο Επίκουρος ήταν περισσότερο κοντά στο πνεύμα των Αθηνών και γενικότερα του ελληνικού μέτρου .. Έθετε ως κεντρική επιδίωξη της ζωής την ηδονή ,την οποία εξαρτούσε από την συμμετρική απόλαυση των υλικών και των πνευματικών αγαθών …Είχε δε μια εσωτερική αυτάρκεια ,γι’ αυτό έζησε όπως δίδαξε. Ευδαιμονία γι’ αυτόν ήταν η αταραξία. Να μην συνταράσσουν την ζωή ούτε ο πόνος ,ούτε οι » μεταφυσικές » ανησυχίες ,ούτε οι πολιτικές περιπέτειες.. Σε μια εποχή ,όπου η ζωή είχε γίνει θάλασσα δυστυχίας ,αυτός επιδίωκε με την σχολή του να δημιουργήσει μια νησίδα ευτυχίας .Έστω κι αν αυτό ήταν ουτοπία….To πρότυπο σοφού ,που επιζητούσε ο Επίκουρος , ήταν πρότυπο ενός πνευματικού ασκητή » όχι πολίτη. Το » λάθε βιώσας », δηλαδή το να ζεις στην αφάνεια και όχι στο επίπεδο της πολιτικής επiφάνειας ,δημιουργούσε έναν σκιώδη πολίτη ,που χωρίς να φθάνει στην αντικοινωνικότητα ,βρισκόταν μέσα στα όρια μιας αριστοκρατικής αντιπολιτικής.

ΣΕΞΤΟΥ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΥ – » Προς μαθηματικούς », [ 3 ].

Μολονότι ,λοιπόν, υπήρξε μαθητής του [ Ναυσιφάνους ] , ο Επίκουρος ,για να φανεί ότι είναι αυτοδίδακτος και αυθεντικός φιλόσοφος ,το αρνούνταν με κάθε τρόπο , έσπευδε να αμαυρώσει την φήμη του και έγινε δριμύς κατήγορος των επιστημονικών γνώσεων ,για τις οποίες υπερηφανευόταν εκείνος [ ο Ναυσιφάνης ].

WILL DURANT – » Παγκόσμιος Ιστορία του Πολιτισμού », { Β’ }.

II . H Επικούρειος φυγή , { σελ. 657 – 662 }.

O Eπίκουρος έζησε με στω’ι’κή απλότητα .Το έμβλημά του ήταν το » λάθε βιώσας ‘‘ .Θεωρούσε ότι σκοπός της φιλοσοφίας είναι να ελευθερώσει τους ανθρώπους από τον φόβον και προπαντός από τον φόβο των Θεών. Αντιπαθεί την θρησκεία ,διότι νομίζει ,ότι αυτή ευδοκιμεί με την αμάθεια .Η επικούρειος φιλοσοφία παρεξηγήθηκε και καταγγέλθηκε δημοσίως και έγινε δεκτή ιδιωτικώς από ευρυτάτους κύκλους σε όλη την Ελλάδα .Την υιοθέτησαν δε τόσο πολλοί Ελληνίζοντες Εβραίοι ,ώστε η λέξη » Apikoros » χρησιμοποιείτο από τους ραβίνους ως συνώνυμος του αποστάτου.!

ΝΕΩΤ. ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ‘ΗΛΙΟΥ’ – » Το Αρχαίον Ελληνικόν Πνεύμα ».

Κ. Δ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗ – » Οι επικούρειοι », [ σελ.91-94 , 111 }.

Ο Επικουρισμός ήταν σύστημα ,το οποίον έδινε την υπόσχεση ,ότι αποκαθιστά την γαλήνη της ψυχής απαλλάσσοντας τον άνθρωπο από τις δεισιδαιμονίες .Οι άνθρωποι, όποιοι ποθούσαν μια τέτοια ψυχική ηρεμία γίνονταν με προθυμία οπαδοί του.Δεν συνέβαλε όμως στην ανάπτυξη των επιστημών ,διότι υπέτασσε την επιστήμη στην κοσμοθεωρία. Οι περισσότεροι των Επικουρείων διέβαλλαν την σπουδή των μαθηματικών ,καίτοι ο ιδρυτής της ατομικής θεωρίας Δημόκριτος ασχολήθηκε με τις μαθηματικές επιστήμες με ζήλο και εξαιρετική επιτυχία.

ΕΚΔ. ΑΘΗΝΩΝ – » Ιστορία του Ελληνικού έθνους », { Ε’.} ΕΥ. ΡΟΥΣΣΟΥ – » Οι Επικούρειοι », { σελ.290 -91 }.

Με στόχο την ψυχική ευεξία ο Επίκουρος μας αφήνει τις υποθήκες του: – Αν θέλεις να σώσεις την γαλήνη της ψυχής σου και την ανθρωπιά σου ,ζήσε μακριά από την πολιτική. -‘Λάθε βιώσας » . Ζήσε δηλαδή χωρίς να σε ξέρει κανέ νας . Σπάνια άνθρωπος εγκωμιάσθηκε και κακολογήθηκε τόσο ,όσο ο Επίκουρος.

BEN. FARRINGTON – » Το πιστεύω του Επικούρου », { σελ.150 }.

Το ανθρώπινο γένος υπέφερε από μία παγκόσμια αρρώστια .Τα σκοτάδια της δεισιδαιμονίας θόλωναν το μυαλό και βάραιναν την ψυχή..

ΑΝΤ.ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ — » Λεξικό των – ισμών » . Επικουρισμός { σελ. 94 }.

Ο Επίκουρος υποστήριζε ,ότι ο μόνος λόγος για να ασχολείται κάποιος με τα δημόσια πράγματα είναι η δύναμη ,ο πλούτος και οι τιμές .Αυτές όμως οι τρείς επιθυμίες εξαρτούν το άτομο από την τύχη και διαταράσσουν την πνευματική του γαλήνη .Αν αυτή η γαλήνη είναι για τον άνθρωπο το ύψιστον αγαθόν ,τότε αξίζει κάθε θυσία και βασική προϋπόθεση για να την αποκτήσει είναι να ζει πάντα στην αφάνεια [ λάθε βιώσας ] .

ΛΟΥΚΙΑΝΟΥ – » Αλέξανδρος ή Ψευδομάντις », { 47 }.

Αλλά έκανε και κάτι το πάρα πολύ γελοίον ο Αλέξανδρος .Διότι αφού βρήκε τις » Κύριες Δόξες » του Επικούρου , που όπως ξέρεις είναι πιο όμορφο από τα βιβλία του και περιέχει τις κεφαλαιώδεις αρχές της σοφίας του φιλοσόφου εκείνου ,το έφερε στη μέση της αγοράς και το έκαψε πάνω σε ξύλα συκιάς ,ότι τάχα έκαιγε εκείνον, και έριξε τη στάχτη στη θάλασσα ,συνοδεύοντας μάλιστα στην πράξη αυτή με ένα χρησμό : << Διατάζω να πυρπολούνται τα έργα του τυφλού γέροντα >> .Δεν γνώριζε ο επικατάρατος πόσων αγαθών γίνεται πρόξενος αυτό το βιβλίο στους αναγνώστες του και πόση ειρήνη και αταραξία και ελευθερία τους χαρίζει ,απαλλάσσοντας την ψυχή τους από φόβους και φαντάσματα και τέρατα , και από ελπίδες μάταιες και περιττές επιθυμίες ,παρέχει δε ορθοφροσύνη και αλήθεια και πραγματικά εξαγνίζει την ψυχή όχι με δάδα και σκυλοκρέμμυδο [ σκίλλη ] και με άλλες τέτοιες ανοησίες ,αλλά με τον ορθό λόγο ,την αλήθεια και την παρρησία [ ελευθερία λόγου ].

Q. HORATI FLACCI – » Επιστολές », { Lib. I , XVII . 10 },.

<< Δεν έζησε άσχημα εκείνος ,που η γέννησή του και ο θάνατός του πέρασαν απαρατήρητα >>.

P .OVIDI NASONIS – » Άσματα θλιβερά » , { Lib. III. , IV. 25 } .

<< Πίστεψέ με ,εκείνος που κρύφτηκε καλά ,καλά έζησε >>.

ΕΥΣΤΡ. ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΥ – » Λεξικόν Λατινο-Ελληνικόν ».

Lateo ,tui = λανθάνω [ λάθω ] ,κρύπτομαι.

ΑΝΝΗΣ ΤΖΙΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – » Αρχιγένεθλος Ελληνική γλώσσα ».

Lateo { = λάθω , λανθάνω } εκ του Λάθω [ λήθω ] , λανθάνω.


Δ’ }.<< ΛΑΘΕ ΒΙΩΣΑΣ >> ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ.

Ο σοφός ,κατά τον Επίκουρο διάγει τον βίον του απαρατήρητος και αποτραβηγμένος από τον κόσμο ,ώστε να μην έχει διόλου εχθρούς. Η στάση του Επικούρου , απέναντι στην πολιτική , μπορεί να αφορμάται από την παρακμιακή κατάσταση των καιρών του , συνυπολογίζει όμως και τις συνθήκες οι οποίες επιτρέπουν την επίτευξη της αταραξίας [ ψυχικής ] . Γι ‘ αυτό και οι παραινέσεις του για την απομάκρυνση από το πολύβουο και ταραχώδες πλήθος ,όπως και την αποφυγή αναμίξεως με τα πολιτικά προβλήματα [ κοινά ].

ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ – » Κύριαι δόξαι » { VII } & » Επικούρου προσφώνησις » { 58 }.

Απόλυτα ασφαλής και προφυλαγμένος βίος ενός ανθρώπου , από την πιθανή βία και κακοποίηση ,που μπορεί να υποστεί από τους άλλους ανθρώπους , δεν υπάρχει. Μόνον μια ήσυχη ιδιωτική ζωή, αποτραβηγμένη από το πλήθος παρέχει πραγματική ασφάλεια .

ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ – » Επικούρου προσφώνησις » { 58 }.

Πρέπει να απελευθερωθούμε από τα δεσμά της καθημερινής ρουτίνας και της πολιτικής.

ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ΛΑΕΡΤΙΟΥ – » Βίοι Φιλοσόφων ». Bίος Επικούρου { 119 }.

Ο σοφός ούτε θα πολιτευθεί ,ούτε θα γίνει τύραννος .<< Ουδέ πολιτεύσεσθαι , ουδέ τυραννεύσειν >>.

Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΥ – » Ιστορία της Ελληνικής φιλοσοφίας », { σελ. 430 }.

Ο Επίκουρος δίδασκε πως η ενασχόληση με την πολιτική δεν μας ωφελεί σε τίποτα .Αν δεν εξαναγκαστεί κανείς να ενδιαφερθεί για τα πολιτικά ,δεν πρέπει να πολυσκοτίζεται γι’ αυτά. Κι έτσι, το γνωμικό, που πάντα θυμότανε στις κουβέντες του, ήταν το » λάθε βιώσας ».

ΝΙΚ. ΨΥΡΟΥΚΗ – » Ο Επίκουρος και η εποχή μας »,{ σελ.33-34, 57 }.

Ο διαφωτιστής Επίκουρος δίδασκε ,ότι το σωστό και το φρόνιμο είναι να μην ανακατεύεται κάποιος με τα δημόσια και να μην ταυτίζεται με το άβουλο και αλλοτριωμένο πλήθος Αυτό το έκανε ,όχι από ατομικισμό ,αλλά από βαθιά πεποίθηση ,ότι η μάχη για την διάσωση της ελευθερίας απαιτεί άφθαρτους και συνειδητούς ανθρώπους [ η δημόσια εξουσία σε εποχές παρακμής ,διαφθείρει τα πάντα ,ο όχλος δεν έχει ούτε συλλογική ,ούτε ατομική συνείδηση ].

ΧΑΡΗ ΛΥΤΑ – » λάθε βιώσας », { σελ. 96 }.

Δεν μπορείς να είσαι ελεύθερος ,όταν αφήνεις την ευθύνη της ζωής σου σε γνώμες και πολιτικούς,και δεν την παίρνεις εσύ στα χέρια σου.


Ε }. ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ – » Ει καλώς είρηται το λάθε βιώσας ».

Το έργο του Πλουτάρχου » ει καλώς είρηται το λάθε βιώσας » εντάσσεται στην τριλογία των έργων ,όπου ο Πλούταρχος στρέφεται για μια ακόμη φορά λαύρος εναντίον των Επικουρείων ,όπου κατακρίνει και επικρίνει την διδασκαλία τους .Τα άλλα δύο είναι : »Προς Κωλώτην » και » Ότι ουδέ ηδέως ζην έστιν κατ’ Επίκουρον ». Στο μικρό αυτό έργο [ μάλλον σχεδίασμα ] ,ο Πλούταρχος επικρίνει τις απόψεις των Επικουρείων , φέρνοντας στην επιφάνεια τις βαθιές αντιφάσεις τους. Το νόημα αυτού του Επικουρείου αποφθέγματος : << ζήσε απαρατήρητος >> εκφράζεται στις »Κύριες δόξες » και στην »Επικούρου προσφώνησις » . Συνεπώς ,το απόφθεγμα αυτό << Λάθε βιώσας » ΔΕΝ είναι πουθενά γραμμένον ευθαρσώς , αλλά μάλλον υπονοείται.

Η πολεμική του Πλουτάρχου κατά του Επικουρείου παραγγέλματος εδράζεται σε επτά σημεία [κεφάλαια ] :

1 .Η αντίθεση.

Ο Πλούταρχος αναδύει την αντιφατικότητα αυτού του αποφθέγματος του Επικούρου .»Αυτός που διδάσκει το »να περνάς απαρατήρητος ,τελικά όχι μόνο δεν θέλει περνά απαρατήρητος ,αλλά το κάνει για να μην περνά απαρατήρητος. Διότι αποκτάει δόξα σοφού ανθρώπου αδίκως ,αν και διδάσκει την έλλειψη δόξας. Είναι δηλαδή σαν και αυτούς, που δρουν δια της αντιθέτου οδού ,όσοι δίνουν τέτοιες συμβουλές και κυνηγούν την δόξα έχοντας την πλάτη γυρισμένη στην δόξα.

2. Η τυμβωρυχία.

Το απόφθεγμα αυτό είναι πονηρό. Διότι ποίος είναι ο λόγος να περνάει κάποιος απαρατήρητος ,σαν τον τυμβωρύχο ,τον ανόσιο και αναίσχυντο , που συλάει νεκρούς στο σκοτάδι ; Είναι η ζωή κάτι το αισχρό και πρέπει να κρυβόμαστε ; Αν κάποιος έχει αρετές δεν πρέπει να μείνουν στην αφάνεια ,αλλά να γίνονται φανερές προς παραδειγματισμό των συμπολιτών του. Αν πάλι έχει κακίες καλλίτερα να μην μείνουν στην αφάνεια ,διότι έτσι αποκλείεται η θεραπεία και η δυνατότητα μετανοίας.

3. Η λήθη της αρετής.

Το ‘‘λάθε βιώσας » δεν είναι ορθή συμβουλή .Διότι ,εάν οι χρηστοί και ενάρετοι μείνουν στην αφάνεια ,τότε πρέπει να αγνοήσουμε και τους επαίνους προς τον Επαμεινώνδα ,τον Λυκούργο ,τον Πυθαγόρα , τον Σωκράτη για τις ευεργεσίες που προσέφεραν.

4. Η ασάλευτη ζωή.

Αν από τον βίον αφαιρέσεις την αναγνώριση, είναι σαν να αφαιρείς από το συμπόσιο το φως .Υπάρχουν τελετές ,βέβαια,, όπου χρειάζονται το σκοτάδι και πρέπει να τις σκεπάζει η νύχτα και η λησμονιά ,όταν άνθρωποι κάνουν τα πάντα για την ηδονή .Τέτοιο είναι και το συγκαταζήν με την εταίρα Ηδεία ή την εταίρα Λεόντιον. Αν όμως στην σφαίρα της πολιτικής κάποιος εξυμνεί το σωστόν [ καλόν ] και όχι το ωφελιμιστικόν [ χρείαν ], δεν πρέπει να ζει απαρατήρητος ,διότι αυτός πρέπει να εκπαιδεύσει ,να εμπνεύσει ζήλο για την αρετή και να γίνει καλό παράδειγμα. Ο άνθρωπος ,που ζει στο σκοτάδι της ανωνυμίας και της απραξίας μαζεύει μούχλα .Ο υποτονικός βίος ,που δεν ακτινοβολεί και η ασάλευτη ζωή , που ακινητοποιείται στη σχόλη, μαραίνει όχι μόνο τα σώματα ,αλλά και τις ψυχές.

ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ – » Βάκχαι », { αντ. στ. 386 – 392 } .

Ο δε ήσυχος βίος και η ασάλευτη φρόνηση [ είναι αυτά που ] και μένουν και στηρίζουν τα σπίτια.

ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ – » Η ασάλευτη ζωή ».

H ασάλευτη ζωή των αγαλμάτων.

5. Nέα ημέρα , νέες σκέψεις.

Δημόκριτος : << οι άνθρωποι ξυπνούν κάθε πρωί με νέες σκέψεις >>

ΘΑΝ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ – » Δημόκριτος : ο φιλόσοφος και ο φυσιοδίφης ,ο θεωρητικός της Δημοκρατίας ».

[12] .Τέχνες και κοινωνία ,[ σελ. 222}. DK 68B 158 .

Ο Δημόκριτος , θέλει τους πολιτικούς αφοσιωμένους ολόψυχα στο έργο τους και ικανούς να ανανεώνονται διαρκώς ,να ξυπνούν κάθε πρωί με νέες σκέψεις ,με νέες πρωτοβουλίες για την πραγματοποίηση της αποστολής τους .

6. Γένεσις και φθορά.

Το νόημα της ανθρώπινης γενέσεως και υπάρξεως έχουν δοθεί από τον Θεόν για να μην μείνει στην αφάνεια.
Η γένεσις δεν είναι πέρασμα στην ουσία ,αλλά πέρασμα της ουσίας στην φανέρωση Η δε φθορά είναι απο-μάκρυνση αυτού που διαλύθηκε στην αφάνεια. Η ψυχή δυσανασχετεί με την άγνοια [ και την αφάνεια ] , μισεί καθετί χωρίς φέγγος και ταράσσεται με κάθε τι σκοτεινό. Όποιος λοιπόν ρίχνει τον εαυτόν του στην αφάνεια και στην άγνοια ,όπου ούτε ο ίδιος γνωρίζει ,ούτε γίνεται ο ίδιος γνωστός , τυλίγεται στο σκοτάδι και θάβει την ζωή του σε κενό τάφο.

7. Το κολαστήριον.

Ένα είναι το Kολαστήριον ,όσων έζησαν με κακία : η Αδοξία [ έλλειψη δόξας ] ,η Αφάνεια και η πλήρης Εξαφάνιση ,που τους τραβάει στον Αγέλαστο ποταμό της Λήθης .

<< ούτε καν γύπες δεν σπαράσσουν ξανά και ξανά το ήπαρ των πονηρών [ φαύλων ] που κείτονται στη γη ,όπως ο Τιτυός { αφού έχει καεί ή σαπίσει ] ούτε το κουβάλημα βαριών φορτίων, όπως του Σισύφου , πιέζει και καταπονεί τα σώματα των τιμωρουμένων >> ,διότι :

Ι.ΚΑΚΡΙΔΗ – » Ελληνική Μυθολογία » ,ΘΕΟΓΟΝΙΑ, [ σελ.45 }.

Ο ΤΙΤΥΟΣ ΚΑΙ Η ΤΙΜΩΡΙΑ ΤΟΥ

ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ :

Η κριτική μετ’ επιχειρημάτων ,που ασκεί ο Πλούταρχος στο Επίκουρο δεν είναι απορριπτέα ,αλλά ωφέλιμη. Όπως και ο τρόπος του » λάθε βιώσας » ,που αποδίδει ο Πλούταρχος στον Επίκουρο ,δεν είναι κατακριτέος. Η εποχή συμβάλλει καθοριστικά κάθε φορά στην λήψη των σωστών αποφάσεων. Ή όπως έλεγε και η αείμνηστη γιαγιά μου :: » καιρός φέρνει λάχανα ,καιρός τα παραπούλια ».

Α’.ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ { ~ 50μ.Χ. – 125 μ.Χ. } :

Ο Πλούταρχος κατακρίνει ορθώς το » λάθε βιώσας » ,διότι δεν αρμόζει σε μια Δημοκρατική πολιτεία η μη συμμετοχή ενός ελεύθερου πολίτη στα κοινά << Τόν μηδὲν τῶνδε [ τῶν πολιτικῶν ] μετέχοντα οὐκ ἀπράγμονα ἀλλ’ ἀχρεῖον νομίζομεν >> .Όποιος δεν συμμετέχει στα πολιτικά πράγματα δεν θεωρείται απράγμων [ φιλήσυχος ,που δεν κατέχει πράμα ], αλλά τουναντίον αχρείος [ άχρηστος ].

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ – » Ιστορίαι », { Β’ }, Επιτάφιος [ 40 ]

Βέβαια ,ο Πλούταρχος δεν ζει στα χρόνια της Δημοκρατίας του Περικλέους ,αλλά στην περίοδο της Ρωμα’ι’κής αυτοκρατορίας ,Είχε αποκτήσει δε και τα δικαιώματα του Ρωμαίου πολίτη .Διαφέρει δε τόσο πολύ η έννοια του Αθηναίου πολίτη από του Ρωμαίου πολίτη , όσο η έννοια του πολίτη από αυτήν του κοσμοπολίτη. Συνεπώς αυτά που ισχυρίζεται είναι ορθά και πρέπει να τα επιδιώκει κάποιος ,εάν όντως ζει σε μια πολιτεία δημοκρατική. Την εποχή όμως της Ρωμα’ι’κής αυτοκρατορίας , οι Έλληνες ήταν υπόδουλοι ,κι’ όλα αυτά φαντάζουν ιδεατά και είναι χρήσιμα μόνον ,εάν στοχεύουν σε μια μελλοντική κοινωνία δημοκρατική με ιδανικά την ελευθερία ,την ισότητα και την αδελφότητα.. Ο Πλούταρχος ζει περίπου διακόσια χρόνια μετά τον Επίκουρο.

Β’. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ : { 341 π.Χ. – 270 π.Χ. }

Όπως και ο Πλούταρχος ,ούτε ο μέγας διαφωτιστής Επίκουρος ζει στην Δημοκρατία τον Χρυσόν Αιώνα του Περικλέους , αλλά σε μια παρηκμασμένη Αθήνα των Ελληνιστικών χρόνων , όπου η δημοκρατία είχε καταλυθεί και στην πόλη είχε εγκατασταθεί μακεδονική φρουρά [ »η πόλις μειούται ηθικώς και πολιτικώς » ]. Συνεπώς η ενασχόληση με τα κοινά δεν αρμόζει πια στους φιλοσόφους ,διότι η πολιτική έχει κι αυτή εκχυδαϊστεί από την επιβολή της Μακεδονικής ηγεμονίας .Έτσι ο φιλοσοφικός στοχασμός του Επικούρου αποσκοπούσε πλέον ,όχι στη φυγή , αλλά στη λύση των πρακτικών προβλημάτων της εποχής του.

Δ.ΛΑΖΑΡΟΥ / Δ.ΧΑΤΖΗ – » Ιστορία Ελληνο-Ρωμα’ι’κή », [ σελ.47-48 , 72-73 ].

Γύρω από τον λεπτό και ευαίσθητο Επίκουρον, γνήσιο τέκνο της Αττικής ,συγκεντρώνονται όσοι διατηρούν ζωηρή την ελληνοαθηνα’ι’κή παράδοση. Εξαντλημένοι και αισθανόμενοι ,ότι δεν μπορούν να αντιπαλέψουν τη βαναυσό-τητα της εποχής ,ζητούν να συνεχίσουν την αρμόζουσα στην αττική ευαισθησία ζωή ,μακριά της πολιτικής τύρβης και των αναστατώσεων .Η επικούρειος φιλοσοφία έχει ελληνικότερο χαρακτήρα ,ενώ η στω’ι’κή προδίδει ανατολική επίδραση.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ – » Περί ευθυμίας », { 465 F }.

Ο Επίκουρος δεν απαγόρευε την συμμετοχή στα κοινά. Δεν πιστεύει ,ότι πρέπει να ησυχάζει κανείς [ να απομονώνεται στην ησυχία ] ,αλλά καθένας πρέπει να ανταποκρίνεται στην φύση του .Όσοι άνθρωποι , λοιπόν, επιθυμούν την τιμή και τη δόξα να πολιτεύονται και να ασχολούνται με τα κοινά [ πολιτκή ] .

ΝΕΩΤ. ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ‘ΗΛΙΟΥ’ – » Το Αρχαίον Ελληνικόν Πνεύμα » .

Επίκουρος – Πλούταρχος.


ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ και ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΙ.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ – » Προς Κωλώτην » . Εισαγωγή , [ 34 ] }.

Η κριτική του Πλουτάρχου στις επιθέσεις του Κωλώτη προς τους άλλους φιλοσόφους κλείνει με την δική του επίθεση εναντίον των Επικουρείων .Υπογραμμίζει την αντίφαση τους να θεωρούν ,αφ’ ενός τους νόμους και τους θεσμούς πολύτιμους ,εφόσον βάζουν τάξη στην ανθρώπινη ζωή , την απαλλάσσουν από την ταραχή ,την κάνουν να διαφέρει από των ζωή των ζώων και αφ’ ετέρου να στρέφονται με την διδασκαλία τους για αποχή από τον πολιτικό και κοινωνικό βίο εναντίον των ιδίων των νόμων.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ – » Ότι ουδέ ηδέως ζην έστιν κατ’ Επίκουρον » . Εισαγωγή , [ 1 ].

Στον διάλογο αυτό βάλλεται : α}. η βασική θέση της Επικουρείας φιλοσοφίας για την ηδονή [ είτε ως καταστηματική είτε ως εν κινήσει ] β}. η άποψη των Επικουρείων σε σχέση με τους θεούς και την μετά θάνατο ζωή [ δηλ. ότι με τον θάνατο ο άνθρωπος περνάει στην απουσία αίσθησης και στην ανυπαρξία ] γ}. η άποψη ότι ο φόβος της τιμωρίας είναι το μόνο, που συγκρατεί τους ανθρώπους από την αδικία .

ΠΩΛ ΝΙΖΑΝ – » Οι Υλιστές της Αρχαιότητας », { σελ. 156 }.

Επικούρου Προσφώνησις (Codex Vaticanus Graecus) , { XIV } .

Μια φορά γεννιόμαστε ,δεν θα ξαναγεννηθούμε δεν θα υπάρξουμε ξανά ,στην αιωνιότητα .Αλλά εσύ ,που δεν διαφεντεύεις το αύριο ,αναβάλλεις την ευτυχία σου . Η χαρά χάνεται σαν την αναβάλλεις για αύριο και καθένας μας πεθαίνει υπεραπασχολημένος.


Ε’ }. KΑΡΛ ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ .

Ο K.Marx ,αυτός ο απίστευτα πολυμαθής άνθρωπος είχε εξαιρετική γνώση και της ελληνικής και της λατινικής γλώσσας ,οι οποίες του επέτρεψαν να κάνει φιλοσοφικές και φιλολογικές μελέτες σε βάθος ,ανατρέχοντας στα κλασσικά κείμενα χωρίς καμμία γλωσσική δυσκολία. Διάσπαρτο από αναφορές στους Αρχαίους Έλληνες συγγραφείς είναι το έργο του Μαρξ [ και του Ένγκελς ] στο μνημειώδες έργο του » Κεφάλαιο ». Από το 1839 και για δύο χρόνια θα συλλέγει το υλικό για την διατριβή του με θέμα : << Η Διαφορά της δημοκρίτειας και επικού-ρειας φυσικής φιλοσοφίας >>.Για την διατριβή του θα χρησιμοποιήσει από την ελληνική γραμματεία τους : Αρι-στοτέλη ,Διογένη Λαέρτιο, Αθήναιο , Πλούταρχο ,Σέξτο Εμπειρικό ,Στοβαίο, Ευσέβειο , Κλήμη τον Αλεξανδρέα κ. α }

Κ. ΜΑΡΞ» Η διαφορά της δημοκρίτειας και επικούρειας φυσικής φιλοσοφίας », { σελ.82-83 ].

Ο Δημόκριτος είναι ο σκεπτικός και εμπειρικός ,που θεωρεί την αισθητή φύση υποκειμενική επίφαση ,γι’ αυτό χρησιμοποιεί την κατηγορία της αναγκαιότηταςφιλόσοφος και δογματικός Επίκουρος ,που θεωρεί το φαινόμενο πραγματικό χρησιμοποιεί την κατηγορία του τυχαίου.

Α. ΣΕΠΤΟΥΛΙΝ – » Κατηγορίες και Νόμοι της Διαλεκτικής » , { σελ. 303-304 }.

IX. Το Αναγκαίο και το Τυχαίο. Στη διαλεκτική λογική οι έννοιες της αναγκαιότητας και του τυχαίου βρίσκονται σε οργανική σχέση συνάφειας και αλληλεξάρτησης .Στο προτσές της ανάπτυξης το τυχαίο μετασχηματίζεται σε αναγκαίο και το αναγκαίο σε τυχαίο.

Κ. ΜΑΡΞ / ΦΡ. ΕΓΚΕΛΣ – » Γερμανική ιδεολογία », { σελ.199 -200 }.

Oι Επικούρειοι πίστευαν, ότι ο κόσμος πρέπει να βγει από την πλάνη και ειδικά να απελευθερωθεί από τον φόβο των θεών ,διότι << ο κόσμος είναι φίλος μου >>. Η ιδέα, ότι ο κόσμος βασίζεται πάνω στην αμοιβαία συμφωνία του λαού, πάνω σε μια συνθήκη βρίσκεται για πρώτη φορά στον Επίκουρο. Ο Επίκουρος ήταν ο αληθινός ριζοσπαστικός διαφωτιστής της αρχαιότητας.

ΠΑΝ. ΚΟΝΔΥΛΗ – » Ο Μάρξ και η Αρχαία Ελλάδα », { σελ. 23-24 }.

Η φυσική του Επικούρου [ στον Marx ] προκρίνεται ,έτσι ,όχι τόσο για τα επιστημονικά ,όσο για τα ηθικοφιλοσοφικά της πλεονεκτήματα, αφού κατοχυρώνει την ανθρώπινη ευδαιμονία απαλλάσσοντας την ψυχή από κάθε μεταφυσικό φόβο , ενώ παράλληλα παραβλέπεται ο γόνιμος ρόλος που έπαιξε ο φαινομενοκρατικός ατομισμός του Δημοκρίτου στη γένεση της νεότερης φυσικής τον 17ο αιώνα.

Γ. ΛΑΜΨΑ – » Λεξικό του Αρχαίου κόσμου », ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ { σελ.717 }.

Ο Επίκουρος διαφέρει από τον Δημόκριτο στο ότι δεν παραδέχεται την αξία των μαθηματικών ,διότι νομίζει ,πως τα μαθηματικά κάνουν τον φιλόσοφο να δεχθεί την ύπαρξη ιδεατών αντικειμένων ,ενώ ο ίδιος πιστεύει ,ότι η γνώση είναι αντικατοπτρισμός στην ανθρώπινη σκέψη της αντικειμενικής πραγματικότητας. Στην επικούρεια αυτήν γνωσιολογία στηρίχθηκε το φυσικό και γνωσιολογικό τμήμα του διαλεκτικού υλισμού – με την διαφορά ,ότι ο τελευταίος αναγκάζεται να τιμά τα μαθηματικά.

ΝΕΩΤ. ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ‘ΗΛΙΟΥ’ – » Το Αρχαίον Ελληνικόν Πνεύμα ».

Δημόκριτος – Επίκουρος .

ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ { 470 – 457 π.Χ. – {: } > 100 χρ. }.

Ο Δημόκριτος απέχει χρονικά 15-30 περίπου χρόνια από τον Επίκουρον [ 341 π.Χ. } και πέραν από τις περιπλανήσεις του σε ξένες χώρες και από μια επίσκεψή του στην Αθήνα της Δημοκρατίας του Περικλέους έζησε και πέθανε στα Άβδηρα της Θράκης ,μέλος της τότε Αθηα’ι’κής συμμαχίας ,όπου ίδρυσε και την σχολή του Ήταν βαθιά δημοκρατικός και προέτρεπε τους πολίτες στην ενασχόλησή τους με τα πολιτικά. πράγματα, [ κοινά ] όπως το όριζε η εποχή του. Ο Δημόκριτος ήταν η χειροπιαστή ενσάρκωση της σοφίας [ σώμα σοφίας ] . Ήταν ο συνεκπονητής [ μαζί με τον Λεύκιππο ] της ατομικής θεωρίας της ύλης. Ο Δημόκριτος ήταν ο άνθρωπος που όλα τα είχε μελετήσει << ούτος [ ο Δημόκριτος ] δ’ έοικε περί απάντων φροντίσαι >> – ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ. Ήταν ο πρωταθλητής του πεντάθλου της φιλοσοφίας. Διότι είχε διακριθεί και στα Φυσικά και στα Ηθικά και στα Μαθηματικά και στους Εγκυκλίους λόγους { Φιλολογία – Παιδαγωγικά } .Δική του ήταν και η ρήση : » λόγος έργου σκιή » { = ο λόγος είναι η σκιά του έργου }. Μα πάνω από όλα ήταν ένας θεωρητικός του Δημοκρατικού πολιτεύματος : << Το δημοκρατικό πολίτευμα είναι το καλλίτερο ,το προτιμότερο από τα άλλα ,και από το μοναρχικό και αυταρχικό και από το ολιγαρχικό ,διότι εξασφαλίζει στους πολίτες την ελευθερία .Το αγαθό ,που δεν ανταλλάσσεται και δεν πρέπει να ανταλλάσσεται με κανένα άλλο ,ούτε με τον πλούτο ,διότι αποτελεί την σπουδαιότερη προϋπόθεση για την καλλίτερη διοίκηση του κράτους και την πραγματική ευτυχία κάθε πολίτη του >>.

Ι .ΣΤΟΒΑΙΟΥ – » Ανθολόγιον » .Περί πολιτείας [ ΜΓ’, 42 ].

ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ : Περί δημοκρατίας. Η πενία στο πολίτευμα της δημοκρατίας είναι σε σύγκριση με την ονομαζόμενη ευδαιμονία των δυναστικών [ τυραννικών ] πολιτευμάτων ,τόσο προτιμότερη ,όσο η ελευθερία από την δουλεία.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ – » Γνώμαι », { 157 }.

Ο Δημόκριτος προτρέπει να διδάσκεται η πολιτική τέχνη ,η οποία είναι μεγίστη [ πάρα πολύ σημαντική ] .

ΘΑΝ.. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ-» Δημόκριτος ο φιλόσοφος και ο φυσιοδίφης.

Ο θεωρητικός της δημοκρατίας ‘{ σελ. 220-1}.

O Δημόκριτος ,ένας κατ’ εξοχήν προοδευτικός στοχαστής ,είναι θιασώτης της γνώμης ,ότι η πολιτική είναι η σπουδαιότερη των άλλων επιστήμη .Και για τον λόγον αυτόν ,για να πάψει η πολιτική ,η τέχνη [και επιστήμη ] της διοίκησης του κράτους να είναι κτήμα μιας μικρής μερίδας ανθρώπων [ σ.σ. ολιγαρχίας ] προτείνει να διδάσκεται σ’ όλους τους ανθρώπους ,σ’ όλους τους ελεύθερους πολίτες.Διότι θεωρεί ,ότι η πολιτική δεν είναι ένα οποιοδήποτε επάγγελμα ,αλλά ειδικότητα ,που μπορούν και πρέπει να την κατέχουν όλοι οι πολίτες ανεξάρτητα από τη βιοποριστική τους απασχόληση.


ΚΑΤ. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ -ΚΗΠΟΥΡΓΟΥ – » Η Μουσική στην Αρχαία Ελλάδα » , { σελ.23-24 ].

Η στήλη του Σεικίλου .

» Όσο ζης , να φαίνεσαι ,καθόλου να μη λυπάσαι ,η ζωή είναι λίγη , ο δε χρόνος οδηγεί στο τέλος ‘‘ .

Η στήλη του Σεικίλου { Μουσείο Κοπεγχάγης , wikipedia }.



HENRI ROUSSEAU – » Τροπικό δάσος με πιθήκους » , { 1910 }.


200 ΧΡΌΝΙΑ ,από την Επανάσταση του 1821 .

Την Επανάσταση της νεολαίας εναντίον των Οθωμανών τυράννων , της Ιεράς συμμαχίας και των Νενέκων.

Χρόνια πολλά στις Ελληνίδες και στους Έλληνες στα αδέλφια μας Κύπριες και Κυπρίους ,Βορειοηπειρώτισσες και Βορειοηπειρώτες , στους αξιαγάπητους ομογενείς όλου του κόσμου, στους απανταχού ομογάλακτους Φιλέλληνες.

ΜΙΧ. ΠΕΡΑΝΘΗ – » Μεγάλη Ελληνική Ποιητική Ανθολογία ». Κ.ΠΑΛΑΜΑ – » Αυτό το λόγο.. »

<< ΜΕΘΥΥΣΤΕ ΜΕ Τ’ ΑΘΑΝΑΤΟ ΚΡΑΣΙ ΤΟΥ ’21 ».



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ :

ΑΓΟΡΑΖΕΤΕ ΒΙΒΛΙΑ , ΕΛΕΓΧΕΤΕ ΤΙΣ ΠΗΓΕΣ .

Η  απόδοσις των αρχαίων κειμένων δεν είναι φωτογραφική ,συνεπώς βασίζεται, αλλά δεν ταυτίζεται απόλυτα με αυτή των συγγραφέων .

Τα περισσότερα  αρχαία κείμενα ,από όσα χρησιμοποιήθηκαν ,μπορείτε να τα αναζητήσετε στο διαδίκτυο ,όπως και στα πολύ χρήσιμα ‘‘google books ‘‘ ,» wikisource».

Κέβητος πίναξ { Tabula Cebetis }.

Ο »Πίνακας του Κέβητος » ή » Χρυσούν εγκόλπιον » είναι ένα – άγνωστο μάλλον στους πολλούς – φιλοσοφικό κείμενο, αγνώστου συγγραφέως , με αινιγματικό ,αλληγορικό και μυστηριακό χαρακτήρα. Στο έργον αυτό περιγράφεται και αναλύεται ένας ζωγραφικός πίνακας ,ο οποίος εικονίζει σκηνές από την ενσάρκωση της ψυχής στον Τόπο του Βίου -μετά από το μεγάλο ταξίδι της στην νύκτα – και την πορεία του ανθρώπου ή προς το Φως ,την Αληθινή Παιδεία και την Ευδαιμονία ή προς το Σκότος ,την Ψευδοπαιδεία και την Κακοδαιμονία.

Χαρακτικό έργο από την Συλλογή » Tabula Cebetis » { Πανεπ. Princeton }.

ΚΕΒΗΣ Ο ΘΗΒΑΙΟΣ.

Ο Κέβης ήταν από την Θήβα ,πρωτεύουσα πόλη της Βοιωτίας, ο οποίος άκμασε το 410 π.Χ. τον καιρό του βασιλιά Δαρείου. Με τον συμπολίτη του Σιμμία αρχικά υπήρξε μαθητής του Πυθαγορείου φιλοσόφου Φιλολάου ,μετέπειτα αφοσιωμένος μαθητής μέχρι το τέλος του διδασκάλου του Σωκράτους και φίλος του Πλάτωνος ,ο οποίος μάλιστα τον αναφέρει με πολύ έπαινο στον Διάλογό του » Φαίδων ». Επιμελήθηκε περισσότερο της Ηθικής Φιλοσοφίας ,στην οποίαν ευδοκίμησε πάνω από πολλούς άλλους διδάσκοντάς την όχι τόσο με τα λόγια ,όσο με τα έργα και με το καλό του παράδειγμα, ζώντας με σωφροσύνη και ενάρετα. Όταν έφτασε σε έσχατα γηρατειά ,όπως όλοι οι γνήσιοι μαθητές του Σωκράτους , λένε ότι συνέγραψε κι αυτός σύγγραμμα με το όνομα » Πίναξ » . Τα υπόλοιπα δύο συγγράματά του » Εβδόμη » και » Φρύνιχος » χάθηκαν . Ο σωζόμενος »πίνακας » φαίνεται να μην έχει σχέση προς τον Κέβητα τούτον ,αλλά να είναι μάλλον έργο των Ρωμα’ι’κών χρόνων.

ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ΛΑΕΡΤΙΟΥ – » Βίοι Φιλοσόφων », { Β’ . 16 } .Κέβης.

Ο Κέβης ήταν πολίτης των Θηβών .Αποδίδονται δε σε αυτόν τρείς διάλογοι ,οι εξής : ‘Πίναξ ‘,Έβδομη ημέρα’ , ‘Φρύνιχος’.

ΣΟΥ’Ί’ΔΑ / ΣΟΥΔΑ – » Λεξικόν ».

Ο Κέβης ήταν φιλόσοφος και μαθητής του Σωκράτους. Φέρονται ως διάλογοί του οι εξής τρείς : » Εβδόμη» , » Φρύνιχος » , »Πίναξ »{ διήγηση των εν του Άδου πραγμάτων } και κάποια άλλα.

ΑΔ.ΚΟΡΑΗ -» Άπαντα ». Β’. Περί Παιδείας και γλώσσης – Η εκλογή των κειμένων ,{ σελ. 256 -7 }.

Ο αλληγορικός πίνακας του Κέβητος κατέχει την δωδεκάτη θέση [ 12 ] στην εκλογή των απαραιτήτων κειμένων ,κατά τον Mεγάλο Διδάσκαλο του Γένους Αδ. Κοραή. Θα ήταν ευχής έργον ,εάν οι τωρινοί διδάσκαλοι ακολουθούσαν τις παραινέσεις [ = προτροπή προς το καλόν κ’ αγαθόν ] του Διαφωτιστή Αδ. Κοραή για την παιδεία ,όπως και για τον τρόπο εκλογής και διδασκαλίας των κειμένων . Ας μην λησμονούμε ,ότι η παιδεία με την παιδιά [ παιχνίδι ] έχουν την ίδια ρίζα ,και αυτές με τα παιδιά. Αυτό είναι ,που λείπει σήμερα από τον τρόπο διδασκαλίας : η ανάμιξη ,το σμίξιμο γνώσης και γέλιου. Διότι ,ο αληθινός Διδάσκαλος , όχι μόνον δεν έχει αχθηδόνες στην όψη , αλλά είναι και γελασίνος.


ΑΘΑΝ.ΦΛΩΡΟΥ – » Κέβητος πίναξ », [ 1975 ].{ Εισαγωγή ,σελ.3-5 }.

Ο » πίνακας του Κέβητος » ή αλλιώς »Κέβητος Θηβαίου πίναξ » είναι ένας διάλογος με ηθικό περιεχόμενο. Πολλοί το θεωρούν έργου του Σωκρατικού Κέβητος ,τούτο όμως δεν είναι αληθές ,διότι το θέμα του είναι μια αλληγορική εικόνα και όχι μύθος. Ο Μύθος είναι μορφή αυθύπαρκτη με ανάλογη προσπάθεια να συλλάβει την Ιδέα ,ενώ η Αλληγορία επιδιώκει την παράσταση των διανοημάτων και βουλημάτων [ σκοπών ,προθέσεων ] με την προσωποποι’ί’α .Οι αρχαίοι συγγραφείς έδωσαν μόνο δείγματα αλληγορικής γραφής .Οι σοφιστές απέδιδαν »υπόνοια » ,δηλαδή αλληγορική σημασία στα έπη του Ομήρου .Γενικά η αλληγορία είναι ξένη προς την κλασσική αρχαιότητα. Ανήκει σχεδόν ολοκληρωτικά στους μετά Χριστόν χρόνους και ειδικά στην μεσαιωνική τέχνη ,που είναι μια ατελεύτητη αλληγορία και έχει ανάγκη ερμηνείας. Η βιοθεωρία του διαλόγου είναι Στω’ι’κή ,όπως αυτή διαμορφώθηκε κατά την τρίτη περίοδό της και μάλιστα από τον Μουσώνιο Ρούφο : η παιδεία είναι αντίδοτο κατά παντός κακού ,απαλλάσσει τον άνθρωπο από την άγνοια και την πλάνη και τον οδηγεί στην επιστήμη με τις άλλες αρετές και τελικά στην ευδαιμονία.

ΓΡ. ΒΕΡΝΑΡΔΑΚΗ – » Λεξικόν ερμηνευτικόν ».

Αίνιγμα = λόγος σκοτεινός. Το ίδιον του αινίγματος είναι αυτό , ενώ λέγει κανείς πράγματα υπαρκτά ,είναι αδύνατoν να συνδεθούν. Αινίσσομαι / αινίττομαι [< αίνος ] = ομιλώ σκοτεινώς, αινιγματωδώς. Αίνος = λόγος παροιμιώδης ,παραβολικός και εικονικός ,βραχύς , παραινετικός και διδακτικός ,συνήθως έμμετρος.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ – » Περί Ποιητικής », { 1404 b }.

Αν κάποιος [ ποιητής ] χρησιμοποιήσει »ξενικά» στοιχεία [= ιδιωματικές λέξεις , μεταφορές και ό,τι είναι αντίθετο προς τις συνήθεις εκφράσεις ] ό λόγος του θα γίνει ή αίνιγμα ή βαρβαρισμός . Δηλαδή , αν μεν αποτελείται από μεταφορές ,θα είναι αίνιγμα, αν δε αποτελείται από ιδιωματικές λέξεις ,θα είναι βαρβαρισμός . Διότι και του αινίγματος αυτή είναι η μορφή : το να να συναρμολογεί στοιχεία στον λόγο του , τα οποία είναι αδύνατον να συνδεθούν.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ – » Ρητορική », { Γ’. 1405 b } .

Η μεταφορά είναι ένα είδος αινίγματος ,όταν αυτή είναι σαφής, και η μεταφορά έχει μεταφερθεί ορθά [ ευ ].

ΔΗΜ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ – » Μέγα λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».

Αλληγορία : το να λέγει κανείς και άλλα να εννοεί , η υποδήλωση εννοίας διαφορετικής από εκείνη ,την οποία πρώτα συλλαμβάνει κάποιος ακούοντας ή αναγιγνώσκοντας τις λέξεις //Η κεκαλυμμένη φράση ,ο σκοτεινός λόγος .

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ – » Πώς δει τον νέον ποιημάτων ακούειν », { 19 e -f }.

Ορισμένοι παραποιούν και διαστρέφουν τους μύθους με αυτές που στο παρελθόν ονομάζονταν »υπόνοιες »και σήμερα ονομάζονται »αλληγορίες ».

ΜΟΥΣΩΝΙΟΣ ΡΟΥΦΟΣ

Ο Ρωμαίος Μουσώνιος Ρούφος Γάϊος { Musonious Rufus } , Ετρούσκος κατά το γένος ,ήταν φιλόσοφος και Στωϊκός διδάσκαλος του 1ου μ.Χ.αι. Δίδαξε αποκλειστικά στην Ελληνική γλώσσα. Έχουν διασωθεί αποσπά-σματα από τα έργα του : << Λόγοι Φιλοσοφίας εχόμενοι >> και << Απομνημονεύματα >> .

ΙΩ.ΣΤΟΒΑΙΟΥ – » Ανθολόγιον » , { ΚΘ’.Περί φιλοπονίας }.

75. Μουσωνίου Ρούφου » από το ότι δεν πρέπει ν’ αποφεύγουμε τους κόπους… » Τελικός σκοπός του βίου είναι η η Αρετή και η ευδαιμονία.

ΙΩ.ΣΤΟΒΑΙΟΥ – » Ανθολόγιον » , { ΡΙΖ’.Ότι το γήρας ανεπαχθές ..}.

8. Μουσωνίου Ρούφου από το » Τί άριστον γήρως εφόδιον ».

Η ευδαιμονία επιτυγχάνεται με το » ζην κατά φύσιν» .

ΕΥΡ. ΓΑΒΡΑ – »Κέβητος πίναξ» ή »Το Χρυσούν εγκόλπιον », [ 2003 ] . Εισαγωγή – Γνησιότητα , { σελ.10 }.

Ο Ρωμαίος Ερμάς ήταν χριστιανός του 2ου αι.μ.Χ.. Έγραψε βιβλίο που περιλαμβάνει : α]. ‘οράσεις ‘που έγιναν σ’ αυτόν από μία γυναίκα ,προσωποποίηση της εκκλησίας β]. εντολές και παραβολές από πρόσωπο που είχε πρόσωπο αγγέλλου και λεγόταν Ποιμήν .Από το περιεχόμενου του κειμένου φαίνεται η επίδρασή ,που άσκησε επάνω του ο πίνακας του Κέβητος.

ΕΡΜΑ – » Ποιμήν », { Παραβολή Θ’ . XV ,i-iii }.

Ποιμήν : o άγγελος της Μετανοίας.

<< Φανέρωσέ μου, Κύριε , είπα ,τα ονόματα των Παρθένων και των Μαυροφορεμένων γυναικών .>>


I }. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΙΝΑΚΟΣ.

ΜARK ALAFOUZOS – » ΚΕΒΗΤΟΣ ΠΙΝΑΞ ».

Tο έργο χωρίζεται σε : ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ – ΥΠΟΘΕΣΙΣ – ΕΠΙΛΟΓΟΣ.

A.ΠΡOOIMION :

Κάποιοι ξένοι παρατηρούσαν με προσοχή έναν παράξενο πίνακα ,που βρισκόταν μπροστά στο ιερόν του Κρόνου και ήταν αφιερωμένος από κάποιον ξένο σοφό και ζηλωτή του Πυθαγορικού και Παρμενιδείου βίου. Αυτός ο πίνακας είχε διάφορες ακατάληπτες σκηνές με αλληγορικό περιεχόμενο ,τις οποίες αδυνατούσαν να ερμηνεύσουν .Ως εξηγητής προσέρχεται ένας ντόπιος πρεσβύτης ,που είχε ακούσει και γνώριζε την ιστορία που αφηγείται η εικόνα. Ο γέρων τους προειδοποιεί ότι θα πρέπει να δείξουν μεγάλη προσοχή σ’ αυτά που θα τους πει, διότι ο πίνακας αυτός ,εάν γίνει κατανοητός, μπορεί να οδηγήσει στην φρονιμότητα και στην ευδαιμονία ,εάν όμως δεν γίνει κατανοητός, να οδηγήσει στην αφροσύνη και την κακοδαιμονία. Παρομοιάζει μάλιστα την εξήγηση της Εικόνας με το αίνιγμα της Σφιγγός, το οποίο έθετε στους ανθρώπους . Εάν κάποιος κατάφερνε να το λύσει σωζόταν, εάν όμως αποτύγχανε, καταστρεφόταν αμέσως. Το ίδιο συμβαίνει και με την ερμηνεία αυτού του πίνακα ,διότι η Αφροσύνη για τους ανθρώπους είναι Σφίγγα ,η οποία βάζει το εξής αίνιγμα

<< τί αγαθόν ,τί κακόν , τί ούτε αγαθόν ούτε κακόν έστιν εν τω βίω ; >>

Όποιος δεν λύσει αυτό το αίνιγμα ,θα καταστραφεί από την Σφίγγα, όχι όμως αμέσως, αλλά αργά και βασανιστικά κατά την διάρκεια του βίου του, σαν αυτούς που παραδίδονται για τιμωρία. Όποιος όμως καταφέρει να λύσει το αίνιγμα , τότε η Αφροσύνη καταστρέφεται, ο ίδιος σώζεται και σ’ όλον τον βίον του μακάριος και ευδαίμων γίνεται. Μετά τις διαβεβαιώσεις των ξένων, ότι θα προσέξουν πολύ τα λεγόμενά του , ο γέρων , παίρνοντας ένα μικρό ραβδί στο χέρι , αρχίζει την εξήγηση της Εικόνας.

Β.ΥΠΟΘΕΣΙΣ

i}. Α’ ΠΕΡΙΒΟΛΟΣ :

Ο τόπος αυτός καλείται ανθρώπινη ζωή [ Βίος ] και ο πολύς λαός [ Όχλος ] που στέκεται κοντά στην πύλη είναι όσοι πρόκειται να εισέλθουν στον Τόπον του Βίου. Ο γέρων ,που στέκεται πιο πάνω , κρατάει έναν Χάρτη στο ένα χέρι με οδηγίες για τους εισερχομένους στον Τόπον του Βίου ,ενώ με το άλλο χέρι τους δείχνει ποίαν οδόν πρέπει να ακολουθήσουν ,αν σκοπεύουν να είναι ευτυχείς και ευδαίμονες στον βίο τους ,καλείται Δαίμων [ Θεός ] . Κοντά στην εξωτερική πύλη του Τόπου του Βίου , κάθεται μια γυναίκα σε έναν θρόνο η οποία ονομάζεται ΑΠΑΤΗ . Αυτή η γυναίκα κρατάει ένα κύπελο γεμάτο με το ποτό της Πλάνης και της Άγνοιας .Από το περιεχόμενο του ποτηριού αυτού υποχρεωτικά πίνουν όλοι ,άλλοι λιγότερο και άλλοι περισσότερο. Έπειτα ,αφού εισέλθουν , τους υποδέχονται πλήθος από γυναίκες που ομοιάζουν με εταίρες και ονομάζονται Δοξασίες, Επιθυμίες και Ηδονές , οι οποίες και τους απαγάγουν .Από αυτές ,άλλες [ οι καλές ] τους οδηγούν στην σωτηρία και άλλες [ οι κακές ] στην καταστροφή ,καθώς άλλοι πίνουν πολύ από το ποτό της Απάτης και λησμονούν ,ενώ άλλοι πίνουν λίγο και ενθυμούνται. Πάνω σε στρογγυλό λίθον , που δηλώνει αστάθεια , κάθεται μια τυφλή ,κωφή και μαινόμενη γυναίκα ,που καλείται ΤΥΧΗ. Αυτής το έργο είναι από άλλους να αφαιρεί τα υπάρχοντα και σε άλλους να τα δίνει , και από τους τελευταίους πάλι να τα αφαιρεί και να τα δίνει πάλι σε άλλους στα τυφλά και αβέβαια [ εική και αβεβαίως ] . Γύρω από την Τύχη στέκεται ο Όχλος των Απροβουλεύτων , απερίσκεπτων ανθρώπων , που στερούνται προαιρέσεως και έχουν διαφορετική συναισθηματική κατάσταση .Διότι από αυτούς ,άλλοι φαίνονται χαρούμενοι, επειδή πήραν αγαθά από την Τύχη { πλούτο, δόξα, ευγένεια ,τέκνα ,εξουσίες } , γι’ αυτό και την αποκαλούν Αγαθή άλλοι φαίνονται λυπημένοι και με τα χέρια τεντωμένα ,επειδή η Τύχη τους αφαίρεσε , ό,τι αγαθά τους είχε δώσει , γι’ αυτό και την αποκαλούν Κακή.

ii}. Β’ ΠΕΡΙΒΟΛΟΣ :

Έξω από τον πρώτο εσωτερικό περίβολο στέκονται στολισμένες σαν εταίρες η Ακρασία , η Ασωτία , η Απληστία και η Κολακεία . Εκείνος δε που πείθεται από αυτές και παραδίδει τον εαυτόν του στην Ηδυπάθεια αναγκάζεται να κάνει όλα ,όσα είναι βλαβερά : να αποστερεί, να ιεροσυλεί, να καταπατεί τον όρκο του, να προδίδει και τελικά να παραδίδεται στην Τιμωρία . Πίσω από αυτές εικονίζεται η Τιμωρία με μαστίγιο στο χέρι, η Λύπη με το κεφάλι ανάμεσα στα γόνατά της ,η Οδύνη που αποσπά τις τρίχες από το κεφάλι της, ο Οδυρμός και η Αθυμία . Από εκεί ρίχνεται στο Οίκον της Κακοδαιμονίας και εκεί πεθαίνει βυθισμένος στην δυστυχία, αν δεν τον συναντήσει η ΜΕΤΑΝΟΙΑ .Η Μετάνοια δεν συναντά όλους τους ανθρώπους ,αλλά μονάχα αυτούς που ήπιαν μικρότερη ποσότητα από το ποτό της Πλάνης. Το γεγονός ,ότι πίνουν όλοι ανεξαιρέτως οι άνθρωποι μια ποσότητα Πλάνης ,πλησιάζει τον Πίνακα στην θεωρία της ανάγκης. Αν λοιπόν η Μετάνοια συναντήσει κάποιον από αυτούς ,τον απαλλάσσει από τα κακά και του συνιστά άλλη Δόξα ,που τον οδηγεί ή στην ΑΛΗΘΙΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ή στην Ψευδοδοξία ,η οποία τελικά τον κατευθύνει στην ΨΕΥΤΟΠΑΙΔΕΙΑ Στην πρώτη περίπτωση (Αληθινή Παιδεία) ο άνθρωπος καθαίρεται [ καθαρίζεται ] από αυτήν , σώζεται και ζει ευτυχισμένος , στην δεύτερη περίπτωση πλανάται πλάνη οικτρά εξ αιτίας της Ψευδοδοξίας.

iii}. Γ’ ΠΕΡΙΒΟΛΟΣ :

Στην πύλη του δευτέρου εσωτερικού περιβόλου στέκεται μία γυναίκα που οι περισσότεροι την ονομάζουν Παιδεία ,στην πραγματικότητα όμως είναι Ψευδοπαιδεία εσωτερικού περιβόλου στέκονται οι Εραστές της Ψευδοπαιδείας : οι ποιητές, οι ρήτορες, οι διαλεκτικοί, οι μουσικοί, οι μαθηματικοί, οι αστρολόγοι, οι κριτικοί, οι ηδονικοί, οι περιπατητικοί και άλλοι. Όλοι αυτοί βρίσκονται υπό την επήρεια του ποτού της Απάτης και δεν απαλλάσσονται από την Αγνοια , την Αφροσύνη και την λοιπή Κακία ,έως ότου αποκηρύξουν από μέσα τους την Ψευδοπαιδεία και ακολουθήσουν την οδόν προς την ΑΛΗΘΙΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Η Αρετή και η Κακία είναι ιδιότητες που δεν επιδέχονται βαθμολογικές διαφορές [ ποιότητες ]. Οι Αρετές και οι Κακίες ως εξωτερικεύσεις μιας και της αυτής διαθέσεως ,είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένες .Δεν μπορεί κανείς να έχει ένα μέρος από αυτές [ ποσότητες ] , αλλά ή θα είναι σοφός και ενάρετος ή ανόητος και κακός. Επομένως ,όλες οι Αρετές είναι ίσες ως προς αξία και όλες οι Κακίες ίσες ως προς την απαξία.

iv}. ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ :

Ο δρόμος που οδηγεί στην αληθινή παιδεία είναι τραχύς και πετρώδης και καταλήγει ανάμεσα από γκρεμούς σε μια μικρή θύρα. Επάνω στο βουνό υπάρχει ένας βράχος και εκεί πάνω στέκονται η Εγκράτεια και η Καρτερία που τραβούν προς το μέρος τους εκείνους που πλησιάζουν ,τους ενθαρρύνουν και τους δείχνουν τον δρόμο ,ο οποίος από εκεί και πέρα είναι ομαλός. Μέσα σε ένα άλλο περίβολο που είναι το Οικητήριο των Ευδαιμονία διαμένουν οι Αρετές και η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ. Κοντά στην πύλη στέκεται πάνω σε τετράγωνη λίθο η ΠΑΙΔΕΙΑ και μαζί της η Αλήθεια και η Πειθώ. Η Παιδεία τους ενθαρρύνει και τους οπλίζει με αφοβία, με σκοπό να μην πάθουν πια κανένα κακό στην ζωή τους. Τους καθαρίζει από την άγνοια και την πλάνη του Ποτού της Απάτης και τους οδηγεί στην Επιστήμη και τις άλλες Αρετές . Και αυτές πάλι τους οδηγούν στην Μεγάλη Μητέρα όλων ,την ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ. Εκεί πια όταν φτάσουν γίνονται <<ΑΥΤΑΡΚΕΙΣ >>. Συνεπώς , η επιστήμη και γενικώς η γνώση δεν είναι μία αφηρημένη φιλοσοφική έννοια ή μια ενατένιση του κόσμου ,αλλά ένα αποτελεί ένα απλό μέσον για την άσκηση της Αρετής. Ο άνθρωπος ,δηλαδή ,πρέπει να ενδιαφέρεται τόσο για την επιστήμη, ,όσο τον εξυπηρετεί στις πρακτικές ανάγκες του. Επομένως ,η Αρετή ταυτίζεται με την Επιστήμη. Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ κάθεται σε θρόνο υψηλό και προσφέρει με τον Χορό των Αρετών στους ταξιδιώτες , που τα κατάφεραν με την δύναμη της να νικήσουν τα θηρία, στέφανο νίκης .Τα θηρία αυτά είναι η Άγνοια , η Πλάνη η Λύπη , ο Οδυρμός , η Φιλαργυρία, η Ακράτεια και όλη η Κακία. Ο ευδαίμων είναι αυτάρκης ,αυτεξούσιος και ανεπηρέαστος από εξωτερικές επιρροές . Κατόπιν η στεφανωμένη ένσαρκος ψυχή διανύει εκ νέου τον κύκλο του βίου ,αλλά αυτή τη φορά θεωρεί ως Απαθής παρατηρητής τα τεκταινόμενα του βίου .Δεν ενοχλείται πια από την λύπη, την πενία την φιλαργυρία και από τ’ άλλα κακά ,διότι έχει κατακτήσει την « ΑΠΑΘΕΙΑ ».

Γ’. ΕΠΙΛΟΓΟΣ .

Ο Γέροντας αποτυπώνει τα ουσιώδη φιλοσοφικά συμπεράσματα του έργου. Η ποιότητα του βίου εξαρτάται από τις Αληθείς Αρετές. Η Τύχη δεν είναι παντοδύναμη ,εφόσον αδυνατεί να ρυθμίσει την ζωή όλων. Από την Ψευδοπαιδεία οι άνθρωποι , αφού πάρουν το εφόδιο που θέλουν ,πρέπει να συνεχίζουν τον δρόμο τους προς την Αληθινή Παιδεία. Το αναγκαίο αυτό εφόδιο είναι τα γράμματα και μερικά άλλα μαθήματα ,τα οποία θα χρησιμεύσουν στους νέους σαν χαλινάρι. Γνώσεις που δεν έχουν την ικανότητα διάκρισης του Αγαθού και του Κακού ,δεν ασκούν απολύτως καμμία αντίδραση ,στο να γίνει ο άνθρωπος βελτίων .Διότι είναι δυνατόν κάποιος να κατέχει τις μαθήσεις αυτές της Ψευδοπαιδείας και παραλλήλως να είναι και ακρατής και μέθυσος και άδικος και φιλάργυρος και προδότης και τελικά ανόητος .Εάν κανείς ζει κακώς , η ζωή γι’ αυτόν δεν αποτελεί αγαθό. Η ίδια η ζωή δεν είναι κακόν ,αλλά η κακή ζωή είναι κακόν. Γι’ αυτό η ζωή αυτή καθ’ εαυτή δεν έχει καμμία αξία, εάν δεν έρχεται σε αντίθεση με τα πάθη [» τας αμέτρους και αλλοκότους ορμάς» -ΖΗΝΩΝ ] . Η ζωή δεν είναι ούτε αγαθόν ούτε κακόν .Εάν κανείς είναι υποχρεωμένος να επιλέξει ανάμεσα στο << κακώς ζην >> και στο << καλώς και ανδρείως αποθανείν >> είναι ανάγκη να προτιμήσει το δεύτερο .Η Παιδεία βοηθάει τον άνθρωπο να γίνει »αγαθός και σπουδαίος » , όχι ο πλούτος. Διότι ούτε την Φρόνηση ,ούτε την δικαιοσύνη αποκτά κανείς με τον πλούτο και με κακά έργα .Από κακά έργα και αντιστρόφως δεν μπορεί να προέλθει τίποτα το καλό. Ο πλούτος ,η δόξα και όλα τα παραπλήσια ούτε αγαθά ούτε κακά μπορούν από μόνα τους να είναι. Μόνον η Φρόνηση αποτελεί Αγαθόν και η Αφροσύνη Κακόν.


Τας θύρας κλείσατε ,τους οφθαλμούς ανοίξατε . Εκάς οι αμύητοι .



ΔΗΜ. ΔΑΡΒΑΡΕΩΣ – » »Χρυσούν εγκόλπιον ήτοι Κέβητος Θηβαίου πίναξ », [ 1795 ].

Υπόθεσις τούτου του πίνακος .

O Kέβης επιγράφει τούτον τον διάλογο Πίνακα ,δηλαδή Εικόνα ,επειδή σ’ αυτόν , σαν σε κάποια εικόνα , ζωγραφίζει με ζωηρά χρώματα όλη την πορεία της ανθρώπινης ζωής κατά την ενσάρκωση της Ψυχής στον Τόπο της Γενέσεως και της Φθοράς.

Η απλή έννοια τούτου του πίνακος είναι αυτή : Άπειροι μεν και αμαθείς εισέρχονται οι άνθρωποι στον Κόσμο , γίνονται δε ενάρετοι ή ευτυχείς ,αν ακούνε την φωνή του Θεού τους ,αυτό σημαίνει την φωνή της λογικής ,την φωνή της συνειδήσεώς τους. Αλλά οι περισσότεροι ,φευ ! ακολουθούν με πολλή αστοχασία και ελαφρογνωμία τις κακές επιθυμίες και τα πάθη τους και καθιστούν τους εαυτούς πάρα πολύ δυστυχείς .Στην αρχή περιγράφει ο Κέβης την κατάσταση της ψυχής ακόμη πριν της ενώσεώς της μετά του σώματος. Eυθύς δε ,που θα εισέλθουν οι άνθρωποι σ’ αυτήν την ζωή ,δίδει ο θεός του καθενός εξ αυτών καλές διδασκαλίες και σωτήριες παραγγελίες συστήνοντάς του με πάρα πολύ επιμέλεια την Αρετή ,και παριστάνοντάς του την Κακία αξιομίσητη .Αλλά ευθύς αμέσως η Απάτη μετά παρρησίας λόγου αγωνίζεται να εξαλείψει πάλι τις καλές διδασκαλίες και τις σωτήριες παραγγελίες του Θεού. Εξ αιτίας αυτής λοιπόν διασαλεύονται αυτοί στις γνώμες τους και στις κρίσεις τους για τα πράγματα ,μιμούνται τον χυδαίο λαό και στοχάζονται τα αγαθά της τύχης ως την άκραν ευδαιμονία. Έπειτα δε κάνουν συντροφιά με αυτούς και ασελγείς γυναίκες ,αχρείες και απορριμένες ψυχές ,οι οποίες επιζητούν να τους προσελκύσουν με το ψιμύθιο [ μακιγιάζ ] και τις κολακείες τους στα δίχτυα τους και να τους δεσμεύσουν. Αφού δε πιαστούν στα δίκτυα και στα βρόχια τους ,τότε ακολουθούν αναγκαστικά από αυτά όλα τα λυπηρότατα αποτελέσματα ,δηλαδή πτωχεία ,ατιμία , όνειδος ,αισχύνη και όλα τα υπόλοιπα κακά. Εάν δε στο τέλος έλθουν στα συγκαλά τους και καταλάβουν ταχέως τα ολέθρια παρεπόμενα της προηγούμενης ζωής τους και αποκτήσουν αληθείς έννοιες περί του άκρου αγαθού και βάλουν σε έργο τις καλές διδασκαλίες που άκουσαν ,τότε γίνονται ενάρετοι και επομένως ευτυχούν και στεφανώνονται από τις Αρετές .Τώρα ,πρώτον βλέπουν αυτοί καθαρά την προηγούμενη τους άθλια ζωή ,πόσο άσχημη ήταν ,επειδή και η Αρετή τους δείχνει τους άλλους ,οι οποίοι από άγνοια ,μωρία και κακία ατιμάζουν την έννοια της ανθρώπινης φύσεως και υποδουλώνονται στις σαρκικές ηδονές, και για να το πω απλά είναι σκλάβοι των παθών και των κακών επιθυμιών .Στο τέλος αποδείχνει ακόμη ο Κέβης ,ότι οι Πεπαιδευμένοι δεν έχουν κανένα ξεχωριστό προτέρημα για την μάθησή τους ,από τους Απαίδευτους ως προς την απόκτηση της Ευδαιμονίας ,και ότι τα λεγόμενα τυχερά αγαθά ,παραδείγματος χάριν η ζωή ,η υγίεια ,η δόξα ,ο πλούτος ,η εξουσία ,τα τέκνα ,η νίκη και τα παρόμοια δεν είναι αληθινά καλά , καθώς τα εναντία αυτών ,όπως ο θάνατος ,η αρρώστια ,η αδοξία ,η φτώχεια ,η στέρηση των τέκνων και τα παραπλήσια δεν είναι αληθινά κακά. Και για όλα αυτά αποφαίνεται ,ότι η Σοφία μόνον είναι αληθινό καλό ,η Μωρία δε αληθινό κακό »

ΑΝΝΗΣ Χ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ – » Πίναξ Κέβητος », [ 2018 ].

Ο »Πίναξ » αναπαριστά ένα παράξενο κόσμο….

II  }.ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΙΝΑΚΟΣ .

{ Απομαγνητοφώνηση ομιλίας της συγγραφέως και διαπρεπούς φιλολόγου Άννης Χ. Μαρκοπούλου ,στο εκλεκτό διαδικτυακό κανάλι »Φρυκτωρίες », με εισαγωγή από τον ειδήμονα αρχαιολόγο και εκδότη του βιβλίου »Κέβητος πίναξ » Ευ. Μπεξή , βεβαίως μετά των απαραιτήτων από πηγές συμπληρωμάτων }.

<< Η εικόνα του πίνακος παριστάνει έναν μεγάλο περίβολο ,ο οποίος εμπεριέχει άλλους δύο περιβόλους ,έναν μεγαλύτερο και έναν μικρότερο . Ο μεγάλος εξωτερικός περίβολος είναι ο Τόπος του Βίου ,στην Πύλη του οποίου στέκεται ο Όχλος των ψυχών ,που πρόκειται να εισέλθουν ,δηλαδή να ενσαρκωθούν .Η ερμηνεία της εικόνας αυτής παρομοιάζεται από τον γέροντα που την εξηγεί ,με το Αίνιγμα της Σφιγγός. Συγκεκριμένα η Σφίγξ συμβολίζει την Αφροσύνη ,η οποία θέτει στους ανθρώπους το αίνιγμα << του τί είναι Αγαθόν ,τί είναι Κακόν ,τί είναι Ούτε Αγαθόν, Ούτε Κακόν >>.Δηλώνει ,επίσης, ότι εκείνος που δεν θα κατανοήσει το νόημα του Αινίγματος αυτού ,θα καταστραφεί από την Αφροσύνη, όχι άπαξ και στιγμιαία ,όπως από την Σφίγ-γα του Οιδίποδος ,αλλά σιγά-σιγά καθ’ όλη την διάρκεια του βίου του. Αντιστρόφως εκείνος που θα καταφέρει ,μέσω της αρετής της Φρονήσεως ,να κατανοήσει και συνεπώς να λύσει το Αίνιγμα αυτό ,θα απαλλαγεί για πάντα από την Αφροσύνη και θα ζήσει μακάριος και ευδαίμων κατά το υπόλοιπο του βίου του >>.

Η ΦΙΚΑ [ ΣΦΙΓΞ ] .

ΗΣΙΟΔΟΥ – » Θεογονία », { στ.326-327 ].

ΟΡΘΟΣ + ΕΧΙΔΝΑ = ΦΙΚΑ [ ΣΦΓΓΑ ] .

EΥ . ΜΠΕΞΗ / Γ. ΤΣΑΓΚΡΙΝΟΥ – » Ησιόδου ‘Θεογονία’, { σελ.17 }.

ΕΧΙΔΝΑ + ΟΡΘΟΣ = ΧΙΜΑΙΡΑ , ΣΦΙΓΓΑ , ΛΕΩΝ ΤΗΣ ΝΕΜΕΑΣ.

ΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΗΣ ΣΦΙΓΓΟΣ [ 1 ].

<< τί εστιν ό μίαν έχον φωνήν τετράπουν και δίπουν και τρίπουν γίνεται; >>

ΑΠΟΛΛΟΔΩΡΟΥ – » Βιβλιοθήκη ,Ελληνική Μυθολογία »,{ Γ’. V .8 }.

Το αίνιγμα της Σφιγγός κατά τον Απολλόδωρον .

ΑΘΗΝΑΙΟΥ – » Δειπνοσοφισταί », { Ι’.83 }.

Το αίνιγμα της Σφιγγός κατά τον Ασκληπιάδην.

Ι. Θ . ΚΑΚΡΙΔΗ – » Ελληνική Μυθολογία », [ σελ. 96 , 116-7 ].

Οιδίπους και Σφίγξ .

ΕΚΔ. ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε . -» Ιστορία του Ελληνικού έθνους » { σελ.143 ,368 }.

Ανθρωπομορφισμός. Απέναντι στην Ανατολή και στην Αίγυπτο με τις θηριόμορφες θεότητες οι Έλληνες παρατάσσουν ένα πάνθεον , όπου ανεξαιρέτως κυριαρχεί ο ανθρωπομορφισμός .Χαρακτηριστικό είναι ,ότι ακόμη και τα φανταστικά τέρατα των Ελλήνων { Σφίγγα , Κένταυρος, Σειρήνα κ.λ.π. } έχουν πάντοτε ανθρώπινη μορφή και μόνον σώμα ζώου ,ενώ στις Ανατολικές και Αιγυπτιακές θεότητες δεν συμβαίνει αυτό.

Ποία είναι η λύσις του αινίγματος της Σφιγγός ;

ΑΠΟΛΛΟΔΩΡΟΥ -» Βιβλιοθήκη , Ελληνική Μυθολογία »,{ Γ’.V .8 }.

Μόλις το άκουσε ο Οιδίποδας , έλυσε το αίνιγμα της Σφίγγας , απαντώντας ,ότι είναι ο άνθρωπος.

Όμως , ο διαπρεπής καθηγητής [ Μουσ. σπουδών ] του ΕΚΠΑ , κ. Χαρ. Σπυρίδης , διαφωνεί ,όσον αφορά την λύση του αινίγματος της Σφιγγός , στηριζόμενος σε επιχειρήματα μετά αποδείξεων.

ΧΑΡ. Χ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ – » Αίνιγμα Σφιγγός ».

» Η αλληλουχία με την οποίαν εκτίθενται τα επίθετα : δίπουν, τρίπουν ,τετράπουν ,δεν έχει καμμία σχέση με τις ηλικιακές φάσεις του ανθρωπίνου όντος ».

ΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΗΣ ΣΦΙΓΓΟΣ [ 2 ].

» τί αγαθόν ,τί κακόν , τί ούτε αγθόν ούτε κακόν έστιν εν τω βίω ; ».

Ζωγράφος του Μπέλνταμ, – » Σφίγγα ανάμεσα σε άνδρες »,{ 470 }. Μουσείον Λούβρου – » Μαύρη λέκυθος.

<< Σε αυτό το πλαίσιο, η Αρετή της Φρονήσεως ,που είναι Αληθής Αρετή και αντίθετη με την Κακία της Αφροσύνης ,η οποία είναι Είδωλον Αρετής, τίθεται ως προϋπόθεση της Ευδαιμονίας του βίου της ενσάρκου ψυχής. Η αντίληψης αυτή ανιχνεύεται και στο έργο του Πλάτωνος » Μένων » >>.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Μένων », { 88 c }.

Συνολικά όσα πράττει και υφίσταται η ψυχή ,εάν τα κατευθύνει η Φρόνηση καταλήγουν σε ευδαιμονία ,εάν η Aφροσύνη στο αντίθετο.

Α’ ΠΕΡΙΒΟΛΟΣ .

<< Στην Πύλη του μεγάλου εξωτερικού περιβόλου και λίγο ψηλότερα από τον Όχλον των ανθρώπων ,που εισέρχεται στον ένσαρκο βίο, στέκεται ένας γέρων ,ο οποίος καλείται Δαίμων. Ο Δαίμων αυτός με το ένα χέρι κρατά έναν Χάρτη του βίου ,ενώ με το άλλο χέρι του δείχνει στον Όχλο των ανθρώπων ,ποία οδό θα πρέπει να ακολουθήσει ,προκειμένου να σωθεί .Ταυτόχρονα προστάζει τους εισερχομένους στον Τόπο του Βίου ,τί θα πρέπει να κάνουν στην διάρκεια του ενσάρκου βίου τους >>.

O ΔΑΙΜΩΝ.

Θεοί – Δαίμονες – Άνθρωποι.

Οι Δαίμονες [ < δαήμονες = σοφοί ] είναι όντα ανώτερα από τον άνθρωπο και κατώτερα από τους Θεούς. Ανήκουν στο μεταξύ των δύο προηγουμένων τάξεων .Δαίμων είναι και ο Έρως. Θυμίζουν σε πολλά τους αγγέλους της Χριστιανικής θρησκείας. Είναι αγγελιοφόροι μεταξύ Θεών και ανθρώπων και έχουν τον ρόλο του φύλακα-αγγέλου [ προσωποποίηση της μοίρας ] κατά την ενσάρκωση της ψυχής στον Τόπο του Βίου. Στην Χριστιανική θρησκεία ,η λέξη έχει υποστεί νοηματικό ακρωτηριασμό. Δαίμονες είναι μόνον τα κακά πνεύματα ,ενώ αγνοείται ο Αγαθοδαίμων.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Τίμαιος », { 90 a }

Ο Θεός το έδωσε στον καθένα μας σαν φύλακα άγγελο για να κατοικεί στην κορυφή του σώματος μας, να μας ανυψώνει από τη γη και να μας φτάνει μέχρι τον ουρανό, διότι η αλήθεια είναι ότι είμαστε φυτά όχι της Γης αλλά του ουρανού .Στον ουρανό συνέβη η πρώτη γέννηση της ψυχής και εκεί βρίσκονται οι ρίζες μας.

ΦΙΛΩΝΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΩΣ – » Περί Προνοίας Β’ », { 109 }.

Διότι μόνον η Ελλάδα αληθινά γεννάει ανθρώπους , που είναι » φυτόν ουράνιον » και τέλειο θε’ι’κό βλαστάρι ,επειδή εκείνη τίκτει τον συλλογισμό ,που είναι εξοικειωμένος προς την επιστήμη.

KΛΗΜ .ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΩΣ – » Στρωματείς ‘Ε’ », { σελ.199 }.

ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ – » Σε κάθε άνθρωπο ,όταν γεννιέται παραστέκεται φύλακας-άγγελος ένας δαίμων. Κακός δαίμων δεν υπάρχει ».

<< Η εικόνα αυτή παραπέμπει στον Μύθο του Ηρός ,και συγκεκριμένα στον Προφήτη ,που δίνει τους κλήρους στις ψυχές ,προκειμένου αυτές να επιλέξουν το είδος του ενσάρκου βίου τους>>.

ADREA POZZO – » Αλληγορία του ιεραποστολικού έργου του Τάγματος των Ιησου’ι’τών [ Θρίαμβος και αποθέωση του Αγίου Ιγνατίου Λογιόλα ] », { 1661-94 }. Κορυφαίο δείγμα της ιλουζιονιστικής ζωγραφικής του Μπαρόκ.

Ο Ηρ ,υιός του Αρμενίου από την Παμφυλία, επιλέχθηκε ως αγγελιοφόρος των Θεών. Αφού σκοτώθηκε σε μάχη και κείτονταν νεκρός ανάμεσα σε πτώματα άλλων πολεμιστών, μετά από δώδεκα μέρες, οι συγγενείς του τοποθέτησαν το σώμα του πάνω στη νεκρική πυρά. Τότε ,η ψυχή του ξαναγύρισε στη ζωή και συνάντησε το σώμα του πάνω στην πυρά .Κατόπιν άρχισε να διηγείται όσα είδε στον Κάτω κόσμο.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Μύθοι ».Ο μύθος του Ηρός ,{ Πολιτεία », Ι’, 617 d-e }.

Ο προφήτης και οι κλήροι των βίων .

Oι ψυχές πριν ενσαρκωθούν στον Τόπον του Βίου ,διαλέγουν αυτές τον δαίμονά τους . Αυτά τα λόγια ανή-κουν στην παρθένα Λάχεση , θυγατέρα της Ανάγκης : » Ψυχές εφήμερες αρχίζει άλλη περίοδος ζωής για το θνητό γένος ,που θα καταλήξει πάλι στον θάνατο. Δεν θα σας διαλέξει ο δαίμων με κλήρο , αλλά σεις θα διαλέξετε τον δαίμονά σας. Ο καθένας είναι υπεύθυνος για την εκλογή του· ο θεός είναι ανεύθυνος ».

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Πολιτεία » ,{ Ι’. 620 e – 621 d }.

Κάθε ψυχή ήταν υποχρεωμένη { Ανάγκη } να πιει ορισμένη ποσότητα απ᾽ αυτό το νερό { της Λήθης }, μερικοί όμως δεν είχαν αρκετή φρόνηση να συγκρατηθούν και να μην πιούν περισσότερο απ’ όσο πρέπει · και τότε έχαναν για πάντα κάθε ανάμνηση των προηγουμένων.

Η ΑΠΑΤΗ.

<< Μία άλλη φιγούρα , που στέκεται και αυτή στην Πύλη του Τόπου του Βίου είναι η Απάτη. Αυτή περιγράφεται σαν μία γυναίκα με προσποιητόν ύφος και φαινομενικά εμπνέουσα εμπιστοσύνη ,η οποία κάθεται πάνω σε έναν θρόνο και κρατάει στο χέρι της ένα κύπελλο γεμάτο από το ποτό της Πλάνης και της Αγνοίας .Όλοι οι εισερχόμενοι στον Τόπον του Βίου ,πίνουν από το ποτό της Απάτης { Ανάγκη } ,αλλά άλλοι πίνουν περισσότερο και άλλοι λιγότερο { Μέτρον }.Η εικόνα αυτή παραπέμπει στις Ορφικές παραδόσεις ,σύμφωνα με τις οποίες η ψυχή ,προτού εισέλθει στην ενσάρκωση ,θα πρέπει να λησμονήσει όλα ,όσα είδε, όταν ζούσε ως άσαρκος ψυχή στον νοητόν κόσμο >>.

ΙΧΩΡ {133 }, ΕΛΕΝΗ -ΩΡΕΙΘΥΙΑ ΚΟΥΛΙΖΑΚΗ

» Οι πηγές της Λήθης και της Μνημοσύνης »,{ σελ.42 ,48 }.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Πολιτεία », { Ι’.617 c }.

Oι Μοίρες. Η Λάχεσις υμνούσε τα γεγονότα [ τα περασμένα ], η Κλωθώ τα όντα [ τα παρόντα ] και η Άτροπος τα μέλλοντα [ τα μελλοντικά ].

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ – » Περί του εμφαινομένου προσώπου τω κύκλω της Σελήνης » , { 945 c }.

Από τις Μοίρες , η Άτροπος είναι εγκατεστημένη στον Ήλιο , η Κλωθώ κινείται γύρω από την Σελήνη και γύρω από την Γη συμμετέχει στο έργο η Λάχεσις { < λαγχάνω > λαχνός } ,η οποία έχει το μεγαλύτερο μερίδιο στην Τύχη .

Η Λάχεσις είναι εγκατεστημένη στην γη και υμνεί τα γεγονότα [ = το παρελθόν ].

ΙΧΩΡ { 95 } ,ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΑΡΑ

» Αρχέγονα Μυστήρια και Μυήσεις. Η εξελικτική πορεία του Ορφισμού »,{ σελ. 23 }.

<< Στο εσωτερικό του Τόπου του Βίου [ μέσα στον μεγάλο εξωτερικό περίβολο], ευρίσκεται πλήθος γυναικών ,οι οποίες αποκαλούνται εταίρες και έχουν παντός είδους μορφές .Οι γυναίκες αυτές ,που αποκαλούνται Δόξαι ,Επιθυμίαι και Ηδοναί ,κατά την στιγμή της εισόδου του Όχλου των ανθρώπων στον ένσαρκο βίο ,ορμούν επάνω του και αγκαλιάζουν τον καθένα ,τον οποίον και απαγάγουν .Έτσι άλλους από αυτούς τους οδηγούν στην Σωτηρία και άλλους στην Απώλεια. Όσοι άνθρωποι λοιπόν επέλεξαν να ακολουθήσουν τις Αληθείς Δόξες ,τις Αληθείς Επιθυμίες και τις Αληθείς Ηδονές ,επειδή ήπιαν λιγότερο από το ποτό της Απάτης ,σώζονται ,ενώ αντιθέτως όσοι επέλεξαν να ακολουθήσουν τις Ψευδείς Δόξες ,τις Ψευδείς Επιθυμίες και τις Ψευδείς Ηδονές ,επειδή ήπιαν περισσότερο από το ποτό της Απάτης ,χάνονται. Επειδή δε όλες υπόσχονται Βίον Ευδαίμονα και Λυσιτελή ,οι πιο πολλοί άνθρωποι εξαπατώνται από αυτές.Και αυτό διότι έχουν ήδη πιεί ,άλλος περισσότερο άλλος λιγότερο από το ποτό της Απάτης ,και ως εκ τούτου περιπλανώνται άσκοπα μέσα στον Τόπο του Βίου >>.

ΔΟΞΑ – ΓΝΩΣΙΣ.

Ο όρος δόξα είναι δηλωτικός του καθαρού υποκειμενισμού. Η δοξασία { < δόξα < δοκείν = μου φαίνεται ,νομίζω } αντιπαρατίθεται στην αλήθεια , στην επιστήμη [ < επίσταμαι = γνωρίζω καλά πώς να κάνω κάτι ], δηλαδή στην πραγματική γνώση και είναι κατώτερος βαθμός γνώσης. Η δόξα δεν είναι συνώνυμο της πλάνης. Η δόξα , όταν είναι ορθή ,διαφέρει από την αλήθεια ,επειδή της λείπει η λογική στήριξη [ αποδείξη ].

ΠΛΑΤΩΝΟΣ -» Κρατύλος », { 187 b }.

Δόξα { δοκώ : νομίζω } = a}. » [επι ] δίωξις του ειδέναι » b}. » τόξου βολή » [ μετατρ. του οδοντ. δ- > τ ].

ΟΔ. ΕΛΥΤΗ – » Σηματολόγιον », [ 2001 ]

Αλήθεια και Ψέμα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ -» Κρατύλος », { }

Ο Παν ,υιός του Ερμού , είναι ο Έλλην Λόγος , η λογική δυνατότητα του ανθρώπου . Ο Λόγος εκφράζει το παν ,περιστρέφει και περιστρέφεται αδιάκοπα και είναι δύο ειδών , αληθής και ψευδής . Γι ‘ αυτό έχει και διπλή φύση . Λείος από πάνω ,τραχύς και όμοιος με τράγο από κάτω. Και ο Παν είναι ή Λόγος ο ίδιος ή αδελφός του Λόγου.

ΚΛΑΣΣΙΚΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ – » Ο Παν και οι Νύμφες ».

» Σ’ αυτή τη χώρα δεν πέθανε ο Μέγας Παν ».

MIX. ΠΕΡΑΝΘΗ – » Μεγάλη Ελληνική Ποιητική Ανθολογία » {τομ. Α΄}.

ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ – » Ίαμβοι και Ανάπαιστοι », { 1897 }.

» Η Γη μας Γη των Αφθάρτων » ..

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Θεαίτητος », { 187 b }.

ΣΩΚΡ. .Τί τέλος πάντων είναι η επιστήμη.
ΘΕΑΙΤ. Είναι αδύνατον να είναι η κάθε δόξα επιστήμη , επειδή υπάρχει [ εκτός της αληθούς δόξης ] και ψευδής δόξα . Πιθανώς η αληθής δόξα να είναι επιστήμη .

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Θεαίτητος »,

ΘΕΑΙΤ. Επιστήμη είναι η αληθινή δόξα μαζί με λόγο [ αποδείξεις ] .Η άλογος [ στερημένη λόγου ] δόξα βρίσκεται εκτός επιστήμης. Τα άλογα δεν είναι επιστητά [ αντικείμενα επιστήμης ], ενώ όσα έχουν λόγο είναι επιστητά.

Κ. Δ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗ – » Πλάτωνος ‘Πολιτεία’ ». Εισαγωγή ,[1. XLIII-XLIV ].

Η γνωστική δύναμη ,που αναφέρεται σε αντικείμενα κυμαινόμενα ανάμεσα στο είναι και μη είναι ,έχει χαρακτηρισθεί δόξα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Πολιτεία », { ΣΤ’. 511 d-e }.

Oι τέσσαρες βαθμίδες της γνώσεως : 1.Nόησις 2. Διάνοια 3. Πίστις 4. Εικασία.

ΕΓΚΥΚΛ . ΛΕΞΙΚΟΝ ‘ ΗΛΙΟΣ » , << Το αρχαίον Ελληνικόν Πνεύμα >>.

Κ.Δ.ΓΕΩΡΓΟΥΛΗ – » Πλάτωνος ‘Πολιτεία ‘ » , { 509 -511 } , σελ. 50 .

Στην »Πολιτεία» , ο Πλάτων ,αναφέρει τις ακόλουθες τέσσαρες [ 4 ] βαθμίδες γνώσεως .1.Εικασία [ γνώση εφ’ όσον αυτή αναφέρεται όχι στα αντικείμενα ,αλλά στις απεικονίσεις αυτών 2.Πίστις { γνώση που αναφέρεται στα υπαρκτά αντικείμενα της πραγματικότητας και τα αισθητά γεωμετρικά σχήματα ] 3. Διάνοια [ γνώση που αναφέρεται στις μαθηματικές και τις λοιπές επιστημονικές έννοιες ] 4. Νόησις [ γνώση που αναφέρεται στις ιδέες και τις πρώτες αρχές .

Κατόπιν των καθορισμών , τους οποίους παρέχει ο Πλάτων, προκύπτει το παρακάτω σχήμα :

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Πολιτεία », { Ε’,480 a }.

Φιλόδοξος και Φιλόσοφος.

O Σωκράτης αποδίδει στον φιλόσοφο την επιστήμη ,δηλαδή την γνώση των όντων ,προς την οποίαν αντιτίθεται η άγνοια ,η αγνωσία των μη όντων. Μεταξύ της γνώσεως και της αγνοίας βρίσκεται η δόξα ,η δοξασία ,μία μεσάζουσα κατάσταση της οποίας τα αντικείμενα κείνται ωσαύτως μεταξύ των όντων και των μη όντων. Εκείνους λοιπόν, που λατρεύουν το καθευτό ον { το όντως ον } ,θα πρέπει να τους αποκαλούμε φιλοσόφους και όχι φιλοδόξους { δηλ. αρκούμενους στις δοξασίες και τις φαινομενικές αλήθειες χωρίς την ικανότητα να φιλοσοφούν }.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Συμπόσιον », { 202 a }.

Η ορθή δόξα βρίσκεται μεταξύ της επιστήμης και της αμαθείας.

H TYXH.

<< Επίσης, μέσα στον Τόπο του Βίου ,υπάρχει μία γυναίκα τυφλή ,κωφή και μαινόμενη, που κάθεται πάνω σε μία στρογγυλή πέτρα και καλείται ΤΥΧΗ. Το έργο αυτής είναι να περιφέρεται παντού και από άλλους να αρπάζει τα υπάρχοντά τους και σε άλλους να τα δίνει. Στην συνέχεια , από τους ίδιους πάλι να τα αφαιρεί και να τα δίνει σε άλλους στα τυφλά και αβέβαια [ εική και αβεβαίως ]..Γι’ αυτό άλλωστε κάθεται πάνω σε στρογγυλή πέτρα .Διότι η στρογγυλότητα του σχήματος συμβολίζει ότι τα δώρα της Τύχης δεν είναι ούτε σταθερά ,ούτε ασφαλή >>.

ΣΤΟΒΑΙΟΥ – » Εκλογαί ,Αποφθέγματα , Υποθήκαι », [ Α’ .XI ] . ‘ Περί Τύχης ή ταυτομάτου ‘.

17a ]. AETIOY [ Συναγωγή των αρεσκόντων ].

Ο Αριστοτέλης λέγει ,ότι διαφέρει το αυτόματον [ αυτό που γίνεται μόνο του ] από την τύχη [ τυχαίον ] η τύχη και το αυτόματον βρίσκεται σε αυτά που πρέπει να γίνουν οπωσδήποτε ‘ το αυτόματον δεν εξαρτάται από την τύχη, επειδή είναι έξω από ό,τι γίνεται ‘ η τύχη ανήκει στα λογικά , το αυτόματον ανήκει και στα λογικά και στα άλογα και στα άψυχα’ η τύχη γίνεται με προαίρεση, ενώ το αυτόματον απροαιρέτως [ χωρίς προαίρεση ]’ η τύχη λειτουργεί ,όταν υπάρχει κάτι ,το αυτόματον χωρίς λόγο, χωρίς να το σκεφτεί κανένας έξω.

<< Η Τύχη περιβάλλεται από τον τον Όχλο των Απροβουλεύτων ανθρώπων. Ποίος είναι ο Απροβούλευτος άνθρωπος ; Είναι αυτός ,του οποίου οι πράξεις στερούνται προαιρέσεως ,ο απερίσκεπτος άνθρωπος ,δηλαδή αυτός που πράττει άνευ προτέρας σκέψεως>>.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ – » Ηθικά Νικομάχεια », { Α’, 1111 b , 1112 b }.

Προαίρεσις : η έλλογος επιθυμία . Eπιθυμία : η άλογος επιθυμία. H προαίρεση δεν είναι κοινό κτήμα των ανθρώπων και των αλόγων ζώων, ενώ η επιθυμία και ο θυμός είναι. Η βούληση συνάπτεται περισσότερο προς τον τελικό σκοπό ,η δε προαίρεση προς τα μέσα επιτεύξεως του τελικού σκοπού. Η προαίρεση είναι βουλευτική όρεξη [ προτίμηση κατόπιν εκλογής δια της σκέψεως ].

<< Από αυτούς τους Απροβούλευτους , άλλοι φαίνονται χαρούμενοι και άλλοι λυπημένοι ,που έχουν τα χέρια τεντωμένα. Αυτοί που χαίρονται ,επειδή πήραν αγαθά από αυτήν , την αποκαλούν ΤΥΧΗΝ ΑΓΑΘΗ, ενώ αυτοί που λυπούνται ,,επειδή τους αφαίρεσε ότι τους είχε δώσει , την ονομάζουν ΤΥΧΗΝ ΚΑΚΗ. Τέλος , τα αγαθά της Τύχης είναι τα ακόλουθα : πλούτος , δόξα , ευγένεια [ δηλ. ευγενική καταγωγή } ,τέκνα , τυραννίδες [ δηλ. εξουσίες ] , βασιλείες . Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ,ότι τα αγαθά που προσφέρει η Τύχη είναι ,συνολικώς, εξωτερικά και εφήμερα αγαθά , αυτά που επιθυμεί το πλήθος των ανθρώπων >>.

ΠΥΘΑΓΟΡΟΥ – » Χρυσά έπη », [στ. 17-21 ].

Όσα άλγη [ δεινά ] έχουν οι θνητοί από δαιμόνιες τύχες [ εξ ανωτέρας βίας ] ,όσο μερίδιον από αυτά έχεις ,υπόφερε αυτά και μην αγανακτείς ‘ να θεραπεύεις αυτά πρέπει , όσο μπορείς ‘

Βροτοί = οι υποκείμενοι στην μοίρα { βροτός < μροτός < μοίρα }. Άμβροτος το αντίθετο. Δαιμόνιες τύχες = ; Άλγος { < αλέγω = φροντίζω, διότι ο πόνος απαιτεί την φροντίδα μας } : πόνος ,λύπη , κακό, δεινό.


ΙΕΡΟΚΛΕΟΥΣ – » Υπόμνημα εις τα Πυθαγορικά Χρυσά έπη », { 11 }.

Άλγη είναι όλα τα επίπονα και αυτά που καθιστούν δυσκολότερη την οδό του βίου ‘

ΙΕΡΟΚΛΕΟΥΣ – » Σχόλια εις τα Χρυσά έπη των Πυθαγορείων », { στ. 17 – 20 }.

» Να δέχεσαι πράως προσήκει όσα δεινά οι θνητοί εις τας Δαιμονίας [ Θείας ] τύχας οφείλουσι ‘ και εξ αυτών ,όσα σε πλήττουν ,αγογγύστως να υπομένης και να θεραπεύης όσον δύνασαι παρηγορών ούτων εαυτών και σκεπτόμενος : μέγα μερίδιον εκ τούτων δεν απονέμει εις τους εναρέτους η Μοίρα ».

Οι Δαιμόνιες τύχες δεν είναι ούτε δαιμόνια προαίρεση [ Θε’ι’κή επιλογή ] ,ούτε απλώς τύχη.

Το μείγμα της δικής μας προαιρέσεως [ επιλογής ] και της Θε’ι’κής Κρίσεως [ Δίκαιον ] παράγει εκείνο ,που ο ποιητής αποκαλεί Τύχη , ενώ το σύνολο » δαιμονία τύχη » είναι η κρίση την οποίαν ο Θεός αναπτύσσει κατά των κακών. Κατά αυτόν τον τρόπον η σύνδεση των δύο ονομάτων [ δαιμονίας τύχας ] συνεισάγει ,αφ’ ενός την Θείαν επιστασίαν και αφ’ ετέρου την ελεύθερη εκλογή της ψυχής ,ώστε καθίσταται αντιληπτόν ,ότι τα άλγη [ =δεινά ] δεν προέρχονται ούτε μοιραίως , κατόπιν διατάξεων της Προνοίας ,ούτε και τυχαίως.

B’ ΠΕΡΙΒΟΛΟΣ.

<< Στην Πύλη του δευτέρου μεγάλου εσωτερικού περιβόλου ,στέκονται τέσσερεις γυναίκες ,οι οποίες είναι στολισμένες σαν εταίρες : Η Ακρασία , η Ασωτία , η Απληστία και η Κολακεία .Αυτές παρατηρούν και εντοπίζουν όσους ανθρώπους πήραν κάτι από την Τύχη .Τότε ορμούν πάνω τους , τους αγκαλιάζουν και τους κολακεύουν ,αξιώνοντας από αυτούς να παραμείνουν κοντά τους ,αφού πρώτα τους υποσχεθούν ότι θα τους εξασφαλίσουν έναν ευχάριστο βίο ,άκοπο και χωρίς δυστυχίες. Εάν δε κάποιος από αυτούς πεισθεί να ακολουθήσει τον Ηδυπαθή βίο ,που αυτές υποσχέθηκαν ,νομίζει ότι -μέχρις ενός σημείου- αυτός ο τρόπος ζωής είναι ευχάριστος. Όταν όμως συνέλθει ,αντιλαμβάνεται ότι δεν απολάμβανε έναν ηδυπαθή βίο ,αλλά αντιθέτως ,ότι κατανάλωνε τον βίο του υπό το κράτος της Ηδυπάθειας .Αυτό συμβαίνει επειδή ,αφού καταναλώσει όλα τα εφήμερα αγαθά ,που του χάρισε η Τύχη ,αναγκάζεται να υποδουλωθεί στις τέσσερεις αυτές γυναίκες ,να υπομείνει τα πάντα ,να φέρεται απρεπώς ,και γενικότερα να κάνει για χάρη τους όσα είναι βλαβερά και καταστροφικά ,τόσο για τον ίδιον ,όσο και για τους άλλους ..Έτσι ,όταν καταστραφεί εντελώς , τότε παραδίδεται στην Τιμωρία .Πραγματικά πίσω και πάνω από αυτές τις τέσσερεις γυναίκες ,εμφανίζονται άλλες τρεις γυναίκες άσχημες ,ρυπαρές και κουρελιασμένες .Αυτές είναι κρυμμένες μέσα σε έναν τόπο σκοτεινό και στενό ,στον οποίον οδηγεί μία μικρή θύρα. Η πρώτη από αυτές τις τρείς γυναίκες ονομάζεται Τιμωρία και κρατάει μαστίγιο. Η δεύτερη ονομάζεται Λύπη και κρατάει το κεφάλι της ανάμεσα στα γόνατά της .Η τρίτη ονομάζεται Οδύνη και τραβάει με απελπισία τα μαλλιά της. Δίπλα από αυτές διακρίνονται δύο ακόμα πρόσωπα : Ο Οδυρμός ,που περιγράφεται ως άσχημος ,αδύνατος και γυμνός, και η αδελφή του ,η Αθυμία ,που περιγράφεται ως άσχημη και αδύνατη. Ο Τιμωρούμενος παραδίδεται σε αυτούς και ζει μαζί τους μέχρι να καταλήξει ακολούθως στον Οίκο της Κακοδαιμονίας και να χαθεί, εκτός εάν επιλέξει να τον συναντήσει η Μετάνοια. Αυτή σώζει τον τιμωρούμενο από τις συμφορές και του συστήνει την Δόξα και την Επιθυμία ,οι οποίες τον οδηγούν να επιλέξει μεταξύ της Αληθινής Παιδείας και της Ψευδοπαιδείας. Εάν μεν ο Τιμωρούμενος επιλέξει την Αληθινή Δόξα και την Αληθινή Επιθυμία ,οι οποίες θα τον οδηγήσουν στην Αληθινή Παιδεία ,θα σωθεί και θα καταστεί μακάριος και ευδαίμων στον βίο του. Εάν όμως επιλέξει την Ψευδή Δόξα και την Ψευδή Επιθυμία ,αυτές θα τον οδηγήσουν στην Ψευδοπαιδεία ,με αποτέλεσμα αυτός να παραπλανηθεί εκ νέου και να καταλήξει ξανά στον Οίκο της Κακοδαιμονίας ,δίχως δυνατότητα διαφυγής >> .

Γ’ ΠΕΡΙΒΟΛΟΣ.

Η ΨΕΥΔΟΠΑΙΔΕΙΑ.

<< Στην Πύλη του τρίτου μικρού εσωτερικού περιβόλου ,στέκεται η Ψευδοπαιδεία. Αυτή περιγράφεται ως μία γυναίκα πολύ καθαρή και περιποιημένη ,η οποία αποκαλείται Παιδεία από το πλήθος των ανθρώπων >>.

<< Αυτό το πλήθος είναι εκείνοι οι άνθρωποι που ενώ σώζονται από τα δεινά που προαναφέρθηκαν ,δεν έχουν μετανοήσει με ορθό τρόπο ,δηλαδή δεν έχουν ακόμη αποκτήσει την Αρετή της Φρονήσεως. Συνεπώς για να οδηγηθούν στην Αληθινή Παιδεία ,θα πρέπει πρώτα να περάσουν από την Πύλη της Ψευδοπαιδείας. Στο εσωτερικό του μικρού εσωτερικού περιβόλου ,ευρίσκονται οι εξαπατημένοι εραστές της Ψευδοπαιδείας. Αυτοί είναι οι Ποιητές ,οι Ρήτορες ,οι Διαλεκτικοί, οι Μουσικοί , οι Αριθμητικοί ,οι Γεωμέτρες ,οι Κριτικοί ,οι Ηδονικοί και οι Περιπατητικοί. Εδώ μπορούμε να διαπιστώσουμε ,ότι όλες οι παραπάνω Επιστήμες είναι ψευδείς και ,ως εκ τούτου ,αποτελούν τομείς του επιστητού, τους οποίους ακολουθεί ο Όχλος των ανθρώπων. Ενδεικτική βεβαίως είναι η απουσία της Φιλοσοφίας ,η οποία ως Αληθής Επιστήμη ,που αποτελεί μέρος της Αληθούς Παιδείας ,γίνεται απόκτημα λίγων ανθρώπων .Οι εραστές λοιπόν αυτοί εξαπατώνται ,επειδή νομίζουν ότι συναναστρέφονται την Αληθινή Παιδεία ,ενώ στην πραγματικότητα προσεγγίζουν την Ψευδοπαιδεία. Οι εραστές αυτοί βρίσκονται υπό το κράτος της Διπλής Άγνοιας ,δηλαδή δεν γνωρίζουν ,ότι δεν γνωρίζουν την Αληθινή Παιδεία >>.

<<Σύμφωνα με τα τα προηγούμενα οι Εραστές της Ψευδοπαιδείας { ποιητές, μουσικοί, μαθηματικοί κ.α. } δεν μετέχουν στην Αληθινή Παιδεία ,διότι δεν απαλλάσσουν τον άνθρωπο από τα κακά. Άρα όλες οι καθιερωμένες μαθήσεις [ ποίηση , μαθηματικά, μουσική κ.α ] τίθενται υπό αμφισβήτηση ,διότι και αυτές δεν συμβάλλουν ασφαλώς στην αποτροπή του κακού. Ο Δαίμων λοιπόν τους προστάζει να πάρουν ,ό,τι θέλουν από την Ψευδο-παιδεία , το οποίον θα τους χρειαστεί ως εφόδιο ,όπως τα γράμματα και από τα άλλα τα μαθήματα ,όσα έχουν » δύναμη χαλινού » για τους νέους ,και από εκεί να φύγουν σύντομα >>.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Φαίδρος », { 254 e }.

Ο Ηνίοχος [ Λογικόν ] και το χαλινάρι [ στο Άλογον ].

Εφόδιον: { Ιων. επόδια =εφόδια εποδιάζω = εφοδιάζω. ,Λατ. viaticum } τα αναγκαία προς οδοιπορία // έξοδα οδοιπορίας [ οδοιπορικά ] // τα αναγκαία μέσα προς συντήρηση .

» Τι έχει ο φτωχός να φοβηθεί / σπίτι, ουρανός όπου σταθεί / το δισάκι του στον ώμο / για το δρόμο, για το δρόμο…» .

<< Στην είσοδο επίσης του τρίτου μικρού εσωτερικού περιβόλου στέκεται εκ νέου η Απάτη ,καθώς και οι υπόλοιπες γυναίκες που έχουν προαναφερθεί. Όμως τώρα αυτές δεν αποτελούν πλήθος ,αλλά είναι πολύ λίγες ,εφόσον η ανθρώπινη ψυχή έχει ήδη απαλλαγεί από τις περισσότερες από αυτές στα προηγούμενα στάδια της πορείας της. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτού του περιβόλου [ του σταδίου του βίου ] είναι η κυριαρχία της Ψευδούς Δόξης ,δηλαδή της Διπλής Αγνοίας ,διότι οι εραστές της Ψευδοπαιδείας νομίζουν ότι κατέχουν την Αληθινή Παιδεία ,ενώ στην πραγματικότητα δεν την κατέχουν. Αυτό ενισχύεται από το γεγονός ,ότι αυτοί βρίσκονται επιπλέον υπό την ισχυρή επίδραση του Ποτού της Απάτης ,δηλαδή της Αγνοίας και της Πλάνης, η οποία σε αυτό το στάδιο εμφανίζεται ως Αφροσύνη. Σε αυτό το πλαίσιο ,η απαλλαγή από αυτά τα Είδωλα των Αρετών δεν είναι δυνατή ,παρά μόνον μέσω της εισόδου των ανθρώπων στην Αληθινή Οδό , η οποία θα τους οδηγήσει προς την Αληθινή Παιδεία. Η Αληθινή Παιδεία εμπεριέχει τις κατάλληλες καθαρτικές δυνάμεις ,τις οποίες ,αφού πιούν οι άνθρωποι ως φάρμακα ,αποβάλλουν εντελώς την Ψευδή Δόξα ,δηλαδή την Διπλή Άγνοια καθώς και την Πλάνη της Αφροσύνης >>.

Η ΟΔΟΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ.

<< Σε πιο ψηλή θέση από τον τρίτο μικρό εσωτερικό περίβολο υπάρχει ένας τόπος έρημος ,μπροστά στον οποίον βρίσκεται μία μικρή θύρα .Σε αυτή οδηγεί μία οδός που δεν είναι πολυσύχναστη, επειδή είναι τραχεία ,ανηφορική και πετρώδης .Αυτή η οδός ,που είναι πολύ στενή και περιβάλλεται [ και από τις δύο πλευρές της ] από βαθείς γκρεμούς ,θα οδηγήσει στην Αληθινή Παιδεία. Η εικόνα αυτή της στενής και ανηφορικής οδού ανιχνεύεται για πρώτη φορά στα »Έργα και Ημέραι »του Ησιόδου ,όπου διακρίνει δύο οδούς .Την »λείην οδόν » ,που είναι ευκολοδιάβατη και οδηγεί στην Κακία και την » μακράν και ανηφορικήν οδόν » ,που είναι στην αρχή κακοτράχαλη ,ανηφορική και δυσκολοδιάβατη ,έπειτα όμως γίνεται ευκολοδιάβατη . Εδώ για πρώτη φορά στην Ελληνική λογοτεχνία ,προτρέ-πουν κάποιον να προσπαθήσει για να φτάσει στην Αρετή >>.

HΣΙΟΔΟΥ – » Έργα κα Ημέραι », { στ.286-292 }.

Ο Ησίοδος προσωποποιεί εδώ { όπως γίνεται και στις αλληγορίες ] την Αρετή και την Κακία ,θέλοντας να τονίσει ότι δεν είναι σύμφυτες με τον άνθρωπο .Ακόμη ξεκαθαρίζει ,ότι δεν υπάρχει Αρετή» επί τω κακώ» , διότι το κακό δεν είναι μία εναντίωση της αρετής ,από την οποίαν ενδέχεται να υπάρξει κάποια σύνθεση ,αλλά μία συνεχής και τυφλή εναντίωσή της.

» Λείος είναι ο δρόμος της Κακότητας και πολύ κοντά μας κατοικεί. Όμως μπροστά από την Αρετή ,ιδρώτα έχουν θέσει οι αθάνατοι θεοί ».

<< Η αντίληψη αυτή ανιχνεύεται και στους »Νόμους » του Πλάτωνος ,ο οποίος αναφερόμενος στον Ησίοδο ,μας παραδίδει ότι η οδός που οδηγεί στην Κακία είναι ομαλή και σύντομη ,ενώ η οδός της Αρετής το αντίθετο >>.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Νόμοι », { Δ’ , d-719 a }.

Η οδός που οδηγεί στην Κακία είναι ομαλή και επιτρέπει να την περνά κανείς χωρίς ιδρώτα ,διότι είναι πάρα πολύ σύντομη ,ενώ της Αρετής στην αρχή είναι μακρά ,ανηφορική και δύσβατη ,αλλά μετά γίνεται εύκολη στην διάβασή της.

ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ – » Απομνημονεύματα », { Β’.21-28 }.

Ο Πρόδικος από την Κέα , ικανότατος ρήτορας , αλλά παραδόπιστος και φιλήδονος σοφιστής { κατά τον Φιλόστρατο -»Βίοι σοφιστών » } στο χαμένο σύγγραμμά του » Ώραι » , λέγει περί του Ηρακλέους, ότι όταν από την παιδική του ηλικία μετέβαινε πλήρης ορμής στην εφηβική, στην οποία πλέον οι νέοι γενόμενοι αυτεξούσιοι φανερώνουν ,αν θα στραφούν προς την οδόν της αρετής ή προς την οδόν της κακίας, αφού εξήλθε σε μέρος ήσυχο κάθισε απορώντας σε ποίαν από τις δύο οδούς να στραφεί, τότε φάνηκε σ’ αυτόν, ότι τον πλησίασαν δύο γυναίκες επιβλητικές και του είπαν :

<< Στην κορυφή της ανηφορικής αυτής οδού βρίσκεται ένας βράχος μεγάλος και ψηλός ,που περιβάλλεται από γκρεμούς .Πάνω στον βράχο στέκονται δύο γυναίκες ζωηρές και με μεγάλη σωματική ευεξία ,οι οποίες τείνουν τα χέρια τους στους αναβάτες .Οι γυναίκες αυτές είναι αδελφές και ονομάζο-νται Εγκράτεια και Καρτερία. Το έργο αυτών είναι το εξής : τείνουν τα χέρια τους προς τους αναβάτες για να τους παρακινήσουν και για να τους βοη-θήσουν να ανεβούν στον βράχο .Γι’ αυτό κατεβαίνουν λίγο προς τα κάτω και έλκουν τους αναβάτες προς τα πάνω .Επίσης συμβουλεύουν τους αναβάτες να ξεκουραστούν ,ώστε να πάρουν δύναμη και θάρρος για την ανάβαση ,αφού τους υποσχεθούν πως θα τους οδηγήσουν στην Αληθινή Παιδεία δείχνοντάς τους το κάλλος ,την ομαλότητα και την καθαρότητα της οδού αυτής . Ο Πλάτων δε στο έργο του »Λάχης »θεωρεί την Καρτερία ως προ-υπόθεση της κατακτήσεως της Αρετής της Ανδρείας ,την οποίαν και ορίζει ως καρτερία της ψυχής >> .

ΠΛΑΤΩΝ – » Λάχης », { 192 b }.

Η ανδρεία είναι ένα είδος καρτερίας της ψυχής .

<< Σε ένα πρώτο επίπεδο η Εγκράτεια ως προυπόθεση της αρετής της Σωφροσύνης ,βοηθάει την ψυχή να επικρατήσει στα άλογα πάθη και στις επιθυμίες που προέρχονται από το επιθυμητικόν μέρος της. Σε ένα δεύτερο επίπεδο ,η Καρτερία ,ως προυπόθεση της αρετής της Ανδρείας ,βοηθάει την ψυχή να αποκτήσει την αφοβία θανάτου ,δηλαδή την δύναμη της παντελούς καθάρσεως και απομόνωσής της από τα άλογα πάθη και τις επιθυμίες ,που προέρχονται από το επιθυμητικόν μέρος της ψυχής >>.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ – » Περί αρετών και κακιών », { 1249 b , 1250 b} }.

Tην ανδρεία ακολουθεί και η ευτολμία και η ευψυχία και το θάρσος και το θάρρος ,ακόμη δε και η φιλοπονία και η καρτερία .

Δ’ ΠΕΡΙΒΟΛΟΣ .

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ.

<< Στην Πύλη του τετάρτου μικρού εσωτερικού περιβόλου στέκεται η Αληθινή Παιδεία .Αυτή περιγράφεται ως μία γυναίκα όμορφη ,με ήρεμο πρόσωπο ,μέσης ηλικίας ,η οποία είναι ενδεδυμένη με απλό και ακαλλώπιστο τρόπο. Στέκεται πάνω σε μία τετράγωνη πέτρα ,η οποία συμβολίζει την σταθερότητα και την βεβαιότητα των αγαθών ,τα οποία αυτή χαρίζει σε όσους μετέχουν σ’ αυτή. Η εικόνα της Αληθινής Παιδείας βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με την αντίστοιχη εικόνα της Τύχης , που στέκεται πάνω σε μία στρογγυλή πέτρα , η οποία συμβολίζει την αβεβαιότητα των αγαθών, που προσφέρει σε όσους μετέχουν σ’ αυτή. Η Αληθινή Παιδεία ,η οποία περιβάλλεται από τις θυγατέρες της ,την Αλήθεια και την Πειθώ , ορίζεται ως θεραπεία ψυχής ,όπως και στους »Όρους » του Πλάτωνος >>.

Γ.ΛΑΘΥΡΗ – » ‘Όροι’ του Σπευσίππου ».

Παιδεία : δύναμις θεραπευτική της ψυχής .

<< Η Αληθινή Παιδεία στέκεται στην Πύλη του τετάρτου μικρού εσωτερικού περιβόλου και μέσω της θεραπείας της ,δηλαδή της καθαρτικής δυνάμεως με την οποία ποτίζει την ψυχή των μετεχόντων σ’ αυτήν ,προετοιμάζει τις ψυχές ,έτσι ώστε αυτές ,καθαρές πλέον από το Ποτό της Απάτης , να εισέλθουν μέσα στον περίβολο ,δηλαδή στο Οικητήριον των Ευδαιμόνων. Σε αυτό το πλαίσιο ,η κάθαρση της ψυχής προκειμένου αυτή να κατακτήσει την Αληθινή Παιδεία ,συγκροτείται μέσω των γνωστικών δυνάμεων της Αληθείας και της Πειθούς ,δυνάμεις που συμβολίζουν οι δύο ομώνυμες θυγατέρες της Αληθινής Παιδείας >> .

<< Σ’ αυτό το σημείον αποκαλύπτεται η συμβολική σημασία των δύο στοιχείων ,που συνθέτουν το Ποτό της Απάτης που προσφέρεται στις εισερχόμενες ψυχές την στιγμή της εισόδου τους στον Τόπο του βίου. Η Άγνοια συμβολίζει το γεγονός ,ότι την στιγμή της εισόδου της ψυχής στην ενσάρκωση ,εμποδίζεται μέσα της η κίνηση του δεξιόστροφου και αμεταβλήτου Κύκλου του Ταύτού . Αντιστοίχως η Πλάνη συμβολίζει το γεγονός ότι ,την στιγμή της εισόδου της ψυχής στην ενσάρκωση ,σείεται και κλονίζεται μέσα της ο αριστερόστροφος και μεταβλητός Κύκλος του Θατέρου .Αυτή ακριβώς η διπλή και ταυτόχρονη απορρύθμιση των δύο κύκλων ,του δεξιόστροφου και αμετάβλητου Κύκλου του Ταύτού και του αριστερόστροφου και μεταβλητού Κύκλου του Θατέρου ,συνιστά την πρώτη αιτία της γενέσεως της Διπλής Αγνοίας μέσα στην ένσαρκο ψυχή >>.

ΝΕΩΤ.ΕΓΚΥΚΛ. ΛΕΞΙΚΟΝ του ‘ΗΛΙΟΥ ‘- » Το Αρχαίον Ελληνικόν πνεύμα »,

Κ.Δ.ΓΕΩΡΓΟΥΛΗ – »Τίμαιος Πλάτωνος », [ 35 a ] , { σελ.395 } .

Για την δημιουργία του κόσμου ,λέγει ο Τίμαιος του Πλάτωνος ,ότι ο Θεός ανέμιξε κατ’ αρχάς << την αμέριστον και κατά ταυτά έχουσαν ουσίαν >> μετά της << μεριστής ουσίας >> την οποίαν ονομάζει και » θάτερον » [ δηλ. το έτερον ] . Εκ της αναμίξεως ταύτης προήλθε ένα τρίτο είδος ουσίας ανάμικτον από τα δύο προηγούμενα. Εκ των τριών τούτων ουσιών συνέθεσε ο Δημιουργός την ΨΥΧΗ ,η οποία είναι μία τέταρτη ουσία διάφορος και προς τα αθάνατα και προς τα θνητά όντα .Το απαρτισθέν δε μίγμα εχώρισε σε μερίδια ,»μοίρας» ,εκάστη των οποίων περιέχει ορισμένη ποσότητα εκ του ‘‘ταυτού» ,του »θατέρου » και του »τρίτου » ανάμικτου είδους. Ο διαμοιρασμός σε μοίρες έγινε επί τη βάσει αριθμητικών σχέσεων… Οι αριθμητικές αυτές σχέσεις αντιστοιχούν προς τις μαθηματι-κές σχέσεις ,αυτές που καθορίζουν τα διαστήματα των μουσι-κών κλιμάκων .Έτσι η ψυχή του κόσμου μερίζεται σε [ 7 ] επτά μοίρες , οι αριθμητικές σχέσεις των οποίων μπορούν να παρασταθούν με δύο γεωμετρικές προόδους .Οι δύο αυτοί πρόοδοι ,όταν συγχωνευθούν σε μία ,η ενιαία πρόοδος θα είναι η ακόλουθη : 1, 2 , 3 , 4 , 9 , 8 , 27 .Εάν εξετασθεί η ακολουθία αυτών των [ 7 ] επτά αριθμών ,διαπιστώνεται ,ότι έχουν δια-ταχθεί με μίαν ορισμένη τάξη. Δηλαδή ,τίθενται στην αρχή οι τρεις πρώτοι αριθμοί 1 , 2 , 3 ,έπειτα τα τετράγωνα αυτών [ 2χ2=4 ] και [ 3χ3 = 9 ] και έπειτα οι κύβοι αυτών [ 2χ2χ2 = 8 ] και [ 3χ3χ3χ = 27 }.

ΠΡΟΚΛΟΥ – » Εις τον Τίμιον Πλάτωνος », { Ε’, 333 }.

Ο δεξιόστροφος και αμετάβλητος Κύκλος του Ταύτού και ο αριστερόστροφος και μεταβλητός Κύκλος του Θατέρου,

<< Υπό αυτό το πρίσμα ,η ένσαρκος ψυχή απαλλάσσεται οριστικά από το Ποτό της Απάτης με τον ακόλουθο τρόπο : Σε μία πρώτη φάση η ψυχή μέσω της γνωστικής δυνάμεως της Αληθείας ,συγκεντρώνεται στον εαυτόν της και παραμένει απαθής από τις Ψευδείς Δόξες που τον περιβάλλουν .Έτσι κατορθώνει να απαλλαγεί από την πλάνη του Ποτού της Απάτης με αποτέλεσμα ο αριστερόστροφος και μεταβλητός Κύκλος του Θατέρου μέσα της να παραμένει και αυτός απαθής ,χωρίς να επηρεάζεται από τους κλυδωνισμούς των Ψευδών Δοξών που τον περιβάλλουν. Σε μια δεύτερη φάση η ψυχή, μέσω της γνωστικής δυνάμεως της Πειθούς ,αποκτάει την εσωτερική βεβαιότητα που της επιτρέπει να λυθεί από τα εμπόδια της Αγνοίας .Έτσι κατορθώνει να απαλλαγεί από την Άγνοια του Ποτού της Απάτης με αποτέλεσμα ο δεξιόστροφος και αμετάβλητος Κύκλος του Ταυτού μέσα της να αρχίσει να κινείται ,δηλαδή να ενεργεί .Με άλλα λόγια μέσω της ενεργοποιήσεως του Κύκλου του Ταυτού ,η ένσαρκος ψυχή καθίσταται Νοερώς ενεργούσα ψυχή. Η Αληθινή Παιδεία ,λοιπόν, η οποία είναι μία δύναμις θεραπευτική της ψυχής στέκεται στην Πύλη του τετάρτου μικρού εσωτερικού περιβόλου .Αυτή η Πύλη είναι η εικόνα του Πεδίου της Αληθείας ,το οποίο σύμφωνα με τον Πλάτωνα στον »Φαίδρο »βρίσκεται στην Πύλη του Υπερουρανίου Τόπου >>.

ΠΡΟΚΛΟΥ – » Περί της κατά Πλάτωνα θεολογίας », { Δ’. ιε ‘, 45. 20 }

Η ΤΡΙΆΔΑ ,που εξύμνησε και ο Σωκράτης : το πεδίον της αληθείας , ο λειμών , η τροφή των Θεών. Το πεδίον της αληθείας εκδιπλώνεται νοητικά προς το νοητόν φως.

<< Υπό αυτό το πρίσμα ,η ένσαρκος ψυχή ,μέσω της θεραπευτικής δυνάμεως της Αληθινής Παιδείας ,η οποία είναι μία καθαρτική δύναμη ,καθίσταται νοερώς ενεργούσα ψυχή .Έτσι η διάνοια της ψυχής φωτίζεται, δηλαδή ενεργοποιείται από τις εκπομπές φωτός ,που κατακλύζουν το πεδίον της Αληθείας και καθίσταται ικανή προς μέθεξη στον νοητό κόσμο , μέσω της αποκτήσεως της Ανδρείας ,που σε αυτό το επίπεδο είναι σοφία και επιστήμη. Σε αυτό το πλαίσιο τα πρώτα δώρα ,που χαρίζει η Αληθινή Παιδεία στις ψυχές που μετέχουν σε αυτήν ,είναι το Θάρρος και η Αφοβία. Ο Πλάτων στο έργο του »Λάχης »,θεωρεί ότι το Θάρρος και η Αφοβία συγκροτούν την Αρετή της Ανδρείας ,την οποία ορίζει ως σοφία και επιστήμη των δεινών και θαρραλέων >>.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Λάχης », { 194 d ,195 a }.

Η Αρετή της Ανδρείας. Ο άνθρωπος αποκαλεί ανδρεία ένα είδος σοφίας.

<< Στη συνέχεια του έργου τα δεινά ορίζονται από τον Σωκράτη ως τα μελλοντικά κακά ,ενώ τα θαρραλέα ως τα μελλοντικά αγαθά .Υπό αυτό το πρίσμα ,η Ανδρεία αποκτά την σημασία της Προνοίας ,η οποία είναι η ορθή πρόβλεψη του μέλλοντος ,δηλαδή η ικανότητα του Λογιστικού μέρους της ψυχής να συλλάβει ένα μακρόπνοο σχέδιο προκειμένου να αποφύγει τα μελλοντικά δεινά και να αποκομίσει την προσήκουσα ωφέλεια από τα προβλεπόμενα αγαθά >>.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Λάχης », { 198 c }.

δεινά που προκαλούν φόβο είναι τα μελλοντικά κακά ,ενώ τα θαρραλέα είναι τα μελλοντικά αγαθά.

<< Η Ανδρεία λοιπόν ,η οποία ορίζεται ως ακριβή γνώση της ορθής προβλέψεως των μελλοντικών κακών και των μελλοντικών αγαθών ,προσδίδει στην ένσαρκο ψυχή την δυνατότητα των συνειδητών επιλογών και ως εκ τούτου , την καθιστά αυτεξούσια ,δηλαδή κυρίαρχη των αποφάσεών της. Σύμφωνα με τα προαναφερό-μενα , η Αληθινή Παιδεία καθίσταται το μέσον προκειμένου η ψυχή να εισέλθει στο Οικητήριον των Ευδαιμόνων >>.

ΟΙΚΗΤΗΡΙΟΝ ΕΥΔΑΙΜΟΝΩΝ .

<< Αυτό βρίσκεται μέσα στον τέταρτο εσωτερικό μικρό περίβολο και τοποθετείται εν μέσω ενός Λειμωνοειδούς Τόπου ,ο οποίος λάμπει από το πολύ φως. Μέσα σε αυτόν το Λειμωνοειδή Τόπο εισέρχεται η ένσαρκος ψυχή ,η οποία ,αφού έχει τελειοποιηθεί μέσω της παραμονής της στο Πεδίον της Αληθείας και η διάνοιά της έχει ενεργοποιηθεί , τώρα ζωοποιείται ,δηλαδή αποκτά την δυνατότητα να γεννάει τους Λόγους ,εκείνες δηλαδή τις Λογικές αρχές ,μέσω των οποίων αυτή θα καταστεί πλέον Παραδειγματική ψυχή. Αυτός ο Λειμωνοειδής Τόπος είναι η εικόνα του Λειμώνος ,ο οποίος βρίσκεται μέσα στον Υπερουράνιον Τόπο, σύμφωνα με τον »Φαίδρο’ του Πλάτωνος >>.

ΠΡΟΚΛΟΥ – » Περί της κατά Πλάτωνα θεολογίας », { Δ’. ιε’ , 46 }.

Ο λειμών [ λιβάδι ] είναι η γόνιμη δύναμη της ζωής και η περιοχή των πρωταρχικών αιτίων της ζωής

<< Πώς όμως η ψυχή ζωοποιείται , δηλαδή αποκτά την ικανότητα της γεννήσεως των λογικών αρχών ; Αυτό επιτυγχάνεται ,αφού η ένσαρκος ψυχή μετουσιώσει τις Αρετές σε αμιγείς νοητικές ενέργειες του Λογιστικού μέρους της ,δηλαδή σε αρετές νοερώς ενεργούσες >>.

ΠΛΩΤΙΝΟΥ – » Εννεάς έκτη » . Περί των γενών του όντος , { Β’. 18 }.

Η δικαιοσύνη και η σωφροσύνη και γενικά η αρετή είναι όλες τους κάποιες ενέργειες του νου.

<< Η ένσαρκος ψυχή εισέρχεται ,λοιπόν, μέσω των νοερώς ενεργουσών αρετών της , μέσα στο Οικητήριον των Ευδαιμόνων ,όπου εκεί κατοικεί ο Θείος των Αρετών Χορός με την Μητέρα τους ,την Ευδαιμονία. Έτσι , το Οικητήριον των Ευδαιμόνων αναδεικνύεται ως η εικόνα του Υπερουρανίου Τόπου , μέσα στον οποίον βρίσκεται ο Θείος Χορός των Αρετών >>.

ΠΡΟΚΛΟΥ – » Περί της κατά Πλάτωνα θεολογίας », { Δ’. δ’ ,18 }.

Υπάρχει δε πριν από τον ουρανό ο αποκαλούμενος » υπερουράνιος τόπος » ,μέσα στον οποίον βρίσκεται και ο θείος χορός των Αρετών .

<< Οι Αρετές παρουσιάζονται ως γυναίκες με κάλλος και ευταξία ,ενδεδυμένες με απέριττο και απλό τρόπο. Επιπλέον είναι ακαλλώπιστες και χωρίς προσποιητόν ύφος ,όπως ήσαν οι γυναίκες που συμβόλιζαν τα Είδωλα των Αρετών .Η αντίθεση αυτή αναδεικνύει την διαφορά μεταξύ του Ψευδούς Φαίνεσθαι και του Αληθούς Είναι ,δηλαδή το γεγονός ,ότι τα Είδωλα των Αρετών στερούνται Αληθούς Υποστάσεως ,άρα είναι Μη Όντα ,ενώ αντιθέτως οι Αρετές συνιστούν Αληθείς Υποστάσεις ,δηλαδή είναι Όντως Όντα. Όπως προαναφέρθηκε η Ευδαιμονία είναι η μητέρα του συνόλου των Αρετών ,γεγονός που συμβολίζει ,ότι η Ευδαιμονία είναι το τέλος ,δηλαδή ο τελικός στόχος προς τον οποίον τείνει για να τελειοποιηθεί ,το σύνολο των νοερώς ενεργουσών αρετών της Παραδειγματικής ψυχής .

Σε τί συνίσταται η Ευδαιμονία ;

Είναι η Γνώσις του Ευ ,του Θείου Μέτρου ,η οποία αποκτάται μέσω της φιλοσοφικής Θεωρίας των νοερώς ενεργουσών αρετών της Παραδειγματικής ψυχής . Η Παραδειγματική ψυχή μέσω της Θεωρίας και της συνακόλουθης Γνώσεως του Θείου Μέτρου τελειοποιείται ,έτσι ώστε να αποκτήσει την νοητική δύναμη της παραμονής μέσα στον Ευδαίμονα Βίο. Ο Ευδαίμων βίος αναδεικνύεται ως ο τελικός στόχος της καλλιέργειας της Αληθινής Παιδείας ,η οποία έγκειται στην εκμάθηση της ορθής λειτουργίας των αρετών ,οι άλλωστε συνιστούν το φιλοσοφικό θεμέλιον ολοκλήρου του Πλατωνικού έργου. Ιδιαιτέρως σημαντική είναι η καλλιέργεια της αρετής της Φρονήσεως ,μέσω της οποίας αποκαθίστανται σταδιακώς οι περιφορές των δύο εσωτερικών κύκλων της ψυχής ,έτσι ώστε να συντονιστούν με τους δύο μεγάλους κύκλους της Συμπαντικής Ψυχής : του δεξιόστροφου και αμετάβλητου Κύκλου του Ταυτού και του αριστερόστροφου και μεταβλητού Κύκλου του Θατέρου >> .

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Τίμαιος », { 90 b }.

[ Αν κάποιος λοιπόν αρέσκεται στις απολαύσεις [ έρμαιο των επιθυμιών του ] ή στις φιλονικίες [έριδες ] και σπαταλάει εκεί όλη την ορμή του, οι σκέψεις [ δόγματα ] του γίνονται αναγκαστικά θνητές και γίνεται κι ο ίδιος απόλυτα θνητός, χωρίς να μετέχει ούτε ελάχιστα στην αθανασία, αφού έχει αυξήσει σε τεράστιο βαθμό το θνητό του μέρος ].

» Εκείνος όμως, όστις παρεδόθη εις την φιλομάθειαν και εις την νόησιν της αληθείας, και εκ των δυνάμεων αυτού ταύτας προ πάντων έχει γυμνάση, είναι απολύτως αναγκαίον ούτος να νοή πράγματα αθάνατα και θεία, αν βεβαίως δύναται να φθάση την αλήθειαν· καθ’ όσον δε η ανθρωπίνη φύσις δύναται να μετάσχη της αθανασίας, κανέν μέρος τούτου δεν θα λείπη εις αυτόν, και επειδή πάντοτε υπηρετεί το θείον και διατηρεί εν τάξει και τιμά τον δαίμονα, όστις κατοικεί εντός αυτού, θα είναι εξόχως ευδαίμων. Και η θεραπεία όλων είναι μία μόνη πάντοτε, ήτοι να δίδωνται εις έκαστον μέρος αι κατάλληλοι τροφαί και κινήσεις. Αλλ’ εις το εντός ημών κατοικούν θείον συγγενείς κινήσεις είναι τα διανοήματα του παντός και αι περιφοραί αυτού. Ταύτας λοιπόν ακολουθών έκαστος, και διορθόνων τας κινήσεις, αίτινες κατά την γέννησιν ημών διεφθάρησαν εντός της κεφαλής ημών, πρέπει με την μάθησιν των αρμονιών και των κύκλων του παντός να εξομοιώνη το νοούν (υποκείμενον) προς το νοούμενον (αντικείμενον) κατά την αρχικήν φύσιν αυτού, αφού δε εξομοιώση αυτά θα δώση ούτω τέλος εις τον βίον εκείνον τον άριστον, τον οποίον οι θεοί προέθεσαν διά τον παρόντα και τον μέλλοντα χρόνον ».

Εκείνος όμως ,ο οποίος παραδόθηκε στην φιλομάθεια και στην κατανόηση της αλήθειας ,και από τις δυνάμεις του τούτες προπάντων έχει γυμνάσει, είναι απολύτως αναγκαίο αυτός να κατανοεί πράγματα αθάνατα και θεία ,αν βεβαίως μπορεί να φτάσει την αλήθεια ‘ καθόσον δε η ανθρώπινη φύση μπορεί να συμμετέχει της αθανασίας ,κανένα μέρος τούτου δεν θα λείπει σ’ αυτόν , και επειδή πάντοτε υπηρετεί το θείον και όλα τα διατηρεί εντάξει και τιμά τον δαίμονα [ φύλακα άγγελο ] ,ο οποίος κατοικεί εντός αυτού ,θα είναι εξόχως ευδαίμων .Και η θεραπεία όλων είναι μία και μόνη πάντοτε ,δηλαδή να δίνονται σε κάθε μέρος οι κατάλληλες τροφές και κινήσεις .Αλλά στο Θείον ,που κατοικεί εντός μας ,συγγενείς κινήσεις είναι τα διανοήματα του σύμπαντος και οι περιφορές αυτού. Αυτές λοιπόν ακολουθώντας ο κάθε ένας , και διορθώνοντας τις κινήσεις ,οι οποίες κατά την γέννησή μας διεφθάρησαν [ διαστρεβλώθηκαν ] εντός του κεφαλιού μας , με την εκμάθηση των αρμονιών [ μουσικής ] και των κύκλων [ κυκλικές περιφορές ] του σύμπαντος να εξομοιώνει το νοούν [ υποκείμενον ] προς το νοούμενον [ αντικείμενον ] κατά την αρχική φύση του ,αφού δε εξομοιώσει αυτά ,θα δώσει έτσι τέλος [ σκοπό ] στον βίον εκείνον τον άριστον [ πάρα πολύ αγαθό ], που προτάθηκε από τους Θεούς τόσο για τον παρόντα όσο και για τον μέλλοντα χρόνο.

Ε’. ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ.

Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ.

<< Η Ευδαιμονία ως Μητέρα των Αρετών ,στέκεται στο Προπύλαιο της Ακροπόλεως όλων των προηγουμένων περιβόλων .στέκεται ,δηλαδή,στην είσοδο που οδηγεί στην ψηλότερη νοητή κορυφή του Οικητηρίου των Ευδαιμόνων .Παρουσιάζεται ως μια γυναίκα με κάλλος, που είναι στολισμένη με ελευθερία και απλότητα και κάθεται πάνω σ’ ένα ψηλό θρόνο ,στεφανωμένη με ένα πολύ ωραίο και πλούσιο σε άνθη στεφάνι. Το έργο της είναι να στεφανώνει ,μαζί με όλες τις θυγατέρες της ,οι οποίες είναι οι ενεργούσες αρετές , εκείνη την ψυχή ,που είχε την νοητική δύναμη να αναχθεί έως το υψηλό σημείο στο στέκεται εκείνη. Το έργο αυτό συμβολίζει το γεγονός ,ότι η Ευδαιμονία προσδίδει ,με την ενέργεια των ενεργουσών αρετών ,την τέλεια ενέργεια στην ένσαρκο ψυχή προκειμένου αυτή να διάγει Ευδαίμονα Βίον , έτσι ώστε να καταστεί πλέον Ευδαίμων ψυχή. Αυτή ακριβώς η τέλεια ενέργεια ,μέσω της οποίας η Παραδειγματική ψυχή καθίσταται Ευδαίμων ψυχή ,είναι το γέρας [ έπαθλο ] που αυτή λαμβάνει για τον αγώνα που διεξήγαγε. Ποίος όμως είναι αυτός ο αγώνας ; Είναι ο μέγιστος φιλοσοφικός αγώνας ,που διεξήγαγε η ένσαρκος ψυχή προκει-μένου να απαλλαγεί από τις Κακίες στις οποίες είχε υποδουλωθεί. Συγκεκριμένα μέσω αυτού του αγώνος η ψυχή κατάφερε να απαλλαγεί από την μέγιστη Διπλή Άγνοια. Η ψυχή ,μέσω της ενεργοποιήσεως της Αληθινής Παιδείας εντός της, κατάφερε αφ’ ενός να υπερνικήσει την Πλάνη δια της γνωστικής δυνάμεως της Αληθείας ,αφ’ ετέρου να υπερνικήσει την Άγνοια δια της γνωστικής δυνάμεως της Πειθούς.Η ψυχή όμως λαμβάνει και ένα δεύτερο γέρας [ έπαθλο ] ,που έρχεται ως συνέπεια της ενεργοποιήσεως της τελείας ενέργειας ,δηλαδή της Ευδαιμονίας και του συνακόλουθου Ευδαί- μονος Βίου τον οποίον αυτή διάγει .Το έπαθλο αυτό είναι η Αυτάρκεια >>.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ – » Περί αρετής και κακίας », { 101 d-e }.

Θα γίνεις αυτάρκης ,αν μάθεις τι είναι το καλόν κ’αγαθόν.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ – » Περί των αρεσκόντων φιλοσόφοις φυσικών δογμάτων », { 874 e }.

Η γνώση ,ειδικά η επιστημονική γνώση δεν είναι αφηρημένη φιλοσοφική ερμηνεία και ηδονική ενατένηση του κόσμου ,αλλά ένα απλό μέσον προς εξάσκηση της αρετής .Ο άνθρωπος πρέπει να ενδιαφέρεται για την επιστήμη ,στο βαθμό που τον εξυπηρετεί στις πρακτικές του ανάγκες. – Οι Στω’ι’κοί ισχυρίζονταν ότι η μεν σοφία είναι επιστήμη των θε’ι’κών και των ανθρωπίνων πραγμάτων ,η δε φιλοσοφία άσκησις επιτηδείου τέχνης.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Συμπόσιον », { 181 a }.

Μια πράξη ,εφόσον εκτελείται από την φύση της , δεν είναι ούτε καλή ,ούτε αισχρή .Τίποτα απ’ ότι κάνουμε δεν είναι από μόνο του καλό ,αλλά στην πράξη ,αναλόγως με το πώς θα γίνει ,αποβαίνει καλό.

Γ’. ΕΠΙΛΟΓΟΣ.

<< Στο έργο »Κέβητος πίναξ » αναδεικνύεται η αναγωγός πορεία της ανθρώπινης ψυχής προς την κατάκτηση του Ευδαίμονος Βίου και της Αυταρκείας . Σε αυτό το πλαίσιο περιγράφηκαν τόσο τα Είδωλα των Αρετών ,τα οποία συναντάει η ψυχή του ενσάρκου βίου της ,όσο και οι Αρετές ,τις οποίες σταδιακά απέκτησε .Έτσι η φιλοσοφική ανάγνωση και ερμηνεία του έργου , μας επέτρεψαν να αναδείξουμε την φύση και την λειτουργία μέσα στην ανθρώπινη ψυχή της αντιθέσεως ανάμεσα στις Αληθείς Αρετές και των Ειδώλων τους. Η κατάκτηση της Ευδαιμονίας και του Ευδαίμονος Βίου από την ανθρώπινη ψυχή ήταν το πρώτο έπαθλο, που αυτή έλαβε για τον μέγιστο φιλοσοφικό αγώνα που διεξήγαγε προκειμένου να απαλλαγεί από τις Κακίες ,στις οποίες είχε υποδουλωθεί και κυρίως από την Διπλή Άγνοια. Αφού λοιπόν η ψυχή ενεργοποίησε μέσα της την Αληθινή Παιδεία κατάφερε να υπερνικήσει αφ’ ενός την Πλάνη μέσω της γνωστικής δυνάμεως της Αληθείας και αφ’ ετέρου την Άγνοια μέσω της γνωστικής δυνάμεως της Πειθούς .Το δεύτερο έπαθλο που έλαβε είναι η ανθρώπινη ψυχή ήταν η Αυτάρκεια ,ως συνέπεια της ενεργοποιήσεως και του συνακόλουθου Ευδαίμονος Βίου τον οποίον αυτή διήγε >>.


ΆΣΚΗΣΙΣ :

Ποία είναι Αγαθά ,ποία είναι Κακά και ποία ούτε Αγαθά, ούτε Κακά ;

Αφού εκτυπώσετε ,αναζητήστε προσεκτικά και γράψτε σε μία από τις τρείς κατηγορίες [ ΑΓΑΘΑ – ΚΑΚΑ – ΟΥΤΕ ΑΓΑΘΑ ,ΟΥΤΕ ΚΑΚΑ ] όλες τις προσωποποιημένες έννοιες ,που αναφέρονται στον »Πίνακα του Κέβητος ».



III }. ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΙΣ.

ΒΙΟΣ – ΟΧΛΟΣ – ΔΑΙΜΩΝ .

1.Βίος { < Fίς > ίς =δύναμη ,βία } ή Βιοτή : παρά » το μετά βίας και ανάγκης ζην ». { Όμηρος }. Βίος είναι η κατάσταση ,ο τρόπος ,η ποιότητα του ζην , όχι η απλή ύπαρξη των ζώων. Ζωή { < ζέω = βράζω } : η ιδιότητα του ζωντανού οργανισμού. Αντίθετο της ζωής, η ψυχρότητα ,το παγωμένο του νεκρού σώματος.

ΑΜΜΩΝΙΟΥ – » Λεξικόν Ομοίων και Διαφόρων λέξεων ».

Διαφέρει ο βίος από την ζωή. Βίον έχουν μόνον τα έλλογα ,δηλαδή ο άνθρωπος. Ζωή έχουν και τα άλογα και ο άνθρωπος. Ο βίος είναι λογική ζωή.

2. Όχλος { < όχος , όχημα } ή Όχλος { < χλώ= χαλώ } : μέγας αριθμός ατόμων με ανεξέλεγκτη δράση ,που σπρώχνουν το ένα το άλλο .Οχλίζω = κινώ. Οχλος —–> οχλέω-ώ , εν-οχλώ , ενόχλησις. =σπρώχνω. Στα Λατινικά turba [ από το turba το turbo ].

ΑΜΜΩΝΙΟΥ – » Λεξικόν Ομοίων και Διαφόρων λέξεων ».

Διαφέρει ο όχλος από το πλήθος .Πλήθος είναι είδος συστήματος [ ευαρίθμητον : εύκολα μετρήσιμο και μεμετρημένο : που έχει μετρηθεί ] ,όχλος είναι κυρίως η όχληση { < όχλος : άτακτος , πολύς ,αναρίθμητος λαός εν κινήσει ] = διατάραξη ,εν-όχληση.

3. Δαίμων { < δαήμων } : από α]. Δάω = διδάσκω συνεπώς γνωρίζω Αντιθ. αδαής } ,από β}. Δαίω = μοιράζω { πρβλ. συνδαιτυμόνες }. Ο δαίμων βρίσκεται μεταξύ Θεού και θνητού. Έχει δε ουδέτερο σημασιολογικό φορτίο, καθώς αναφέρεται και ως αγαθοδαίμων και ως κακοδαίμων. Στην Χριστιανική θρησκεία έχει επικρατήσει μόνον ο κακοδαίμων ,κατά συνέπεια πάντα ο δαίμων είναι κακός.

ΗΣΙΟΔΟΥ – » Έργα και Ημέραι », { στ.106-201 ].

Το χρυσούν γένος των μερόπων ανθρώπων ,έγιναν επιχθόνιοι δαίμονες μετά τον θάνατόν τους.

H αντιστοιχία των μετάλλων με τα ανθρώπινα γένη είναι μία αλληγορία ,πάνω στα είδη της ψυχής του ανθρωπίνου γένους .Με κριτήριο βεβαίως την Αγαθότητα. Έτσι το Χρυσό γένος βρίσκεται στην κορυφή και το Σιδηρό γένος στον πυθμένα.

ΠΡΟΚΛΟΥ – » Υπόμνημα εις τα Ησιόδου Έργα και Ημέρας », [ στιχ. 109 – 110 , 121 -156 σχήμα ].

Όλος ο λόγος [ του Ησιόδου ] για τις ανθρώπινες πολιτείες περιέχει μια ένδειξη των μεταβολών ,οι οποίες συμβαίνουν στον βίο κάθε ανθρώπου ,από την Αρετή στην Κακία και από την Κακία στην Αρετή .Δεν υπάρχει καλλίτερο και χειρότερο γένος ανθρώπων ,αλλά πάντα υπάρχον ταυτόχρονα και τα καλλίτερα και τα χειρότερα γένη ,διότι δεν είναι δυνατόν να εξαφανιστούν τα κακά ,πόσω μάλλον τα αγαθά, που είναι και ωφέλιμα [ δηλ. ουδέν κακόν αμιγές καλού ,και ανάστροφα ]. Άλλωστε η μεταφορά και η αναπαράσταση δια εικόνων ,είναι κάτι που ταιριάζει στην ποίηση…Ώστε η ανθρώπινη ζωή έχει συμπεριληφθεί μέσα σε αυτήν την τριάδα : στον χρυσό ,στον άργυρο και στον χαλκό. Διότι και η σειρά αυτών των υλικών είναι τέτοια : ο χρυσός είναι ηλιόμορφος ,διότι φως μόνον είναι ο ήλιος ,άυλον ,’ ο δε άργυρος είναι σεληνιακός ,διότι και η σελήνη επιδέχεται την σκιά ,όπως ο άργυρος επιδέχεται την σκουριά [ ιός ]’ ο δε χαλκός είναι γή’ι’νος [ χθόνιος ], εφόσον ,όχι μόνον δεν έχει την ιδίου βαθμού λάμψη [ με του ηλίου ] ,αλλά είναι και γεμάτος σήψη.

ΠΡΟΚΛΟΥ – » Υπόμνημα εις τα Ησιόδου Έργα και Ημέρας », [ στιχ. 121 -124 ].

<<..αλλά όταν αυτό το γένος >>

Ποία ήταν η ζωή των ανθρώπων, που ανήκαν στο Χρυσό Γένος ,είπε ‘ ακολούθως δε λέει ποίος είναι ο κλήρος και η θέση τους μετά θάνατον .Διότι υπάρχουν τρία πράγματα: ο βίος, ο θάνατος και ο κλήρος [ λήξις ] .Εχει ήδη ειπωθεί ,ότι ο βίος τους ήταν απαθής και ο θάνατος αβίαστος ‘ τώρα λέγεται το τρίτο, ότι ο κλήρος τους ήταν δαιμονικός . Διότι αυτοί που έχουν ζήσει έτσι ,με θέλημα των Θεών, τοποθετούνται στην θέση των Δαιμόνων ,καθώς είναι Αγαθοί , Φύλακες στους ανθρώπους ,που ζουν ακόμη τoν θνητόν βίον και χορηγοί αγαθών στους ανθρώπους , επειδή φυλάσσουν τον βίον των ανθρώπων χωρίς βάσανα και κάνουν εύκολη την ζωή ,που οι άνθρωποι ζουν με τα σώματα.

Αγαθοί άνθρωποι είναι όσοι έχουν αναπτύξει την Φρόνηση ,την » θειοτέρα πάσης άλλης αρετής » ,διότι σχετίζεται με τον Νου ,μέσω του οποίου οι άνθρωποι έχουν την ικανότητα να μετέχουν στην φύση του Αγαθού. Ο Νους είναι η έδρα του Λογιστικού μέρους της ψυχής και αυτός που πρέπει να ηγείται [ έναντι του Θυμοειδούς και του Επιθυμητικού ].

ΑΠΑΤΗ – [ ΠΛΑΝΗ, ΑΓΝΟΙΑ ].

1.Απάτη : { από + άτη [ < αάτη < αάω ] = ταραχή ,σύγχυση φρενών, βλάβη, όλεθρος }. Άτη : προσωποποιημένη θεά της βλάβης , της συμφοράς , παραφροσύνη [ ως θεϊκή τιμωρία ] . Απάτη : εξαπάτηση ,ψεύδος ,δόλος, πανουργία // στρατήγημα [ εν πολέμω ]. Απάτη : Θυγατέρα της Νυκτός .

ΕΥ.ΜΠΕΞΗ / Γ.ΤΣΑΓΚΡΙΝΟΥ – » ΗΣΙΟΔΟΥ ‘ Θεογονία ‘ », { στ.211 – 225 }.

Απάτη ,η θυγατέρα της Νυκτός και του Τυφωέως !!!!11111

ΑΠ.ΓΟΝΙΔΕΛΗ – » Η Γένεση κατά τους Αρχαίους Έλληνες ». Τα Τέκνα της Νυκτός , { σελ. 107 }.

Η Απάτη. Μια άλλη γέννα της Μέλαινας Νυκτός ,που δίχασε τους ανθρώπους και τους έκανε να απομα-κρύνονται ο ένας από τον άλλον ,όπως και να μην εμπιστεύονται εντελώς ο ένας τον άλλον ,έχοντας καχυ-ποψίαν ,ήταν η Απάτη .Ένα ελάττωμα βαρύ ,που σχετίζεται με δύο ακόμη βαρύτερα ,την Κλοπή και το Ψεύδος ,τόσο στο υλικόν ,όσο και στο πνευματικόν επίπεδο. << Κακήν Απάτην >> ,{ Ιλ. Β’.114 } την αποκαλεί ο Όμηρος.

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΠΑΛΑΤΙΝΗ – »Επιτύμβια επιγράμματα », [ Ζ’. 145 ].

» Η δολόφρων [ δολερή ] Απάτη έχει κριθεί υπέρτερη της Αρετής ». Δολόφρων =ο δόλιον φρόνημα έχων, δολοφραδής, δολερός .

TH. GAISFORD S.T.P.– » Μέγα Ετυμολογικόν Λεξικόν ».

Απάτη : 1. τω [ =λαμβάνω ] > τη > [ α στερ. + τη ] > άτη = αυτή που κανείς δεν θέλει να πάρει ,γιατί την βλάβη όλοι αποφεύγουμε 2. άω [= βλάπτω ] > άσω > άση [ σ–> τ ] > άτη = αυτή που βλάπτει την ψυχή . 3. αετός { < α στερ. + ετεός = αληθινός ,πραγματικός ] = μάταιος , ψευδής. Αετή > [ αε–> κράση—> α ] άτη. Σημαίνει δύο : α] την Θεά Άτη β } την βλάβη.