Κρατύλος ή περί ορθότητος ονομάτων .

Ο << Κρατύλος ή περί ορθότητος ονομάτων ,λογικός >> του Πλάτωνος  είναι ένας φιλοσοφικός διάλογος , όπου ερευνάται η προέλευση ,η κατασκευή ,η λειτουργία όπως και οι δυνατότητες της  Ελληνικής γλώσσας {γράφτηκε το ~ 385 – 379 π.χ. } Είναι επίσης το πρώτο έργο της παγκόσμιας γραμματείας περί ετυμολογίας των ονομάτων , δηλαδή την  δυνατότητα  αναλύσεως ενός ονόματος  στα συστατικά του μέρη και την αναζήτηση του ετύμου { = αληθινό , πραγματικό , βέβαιο} της λέξεως . Ο δεύτερος δε τίτλος του διαλόγου { περί ορθότητος  ονομάτων } μας δηλώνει και την προβληματική του διαλόγου. Η σπουδαιότητα της ετυμολογίας είχε εντοπιστεί από τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους και ποιητές. Ενδεικτικώς ,ο  Όμηρος στην »Οδύσσεια » ετυμολογεί το νηπενθές και τον Οδυσσέα. Ο Πλάτων στον »Φαίδρο » την μαντικήν και τον χορόν. Ο Αριστοτέλης στα »Ηθικά Νικομάχεια »το νόμισμα Πρόκλος στα »Σχόλια στον Τίμαιο ή περί φύσεως του Πλάτωνος » δίνει την ετυμολογία της αισθήσεως Απολλώνιος ο Σοφιστής στο »Λεξικόν κατά στοιχείον της τε Ηλιάδος και Οδυσσείας » ετυμολογεί πλειάδα Ομηρικών λέξεων ,όπως άγαλμα , φώτες {=άνθρωποι } κτλ. Ο  Στέφανος Βυζάντιος στα »Εθνικά »παρέχει την ετυμολογία πολλών λημμάτων όπως ο Βόσπορος  και τέλος  ο ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ο ΘΡΑΞ  με την »Γραμματική  Τέχνη » του.                      Tα μέρη της Γραμματικής  είναι έξι {6 }. Τέταρτο  μέρος της γραμματικής  είναι η εύρεση της ετυμολογίας.

ΤΟ  ΕΡΓΟ :                                                                                                                                                Ο τόπος που εκτυλίσσεται ο διάλογος είναι άγνωστος .Σε κάποια οδό ή σε κάποιο σημείο της πόλεως των Αθηνών ,το οποίο ο Πλάτων δεν αναφέρει .Εσκεμμένα ,ίσως, για να ταιριάξει με την  άδηλη καταγωγή της  γλώσσας. Ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο του Κρατύλου είναι το ότι ο διάλογος γίνεται στο πόδι ! { σχόλιο Γ.Κεντρωτή }. Η ορθότητα των ονομάτων αρμόζει με τους όρθιους συνομιλητές ! Άρα τίποτα από την συζήτηση δεν είναι προμελετημένο και συστηματικό αλλά στο πόδι και προχείρως. Όλα γεννώνται επί τόπου δια της διαλεκτικής  μεθόδου και από την αμηχανία των συνομιλητών.                      Α ΠΡΟΣΩΠΑ :                                                                                                                                         Oι συνομιλητές στην αρχή είναι δύο : ο Ερμογένης και ο Κρατύλος .Κατόπιν προσκλήσεως προσέρχεται στον διάλογο και ο Σωκράτης.  1]. Ο Ερμογένης { = Ερμού γένος ,άρα κερδώος και λόγιος } κάθε άλλο  παρά αυτό που λέει τ’όνομά του είναι .Διότι την πλούσια πατρική περιουσία δεν την διεκδίκησε { για κάποιο λόγο } από τον αδελφό του Καλλία ,ώστε κατάντησε πένης και αποτυχημένος . Ο Ερμογένης  έχει άγνοια από φιλοσοφία [ δεν είναι ευμήχανος λόγου ] κι εκφράζει τις απόψεις του Πρωταγόρα  για την γλώσσα, ότι τα ονόματα είναι αποτέλεσμα σύμβασης ,μιας συμφωνίας μεταξύ των ανθρώπων για να δώσουν όνομα σ’ ένα πράγμα. Συνεπώς  στηρίζεται   σε κάποια συνήθεια ή σύμβαση { συνθήκη και ομολογία ,νόμος και έθος }Μια  σχετικιστική , συμβατική  άποψη   2].Ο Κρατύλος {=ο κρατών την ύλη ,αυτός που ελέγχει την διαρκή ροή της ύλης στον κόσμο της γενέσεως και της φθοράς }.Οπαδός της Ηρακλείτειας θεώρησης ,της αενάου  ροής  και μεταβολής των πραγμάτων. Ο Κρατύλος διαστρεβλώνει τον Ηράκλειτο καταπατώντας το μέτρο και φτάνει  σε υπερβολές ,τις οποίες προσπαθεί να διορθώσει   3]. Ο Σωκράτης { =ο σώζων το κράτος του νου } , βρίσκεται στην μέση δύο ακραίων θέσεων για την κατασκευή των ονομάτων. Αφ’ ενός  ψέγει την ρασιοναλιστική θεωρία του Ερμογένη , ότι η γλώσσα δομείται δια μέσου μιας σειράς αποδεδειγμένων αυθαιρεσιών .Διότι δεν είναι όλα  αποτέλεσμα μιας συμφωνίας των ανθρώπων ,όπου όλως τυχαίως αποφάσισαν να αποκαλούν έτσι τα πράγματα κι όχι αλλιώς .Αποδεικνύει δε ότι πλείστα ονόματα είναι κατασκευασμένα βάσει κάποιων αρχών ,κανόνων και νόμων, τους οποίους πολλοί αγνοούν. Όμως ο Σωκράτης  αποδοκιμάζει και την νατουραλιστική άποψη του Κρατύλου με την υπερβολική στάση του περί ορθοεπείας. Εάν δηλαδή δεν εφαρμόζονται πλήρως αυτοί οι  νόμοι ,πρέπει να απορρίπτεται το όνομα { άκρα ορθοέπεια }.Διότι υπάρχουν και ονόματα κατά σύμβαση ή κατά συνθήκη κατασκευασμένα .Ουσιαστικά ο διάλογος απηχεί : α].την αντίθεση μεταξύ Παρμενίδη και Ηρακλείτου. Ο Σωκράτης με την χαρακτηριστική ειρωνεία του αντιτάσσει στον μεν  Ερμογένη { Παρμενίδειος } την Ηρακλείτεια θεωρία περί  της αενάου ροής και μεταβολής των πάντων , στον δε Κρατύλο { Ηρακλείτειος } την Παρμενίδεια θεωρία περί του αιωνίου όντος.! Λεπτοφυής ειρωνεία μέχρι τα άκρα !Οι δύο αντίθετες απόψεις αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η ενότης και πάλη  των αντιθέτων.           ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ – ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ   ceb7cf81ceaccebacebbceb5ceb9cf84cebfcf82-cf80ceb1cf81cebcceb5cebdceafceb4ceb7cf82.jpg β]. την αντίθεση απόψεων μεταξύ Πρωταγόρα και Ηρακλείτου. Η ορθότητα των  ονομάτων δεν βασίζεται σε »μαντείες» αλλά σε κάποια συνήθεια ή σύμβαση μεταξύ των ανθρώπων ,λέει ο Ερμογένης . Άρα κυρίαρχος πλέον είναι ο υποκειμενισμός και η αυθαιρεσία ,αφού κανένα όνομα δεν είναι ορθό παρά αποτέλεσμα αυθαιρεσίας. Πρωταγόρας:  «Πάντων χρηµάτων µέτρον ἐστίν ἄνθρωπος, τῶν µέν ὄντων ὡς ἐστιν, τῶν δέ οὐκ ὄντων ὡς οὐκ ἔστιν» { =για όλα τα πράγµατα µέτρο (κριτήριο) είναι ο άνθρωπος· για όσα υπάρχουν, ότι υπάρχουν και για όσα δεν υπάρχουν, ότι δεν υπάρχουν }.Ο Κρατύλος αντίθετα ισχυρίζεται ότι για κάθε υπαρκτό πράγμα ,υπάρχει οπωσδήποτε  και το κατάλληλο εκ φύσεως ορθό  όνομα απορρίπτοντας όσα ονόματα δεν είναι εκ φύσεως ορθά, χαρακτηρίζοντάς τα ως μη ονόματα. .Άρα όλα τα ονόματα είναι ορθά κα δεν υπάρχουν εσφαλμένα  ονόματα, αλλά  μόνο εσφαλμένη χρήση των ορθών ονομάτων. Ηράκλειτος : «πάντα ρεί ,πάντα χωρεί και ουδέν μένει»  γ]. Εντέλει η ορθότητα των ονομάτων είναι »φύσει» {Κρατύλος } ή »νόμω» {Ερμογένης} ; Μήπως είναι και »φύσει» και »νόμω» ; Ή μήπως ούτε »φύσει » ούτε »νόμω» ;                                                               ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ- ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ. { φιλοσοφική θεώρηση της γλώσσας , χωρίς τις ετυμολογίες ονομάτων }.      Ο Σωκράτης αρχίζει τον διάλογο μετά του Ερμογένους  τονίζοντας μια  παλιά παροιμία : τα καλά [πράγματα]είναι δύσκολα όταν πρόκειται  να μάθουμε την φύση τους. Η σπουδή των ονομάτων μάλιστα δεν τυγχάνει να  είναι  εύκολο μάθημα {384 b }.  InkedΣάρωση_20180315 (2)_LI.jpgΑ’] .ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ – ΣΩΚΡΑΤΗΣ :                                                                                                            Ο Ερμογένης υποστηρίζει ,ότι η φύση δεν έχει κανένα όνομα  προσδιορίσει σε κανένα πράγμα, αλλά η χρήση και η συνήθεια εκείνων, πού συνήθισαν το όνομα  και το έδωσαν (το έχουν καθιερώσει) ,{ 384 d}.InkedΣάρωση_20180315_LI<<  ΕΡΜ ….   δεν κατορθώνω όμως να πεισθώ ,ότι κάποια άλλη είναι η ορθότητα του ονόματος παρά η κοινή συμφωνία και συναίνεση . >>,{ 384 d }.Σάρωση_20180315 (2) - Αντιγραφή{I}.Επιχειρηματολογία υπέρ της φυσικής ορθότητας των ονομάτων .                                 Ο Σωκράτης  δια της μαιευτικής μεθόδου εξάγει ενδιαφέροντα αποτελέσματα.  Υπάρχει ψευδής και αληθής λόγος .Άρα και το μικρότερο μέρος του λόγου ,που είναι το όνομα ,θα είναι κατ’ ανάγκη ή ψευδές ή αληθές .Το αληθές  όνομα  είναι κάτι αντικειμενικό το οποίο υπάρχει σύμφωνα με την φύση της ουσίας του  και δεν είναι αποτέλεσμα προσωπικής αυθαιρεσίας, άνευ κανόνων και κριτηρίων.    << ΣΩ. .. ,είναι φανερό ότι τα πράγματα έχουν ίδια μια δική τους  μόνιμη φύση, πού δεν είναι ούτε σχετική με μας ούτε εξαρτημένη από μας, και δεν σύρονται άνω και  κάτω από τη δική μας φαντασία, άλλα υφίστανται από μόνα τους σύμφωνα με τη δική τους ουσία και σύμφωνα με τη φύση τους.>>, { 386 e }. InkedΣάρωση_20180315 (3)_LIΤο να δίνεις όνομα  είναι κάποιου είδους πράξη ,όπως και το να ομιλείς .<< ΣΩ. Και πάλι το να λέμε ένα όνομα  δεν είναι μια πράξη, αφού βέβαια και  ή ομιλία είναι μια πράξη σχετική με τα πράγματα ; >>,{ 387 c }.  InkedΣάρωση_20180315 (4)_LIOι πράξεις πρέπει να γίνονται σύμφωνα με την φύση των πραγμάτων .Η δε ονοματοθεσία { ονομάζειν } είναι πράξη ,άρα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με την φύση του πράγματος κα να αποτυπώνει την ουσία  στο όνομά του. Τα όργανα διευκολύνουν τις πράξεις .Όργανο της πράξεως ,που λέγεται ονοματοθεσία είναι το όνομα. << ΣΩ. Επομένως το όνομα  είναι ένα όργανο  πού χρησιμεύει να διδάσκουμε και να ξεχωρίζουμε την ουσία των πραγμάτων, όπως η σαΐτα ξεχωρίζει το ύφασμα.>>, {388 c }.Σάρωση_20180315 (5) <<ΣΩ. Επομένως ‘Ερμογένη, δέν είναι δουλειά κάθε άνθρωπου νά βάζη το όνομα, άλλα κάποιου δημιουργού ονομάτων. Κι αυτός είναι, καθώς φαίνεται , ό νομοθέτης πού ώρισμένως είναι άπό όλους τους ανθρώπους ο πιό σπάνιος στον κόσμο >> ,{ 389 a }.

Σάρωση_20180315 (6)Δεν υπάρχει μόνον ένας τρόπος να κατασκευαστεί ένα όνομα αλλά πολλοί ,όπως μπορεί  εξ ίσου καλά, αλλά διαφορετικά εργαλεία να φτιαχτούν από διαφορετικούς σιδηρουργούς για τον ίδιο σκοπό. Αρωγός απαραίτητος του ονοματουργού είναι ο διαλεκτικός. Ποιός είναι ο διαλεκτικός ;  Αυτός που ξέρει να ρωτά και ν’ αποκρίνεται όταν τον ρωτούν.  << ΣΩ.  Aλλ’ εκείνον που ξέρει να ρωτά και ν’ αποκρίνεται, αλλιώς πώς  τον ονομάζεις ή διαλεκτικό; >>, {390 c }.InkedΣάρωση_20180315 (8)_LI       Ο διαλεκτικός κρίνει την ορθότητα των ονομάτων .Είναι ο χρήστης του ονόματος .Έτσι ο νομοθέτης [ ονοματουργός ] κατασκευάζει ορθώς τα ονόματα όταν έχει την επιστασία του διαλεκτικού. << ΣΩ. Και του νομοθέτη έργο είναι, καθώς φαίνεται, να δίνει το όνομα υπό την επίβλεψη του  διαλεκτικού , αν έχει σκοπό να  βάλει τα ονόματα όπως πρέπει.>>, {390 d }.Σάρωση_20180315 (8) - Αντιγραφή Υπάρχουν και περιπτώσεις  όπου γίνεται χρήση δύο διαφορετικών ονομάτων για το ίδιο πράγμα { π.χ. άναξ και Έκτωρ }.Τα ονόματα αυτά δεν είναι εύκολο να τα ξεχωρίσει ο οιοσδήποτε αλλά μόνον ο επα’ί’ων , << ο επιστάμενος περί των ονομάτων >>.Μπορεί λοιπόν να υπάρχουν πολλά ονόματα για το ίδιο πράγμα και όλα ν’ αποδίδουν εξ ίσου καλά την ουσία του. Κάποια ονόματα προέρχονται από συνεκφορά πολλών λέξεων ,οι οποίες σχηματίζουν μια φράση { π.χ. άνθρωπος }. << ΣΩ. .. πρέπει να βάλουμε στο νου μας για τα ονόματα, ότι πολλές φορές προσθέτουμε γράμματα και άλλοτε αφαιρούμε άλλα, τροποποιώντας το όνομα  πού θέλουμε, και μεταβάλλουμε τον τονισμό.>>, { 399 a }.            InkedInkedΣάρωση_20180615_LI Παλαιά και νέα γλώσσα .Η ορθή ετυμολογία ανάγεται στις αρχαιότερες μορφές ονομάτων.<<ΣΩ,…. δεν ξέρεις ότι τα πρώτα ονόματα που τέθηκαν  έχουν  παραμορφωθεί  από  όσους ήθελαν να τα κάνουν τραγικά, με την προσθήκη και την αφαίρεση γραμμάτων χάριν ευφωνίας και με την περιστροφή τους απ’ όλα τα μέρη, καθώς  και από λόγους καλλωπισμού και πολυκαιρίας >>, {414 d }.InkedΣάρωση_20180315_LIΣυνεπώς με την προσθήκη και αφαίρεση γραμμάτων υπάρχει ο κίνδυνος της αλλοιώσεως των εννοιών κι αν θέλουμε να βρούμε το αληθινό νόημα της λέξεως πρέπει να ανατρέξουμε σε αρχαιότερες μορφές της . << ΣΩ.<< προσθέτοντας και αφαιρώντας γράμματα, μεταβάλλουν φοβερά την σημασία των ονομάτων, έτσι ώστε με μικρές μεταβολές τα κάνουν να σημαίνουν την αντίθετη σημασία.>>, { 418 a-b }.InkedΣάρωση_20180315 (2) - Αντιγραφή_LI <<  εξαφανίζοντας την σημασία τους, ενώ η αρχαία γλώσσα δείχνει καθαρά εκείνο πού σημαίνει το ένα και το άλλο όνομα. >>, { 418b }.Inkedbandicam 2018-03-15 13-18-34-511_LITo τί είναι» όνομα» κατανοείται καλλίτερα ,εάν συνδεθεί με την λέξη »ονομαστόν»  .        << ΣΩ. Φαίνεται λοιπόν ότι αυτό το όνομα απαρτίζεται από ολόκληρη πρόταση πού λέει ότι το όνομα είναι όν, στο οποίο φέρνει η έρευνα. Αυτό θα το εννοούσες ευκολώτερα σ’ εκείνο που λέμε ονομαστόν . Γιατί εδώ λέει καθαρά ότι πρόκειται για το όν, πού είναι αντικείμενο έρευνας ( όν ου μάσμα εστίν).>>, { 421 a-b }.InkedΣάρωση_20180315 (3)_LIΤο όνομα  λοιπόν είναι το αποτέλεσμα  που αποτυπώνει την έρευνα , την αναζήτηση,   { μάσμα <μάω = αναζητώ}.Τα πρώτα ονόματα δεν αναλύονται .Τα σύνθετα μπορούν ν’ αναλυθούν και να φανερώσουν την ουσία τους μέσω των πρώτων ονομάτων στα οποία αναλύονται. << ΣΩ. «Ώστε, καθώς φαίνεται, το όνομα είναι μίμηση με την φωνή εκείνου του πράγματος, το οποίο μιμείται. Και ονομάζει κανείς, όταν απομιμηθεί με τη φωνή, εκείνο το όποιο μιμείται.>>, {423 b }.InkedΣάρωση_20180315 (4)_LI Το πρώτο όνομα λοιπόν είναι μια φωνητική μίμηση του πράγματος.. Μιμητικές τέχνες είναι η ζωγραφική και η μουσική. Η  μεν ζωγραφική μιμείται τα χρώματα  και τα σχήματα  η δε μουσική τον ήχο .Η ονοματοθεσία , η τέχνη της κατασκευής ονομάτων , μιμείται την ουσία των πραγμάτων. Συνεπώς ο ονομαστικός { νομοθέτης}πρέπει να ελεγχθεί εάν με τα γράμματα και τις συλλαβές που χρησιμοποίησε στην κατασκευή ονομάτων κατάφερε να μιμηθεί την ουσία των πρώτων ονομάτων .<< ΣΩ. Και τώρα, αν μπορέσει κανείς να μιμηθεί αυτό που έχει το κάθε πράγμα , θέλω να πω την ουσία με γράμματα και συλλαβές,άραγε δεν θα δήλωνε τι θα είναι το κάθε πράγμα ‘η όχι  ; >>,         { 423 e }.Σάρωση_20180315 (5) Οι »παλαιοί»  λοιπόν ήσαν εκείνοι που συνέθεσαν τα ονόματα ,διότι ήσαν σοφοί νομοθέτες και γνώστες των πραγμάτων ….<< ΣΩ. Διότι οι  παλαιοί είναι εκείνοι που συνέθεσαν τα ονόματα ,όπως μας βρίσκονται . Και ο ρόλος μας είναι, αν θέλουμε να εξετάσουμε όλα αυτά τα προβλήματα επιστημονικά , αφού έχουμε κάνει όλες τις σχετικές  διακρίσεις  πρέπει να ιδούμε με τον ίδιο τρόπο αν τα πρώτα και τα παράγωγα ονόματα είναι ή δεν είναι βαλμένα όπως πρέπει. Αλλιώς μια άλλη  σύνδεση θα ήταν κίνδυνος να είναι ελαττωματική και όχι μεθοδική, αγαπητέ μου Ερμογένη. >>, { 425 a-b }Σάρωση_20180316 (2)

Β’ ΚΡΑΤΥΛΟΣ – ΣΩΚΡΑΤΗΣ                                                                                                                 Ο Κρατύλος ισχυρίζεται ότι όλα τα ονόματα είναι ορθά και ότι δεν υπάρχουν εσφαλμένες ονομασίες  ,αλλά μόνον εσφαλμένη χρήση των ορθών ονομάτων .<< ΣΩ. «Αραγε  είναι απόλυτα αδύνατο να λέει κανείς ψέματα ; Αυτό είναι εκείνο που θέλεις να πείς ;  >> , {429 d }.Inkedbandicam 2018-03-15 13-58-53-622_LIΔεν  υπάρχουν λοιπόν ψευδείς λόγοι ,αλλά  πρόκειται απλώς περί  της υπάρξεως θορύβου { ψοφείν}  κατά  τις συνήθεις συνομιλίες μας.<< KP. Εγώ θα έλεγα  ότι αυτός [o άνθρωπος] κάνει θόρυβο, ματαίως..>>, { 430 a }.Inkedbandicam 2018-03-15 13-54-51-531_LI  II.α]. Επιχειρηματολογία υπέρ της  συμβατικής ορθότητας των ονομάτων .                   Ο Σωκράτης επιχειρηματολογεί ως εξής :  Διαφέρει το όνομα , από αυτό που περιγράφει.Το όνομα είναι η μίμησις αυτού που περιγράφει.Ο ονοματοθέτης είναι δυνατόν να μην έχει κατασκευάσει σωστά ένα όνομα , όταν διατάσσει τα πράγματα κατά μη ορθό τρόπο. << ΣΩ. Τώρα τί φρονείς για κείνον που απομιμείται με τις συλλαβές και τα γράμματα την ουσία των πραγμάτων ; Δεν είναι αλήθεια ότι ισχύει και εδώ ο ίδιος λόγος, ότι δηλαδή, αν αποδώσει στα πράγματα όλα τα ταιριαστά, η είκόνα θα γίνει ωραία—καί αυτό είναι το όνομα—αν όμως κάποτε παραλείψει ή πρόσθεσει λίγα, θά γίνει εικόνα, όχι όμως ωραία ; Επομένως άλλα ονόματα θα είναι καλά κατασκευασμένα και άλλα άσχημα : KP. Ίσως.   ΣΩ. Επομένως, άλλος ίσως θα είναι καλός δημιουργός  ονομάτων και άλλος κακός ; KP. Μάλιστα. ΣΩ. Καί αυτός ονομάζεται νομοθέτης  >>,[ 431 d-e ].Σάρωση_20180315Tα ονόματα δεν είναι σαν τους αριθμούς ,που εάν προσθέσουμε ή αφαιρέσουμε κάτι ,προκύπτει νέος αριθμός ,αλλά είναι σαν τις ζωγραφικές εικόνες  : μια μίμηση. Η μίμηση βεβαίως είναι πάντα κατώτερη από το πρωτότυπο. Για να ολοκληρωθεί ο σκοπός της ονοματοθεσίας , δεν είναι αναγκαίο στο όνομα να περιέχονται όλα τα γράμματα αλλά μόνο τα σπουδαιότερα και πιο χαρακτηριστικά . Αρκεί να αποδοθεί δι ‘ αυτών καλώς { σωστά } ο τύπος { το καλούπι } του πράγματος. Η ύπαρξη ή όχι των σπουδαιότερων και πιο χαρακτηριστικών γραμμάτων μας βοηθά να συμπεράνουμε ότι άλλα ονόματα είναι καλώς κατασκευασμένα  και άλλα κακώς .Διότι εάν απεικονίζονταν όλα τα χαρακτηριστικά θα είχαμε δύο απολύτως όμοια ονόματα / πράγματα ή ζωγραφιές πράγματα . << ΣΩ. Με θάρρος  λοιπόν, γενναίε μου, παραδέξου ότι και από τα ονόματα άλλο είναι καλοβαλμένο και άλλο όχι, και μην απαιτείς από ένα όνομα να έχει όλα τα γράμματα, για να γίνει εντελώς όμοιο με εκείνο το πράγμα, το οποίον ονομάζει, άλλα άφησε να προστεθεί και το γράμμα πού δεν ταιριάζει σ’ αυτό. Και αν δέχεσαι γράμμα, δέξου και όνομα στη φράση. Και πάλι αν δέχεσαι όνομα, δέξου να προστεθεί και φράση στον  λόγο, πού δεν ταιριάζει στα πράγματα και όχι λιγότερο παραδέξου ότι το πράγμα ονομάζεται και λέγεται εφόσον ενυπάρχει ο γενικός χαρακτήρας του πράγματος, για το όποιο γίνεται λόγος.. >> ,[ 433 b ] .InkedΣάρωση_20180315 (2)_LI Πολλές φορές το έθος { συνήθεια } που έχει καθιερώσει το όνομα δηλώνει και τη σημασία του. Εμείς δηλαδή εκ συνηθείας { δια το έθος } καταλαβαίνουμε τι εννοεί το όνομα. << ΣΩ. Αλλά ακόμη κι αν δεν συμπίπτουν απολύτως  συνήθεια και  συνθήκη , πάλι δεν θα ήταν ορθό να λέμε ότι  η ομοιότητα δηλώνει τα πράγματα [ δήλωμα ] αλλά η συνήθεια. Διότι εκείνη , όπως  φαίνεται, δηλώνει  και με το όμοιο και με το ανόμοιο. Και επειδή συμφωνούμε σ’ αυτά, Κρατύλε— θεωρώ την σιωπή σου ως συγκατάθεση—ακολουθεί αναγκαστικά ότι και η συνθήκη κατά κάποιον τρόπο και η συνήθεια συντελούν στην έκφραση εκείνων πού έχουμε στο νου μας, όταν μιλούμε. >>, { 435 b }.bandicam 2018-03-15 15-04-08-042InkedΣάρωση_20180315_LI Αποδεικνύεται λοιπόν ότι όχι μόνον η συνήθεια αλλά και η συμφωνία / σύμβαση { συνθήκη } δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητοι παράγοντες  στην κατασκευή ονομάτων και δεν μπορούμε να τους αγνοήσουμε .Τα καλλίτερα ονόματα βέβαια είναι τα σοφά ,αυτά που αποτυπώνουν την φύση των πραγμάτων, αλλά δυστυχώς δεν είναι όλα.     <<ΣΩ… και είμαστε αναγκασμένοι να καταφεύγουμε ακόμη και για την ορθότητα των ονομάτων σ’ αυτό το χονδροειδές μέσον, τη συνθήκη  .>> ,{ 435 c }.InkedΣάρωση_20180315 - Αντιγραφή_LI ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ  – » Όργανον », Περί Ερμηνείας »,{2].                                                                   Όνομα είναι σημαντική φωνή ,κατά συνθήκη [συμβατικά]  και άνευ χρονικής αναφοράς, της οποίας κανένα μεμονωμένο μέρος δεν είναι σημαντικό.

II.β]. Τα ονόματα δεν αποτελούν ασφαλή βάση της γνώσεως των όντων και της ουσίας των πραγμάτων.                                                                                                                     O  Κρατύλος  ισχυρίζεται ότι όποιος γνωρίζει τα ονόματα γνωρίζει και τα πράγματα. << KP. Να διδάσκουν μου φαίνεται, Σωκράτη, και τούτο είναι πολύ ευνόητο, ότι όποιος γνωρίζει τα ονόματα, αυτός γνωρίζει και τα πράγματα. >>, { 435 d }. Σάρωση_20180315 - Αντιγραφή - Αντιγραφή Ο Σωκράτης διαφωνεί και δηλώνει πως η μόνη ασφαλής γνώση είναι ότι [ τα ονόματα ] τα κατασκεύασε ο ονοματουργός , ο οποίος όμως δεν αποκλείεται να έχει κάνει λάθος και λόγω της πλάνης αυτού να πλανώμεθα και εμείς. Συνεπώς τα πρώτα ονόματα  δεν μας διδάσκουν ,πολύ λιγότερο δεν μπορούν να μας διδάξουν τα κατά συνθήκη και κατά συμφωνία [αυθαιρέτως ] ονόματα. << ΣΩ.  Έλα τώρα, ας σκεφτούμε, Κρατύλε, το έξης. ‘Αν στην έρευνα των πραγμάτων παίρνουμε τα ονόματα για οδηγούς ,εξετάζοντας την έννοια καθενός απ’ αυτά, άραγε φαντάζεσαι ότι διατρέχομε μεγάλο κίνδυνο ν’ απατηθούμε ; >>, {436 b }. Σάρωση_20180315 <<  ΣΩ. Με ποιό λοιπόν τρόπο πρέπει να μαθαίνουμε ή να βρίσκουμε τα οντά, αυτό είναι ίσως ζήτημα ανώτερο από τις δικές μου και τις δικές σου δυνάμεις. Είναι όμως αρκετό να συμφωνήσουμε σε τούτο, ότι δεν πρέπει ν’ αρχίσουμε από τα ονόματα, άλλα πρέπει πολύ περισσότερο και να μαθαίνουμε και να ερευνούμε τα πράγματα, ξεκινώντας απ’ αυτά τα ίδια ,παρά από τα ονόματα >>, [ 439 b ]. Σάρωση_20180315 (2) - ΑντιγραφήΣάρωση_20180315 (3) << ΣΩ. Είναι λοιπόν δυνατόν, καθώς φαίνεται, Κρατύλε, να μάθουμε τα όντα χωρίς την βοήθεια των ονομάτων, αν αυτά που λέμε είναι σωστά.>>. { 438 e }. Σάρωση_20180315 (2)   Τα ονόματα δεν είναι η μοναδική πηγή γνώσεως γι αυτό η γνώση πρέπει να αναζητείται στα ίδια τα πράγματα. Για να γίνει όμως η γνωστική προσέγγιση ενός αντικειμένου πρέπει αυτό να μην αλλάζει μορφή κατά την γνωστή Ηρακλείτεια θεωρία  { ως ιόντων απάντων αεί και ρεόντων ] αλλά να είναι σταθερό και αμετακίνητο ,ειδάλλως πάντα θα μας διαφεύγει η γνώση της πραγματικής ουσία του.. Σταθερότητα όμως έχουν μόνο όσα ‘‘είναι» κι όχι όσα ‘‘γίνονται».. Υπάρχουν δηλαδή -πέραν της αενάου κινήσεως των πάντων και μεταβολής τους -και πράγματα που δεν υπόκεινται σε  αλλαγή  και μεταβολή ούτε  αλλοιώνονται ,όπως το καλόν και το αγαθόν {καλόν κάγαθόν }. Την επιστημονική γνώση δε την εγγυάται η σταθερότητα των πραγμάτων . << ΣΩ. Αλλ’ ούτε γνώση μπορούμε να δεχτούμε ότι υπάρχει, Κρατύλε, αν όλα τα πράγματα μεταβάλλονται και κανένα δεν μένει στη θέση του. Αν όμως και η  ίδια μορφή της γνώσεως μεταβάλλεται, τότε θα μετατρέπεται συνεχώς σε μιαν  άλλη μορφή γνώσεως και τότε  δε Θα υπάρχει γνώση. Και αν πάντοτε μεταβάλλεται, ποτέ δε Θα είναι γνώση. Απ’ αυτό τον  λόγο ακολουθεί ότι δε θα υπάρχει  ούτε υποκείμενο για να την γνωρίσει ούτε πράγμα που αυτό το υποκείμενο θα γνωρίσει >> ,     { 440 b-c }.InkedΣάρωση_20180315 (4)_LI

ΠΛΑΤΩΝΟΣ – » Κρατύλος » ,{ 440c-d }.                                                                                               Διότι ο νουνεχής άνθρωπος δεν εναποθέτει την φροντίδα του εαυτού του και της ψυχής του στα ονόματα ,έχοντας τυφλή εμπιστοσύνη σ’ εκείνα  και σ’ εκείνον  που τα έθεσε ,ούτε ισχυρίζεται πως κάτι γνωρίζει , και την ίδια στιγμή να κατακρίνει τον εαυτό του και τα όντα , λέγοντας πως τίποτα το υγιές [ αναλλοίωτο ] δεν υπάρχει ,αλλά τα πάντα σαν τα κεραμικά σπάνε και διαλύονται , και γενικώς να νομίζει ,ότι όπως κι εκείνοι που πάσχουν από καταρροή ,έτσι είναι και τα πράγματα, δηλαδή σαν να έχουν καταληφθεί  τα πάντα από το ρεύμα και την καταρροή…..Σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεις τα πάντα με ανδρεία και ορθότητα και να μην αποδέχεσαι τίποτα με ευκολία.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – » Κρατύλος ». { 440c-d }                                                                                               [ απόδοση  Η.Λάγιου }.

Ο Κρατύλος ήταν πιστός  εκφραστής  των απόψεων του Ηρακλείτου ή τις  αλλοιώνει ;

ΓΙΑΝΝΗ  ΛΑΜΨΑ  – » Λεξικό του Αρχαίου κόσμου ».  Ηράκλειτος.                                             Την θεωρία για την ροή των φανερών γεγονότων, την κατασκεύασε ο Κρατύλος γενικεύοντας ορισμένες παρατηρήσεις του Ηρακλείτου. Ο Ηράκλειτος πίστευε ότι εκτός από την ροή υπάρχει και η σταθερότητα , που εκπροσωπείται από τον Λόγο , τον Νόμο , την Δίκη και το Θείον. Τα όντα κατά τον Ηράκλειτο δεν διακρίνονται σε αισθητά [ αισθησιοκρατία} και μη ,αλλά σε φανερά και αφανή.

ΝΕΩΤΕΡΟΝ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ‘ΗΛΙΟΥ’-» Το Αρχαίον Ελληνικόν Πνεύμα».   Ηρακλείτου αποφθέγματα.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ  – » Μετά τα φυσικά » , { βιβλ.Α’ ,κεφ.6 }                                                              Ο Πλάτων σε νεαρά ηλικία .ήταν  μαθητής του Κρατύλου και των θεωριών του Ηρακλείτου ,ότι όλα τα αισθητά πράγματα βρίσκονται σε μια αιώνια ροή και συνεπώς δεν μπορεί να υπάρχει  επιστημονική γνώση για αυτά . Φυσικά στην Ηρακλείτεια θεωρία -σύμφωνα με το σχόλιο [54] – δεν διαφαίνεται  διάκριση μεταξύ αισθητών και νοητών πραγμάτων ούτε δηλώνεται αδυναμία αναγνωρίσεως και κατανοήσεως του αισθητού κόσμου. { Ίσως  πρόκειται -όπως στον Πλάτωνα έτσι και στον Αριστοτέλη- για σκόπιμη αλλοίωση της Ηρακλείτειας θεωρίας ,προς επίρρωση των  επιχειρημάτων εναντίον της  αενάου ροής θεωρίας }.


                          Τώρα , τας θύρας κλείσατε.  Εκάς οι βέβηλοι.  xxx    α].Τι εννοεί ο Πλάτων με το »δυνατόν μαθείν  [ το όν ] άνευ ονομάτων’‘  ;


ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – » Κρατύλος », { 438 e }.                                                                                              Eίναι δυνατόν να μάθουμε τα όντα χωρίς να καταφύγουμε στα ονόματα ; Προφανώς η πηγή αυτής της γνώσεως ανάγεται στην ίδια την επιστήμη ,της οποίας τα ονόματα είναι βοηθητικά [ όργανα] της προσεγγίσεως της ουσίας των πραγμάτων ,δίνοντάς μας μια πρώτη εικόνα αυτών.{ σημ.Γ.Κεντρωτή : o Πλάτων λέει  »άνευ  ονομάτων» , πουθενά δεν λέει »άνευ λόγου »}.

ΝΕΩΤΕΡΟΝ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ‘ΗΛΙΟΥ’-» Το Αρχαίον Ελληνικόν Πνεύμα».   Ποιές  είναι οι γενικώτερες μορφές εμφανίσεως του όντος ; Ο Πλάτων τις μορφές αυτές  ονομάζει < μέγιστα γένη του όντος > ,ο δε Αριστοτέλης τις ονομάζει < κατηγορίες >. Κατά τον Πλάτωνα υπάρχουν πέντε { 5 } » μέγιστα γένη »: 1.Το ον  2. Η στάσις  3. Η κίνησις  4. Το ταυτόν [ ταυτότης ] 5. Το έτερον [ ετερότης ]. Έκαστον από τα γένη νοείται πως αποτελεί ταυτότητα με τον εαυτόν του και πως  διαφέρει  από τ’ άλλα γένη. Παρά την διαφορά τους όμως τα γένη αυτά ,ευρίσκονται σε επικοινωνία το ένα με το άλλο.

bandicam 2018-03-17 09-27-33-673ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – »  Σοφιστής », { 253 b-c }.                                                                                             Τα γένη αναμιγνύονται μεταξύ τους  και ο επιστήμονας πρέπει με σωστό τρόπο να δείξει ποια με ποια είδη συμβιβάζονται και ποια είναι μεταξύ τους ασυμβίβαστα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – »  Σοφιστής », { 253 e }.                                                                                                Αυτό σημαίνει το << επίστασθαι  διακρίνειν  κατά γένος  >> . Το να γνωρίζει κανείς να διακρίνει επιστημονικά ,ποια πράγματα μπορούν να μετέχουν και ποια όχι μέσα σε κάθε γένος.

Άρα σύμφωνα με τα προαναφερθέντα το όν μετέχει της κινήσεως { όπως ισχυρίζεται ο δογματικός Κρατύλος } αλλά και της στάσεως. Συνεπώς  τα πράγματα υπάρχουν και δια της κινήσεως και δια της στάσεως .

ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – » Επιστολαί », [ Ζ’ ] , { 342 b }.                                                                                    Οι προϋποθέσεις για την απόκτηση γνώσης εκάστου όντος.

bandicam 2018-03-17 09-12-40-431KARL   MARX   – » Das Karital ».                                                                                                    Δεν υπάρχει βασιλική οδός να σε οδηγεί στην επιστήμη ,μόνο όσοι δεν φείδονται κόπων ,σκαρφαλώνοντας στα απότομα μονοπάτια της έχουν προοπτική να δουν τα φωτεινά της ύψη.

β]. Ο Πλάτων  και  η  Χρυσή τομή :                                                                                                 ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – » Κρατύλος », { απόδοση – σχόλια : Γ.Λαθύρης -Μ.Μαραγκού },σελ.24.             Ο Σωκράτης εκφράζει την ‘‘χρυσή τομή» μεταξύ του Ερμογένη και του Κρατύλου.!

Τι εννοεί  η κ. Μαραγκού ; Πώς εφαρμόζονται οι  μαθηματικές μέθοδοι  στην φιλοσοφία ; Είναι μια αυθαιρεσία ή ένα αποτέλεσμα εμβριθούς μελέτης ;  Ασφαλώς δεν είναι αυθαιρεσία αλλά αποτέλεσμα  βαθιάς μελέτης του Πλατωνικού έργου ,πολύχρονος καρπός του οποίου είναι και το εικονιζόμενο  ογκώδες  πόνημα για τον  Πλατωνικό Κρατύλο με τα 360 σχόλια και το μικρό Πλατωνικό ετυμολογικό λεξικό των 256 λέξεων !   << Η Χρυσή Τομή Φ >>  Inkedbandicam-2018-03-12-12-56-17-161_LI.jpg ΝΕΩΤΕΡΟΝ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ‘ΗΛΙΟΥ’-» Το Αρχαίον Ελληνικόν Πνεύμα».   Ο Πλάτωνας συνήθως θεωρείται ως μέγας φιλόσοφος .ο οποίος θεμελίωσε την κοσμοθεωρία των Ιδεών και του συγχρόνου Ιδεαλισμού . Όμως όσοι έχουν εντρυφήσει στα πλατωνικά συγγράμματα γνωρίζουν ότι ο Πλάτων ήταν εμπειρότατος και περί την γεωμετρία. Αλλά ο κλάδος της γεωμετρίας που χρωστάει πολλά στον Πλάτωνα είναι η στερεομετρία. Διότι ο  μέγιστος ποιητής-φιλόσοφος ήταν ένας εκ των θεμελιωτών αυτής της επιστήμης. Γι’ αυτό η σπουδή των κανονικών πολυέδρων έχει συνδεθεί με τ’ όνομά  του. Από την μελέτη δε των αναλογιών ορμώμενος ,φαίνεται ότι προχώρησε  και στο πρόβλημα της χρυσής τομής ,δια του οποίου ζητείται η διαίρεση μιας ευθείας σε άκρο και μέσο λόγο. Η ενασχόληση επίσης του Πλάτωνα με τα προβλήματα αυτά τον οδήγησαν και στην μελέτη των ασύμμετρων μεγεθών. Πολλοί νομίζουν πως οι »Ιδέες» του Πλάτωνα είναι αερολογίες ,εικασίες ή ιδεολογήματα αγνοώντας ότι ουσιαστικώς είναι   μαθηματικά μοντέλα …και ο νοών νοείτω.

γ].Πλάτων  και  Σωσσύρ  :                                                                                                                Φ.ΣΩΣΣΥΡ  – » Μαθήματα Γενικής Γλωσσολογίας » , { σελ.172 }.                                                  Ο Φ.Σωσσύρ ήταν Ελβετός γλωσσολόγος. Υπήρξε ιδρυτής της μοντέρνας γλωσσολογίας και του στρουκτουραλισμού. Η  θέση του για το  »αυθαίρετο  σημείο ‘‘ δε θεωρείται πρωτοποριακή .Ως φιλοσοφικός πρόγονος του Σωσσύρ θεωρείται ο Πλάτων με το έργο του ‘Κρατύλος’.Τίποτα βέβαια δεν είναι πιο ισχυρό από την φήμη. Διότι σημείο σήμαινε άλλα πράγματα για τον Πλάτωνα και άλλα για τον Σωσσύρ.  Τα δε »απόλυτα αυθαίρετο» και » σχετικά  αυθαίρετο»  θυμίζουν λίγο το ..ολίγον έγκυος. Προσέξτε το σκεπτικό : το σύστημα της γλώσσας στηρίζεται στην μη λογική αρχή του αυθαίρετου σημείου [ απόλυτα αυθαίρετο } . Αλλά επειδή εάν εφαρμοστεί αυτή η αρχή θα καταλήξει στην έσχατη περιπλοκή {δηλ. ασυνεννοησία ,αλαλία, αγλωσσία } έρχεται ο νους …  ως  deus ex machina  ,ο οποίος πετυχαίνει να εισαγάγει μιαν αρχή τάξης και κανονικότητας { σχετικά αυθαίρετο }.! Αν όλα αυτά δεν είναι αυθαίρετα ,  δογματικά και ‘μεταφυσικά’, τότε μάλλον πρέπει να παραδεχτούμε ότι η εξωγήινη παρουσία είναι γεγονός.!

ΧΡ.ΔΑΛΚΟΣ  – » Τα Ιδεολογήματα της νέας γλωσσολογίας », { σελ.72 }.                                     Ο εξαιρετικός και γλωσσικά δομημένος φιλόλογος  Xρ.Δάλκος ,δίνει την απάντησή του σε αυτές τις ιδεαλιστικές θεωρίες , οι οποίες δεν έχουν σχέση με τον Πλάτωνα και τον Κρατύλο. Μάλλον ως  αλλοίωση ή  ως  παρερμηνεία μπορούν να χαρακτηρισθούν. Ορθώς λοιπόν διερωτάται κανείς, γιατί ο νους να »εισάγει» εκ των υστέρων και όχι εκ των προτέρων μιαν αρχή τάξεως και κανονικότητας ; Και καταλήγει ο συγγραφέας : ο φυσικός δεσμός μεταξύ σημαίνοντος και σημαινομένου υπήρξε κάποτε , διαταράχθηκε κατόπιν σε πολλές περιπτώσεις γι’ αυτό ο νους  δεν  »εισάγει» αλλά αποκαθιστά την φυσική τάξη αναγόμενος ,μέσω της ετυμολογίας , στις πρωταρχικές ,ηχομιμητικές ρίζες της γλώσσας.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – » Κρατύλος », { σελ.162,163,164 }                                                                              Ενδιαφέρον κεφάλαιο για την σχέση Πλάτωνα και Σωσσύρ έχει και ο Γ.Κεντρωτής  ,καθηγητής  Θεωρίας της Μετάφρασης στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο ,στο εξειδικευμένο- και με πλούσια ξένη βιβλιογραφία -βιβλίο του για τον ‘Κρατύλο» του Πλάτωνα. Εκεί διευκρινίζει ότι είναι άλλο πράγμα ο Ιδεαλισμός και διαφορετικό η αισθησιοκρατία. Εάν δε στο γλωσσικό σημείο δεν επιβάλλεται κάτι εκ των έξω ούτε κάτι εκ των έσω ,το μόνο που μπορούμε να περιμένουμε είναι η ..επιφοίτηση του Σωσσυριανού  πνεύματος.!

ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – » Κρατύλος », { σελ.164 }.                                                                                            Στην σημείωση [29] ο εμπνευσμένος καθηγητής κάνει μερικές αξιοπρόσεκτες διαπιστώσεις. α]. Ο Σωσσύρ ουδέποτε θέλησε να αποκαλύψει τα φιλοσοφικά θεμέλια των γλωσσολογικών απόψεών του. Ούτε όμως και οι επίγονοι κατάφεραν να τα ανακαλύψουν β].Όλοι οι οπαδοί- γλωσσολόγοι  του Σωσσύρ αγνοούν ακριβώς τι σημαίνει η έκφραση << θεωρεί τη γλώσσα ως nomenclatura >> στο σώμα των παραδόσεων του Σωσσύρ ,κάτι που συνιστά curiosum { περίεργο }μοναδικό στην ιστορία της επιστήμης.!

Το παράξενο είναι ότι αυτές τις μεταφυσικές θεωρίες του Σωσσύρ  για την γλώσσα τις ενστερνίζονται και ..μαρξιστές .!! Βέβαια αυτές οι αυθαιρεσίες δεν έχουν καμμία σχέση με τον μαρξισμό και την διαλεκτική λογική.                                                                                          Μ. Μ.ΡΟΖΕΝΤΑΛ  – » Αρχές της διαλεκτικής λογικής  «, {σελ.29 }                                               Ο άνθρωπος μαθαίνει να σκέφτεται πριν απ’ όλα κάτω από την επίδραση της φύσης .Η φύση υπήρξε το πρώτο ‘εγχειρίδιο» λογικής.

RENE  MAGRITTE  – » The False Mirror », { 1928 }.The-False-Mirror-Painting-by-Rene-Magritte.-600x450ΕΠΙΛΟΓΟΣ :                                                                                                                                             Είναι  ο  » Κρατύλος  » του Πλάτωνος   ένα   … κωμικό   βιβλίο  ;                                                  Ένα τόσο σπουδαίο και θεμελιώδες βιβλίο για την γλώσσα όπως ο »Κρατύλος » ήταν αναπόφευκτο να προκαλέσει πολλές έριδες , σφοδρές συζητήσεις { για το τι ακριβώς είναι } και ποικίλες  αντιδράσεις μέχρι απαξιώσεως εξ αιτίας του δυσνόητου -ειδικά για τους αλλόγλωσσους -περιεχομένου του. Στην σκοτεινή πλάνη αυτής της απαξιώσεως και του χαρακτηρισμού του ως κωμικού {!} -ein  lustiges  buch –  έπεσε και ο μεγάλος  Βιλαμόβιτς ( Wilamowitz-Mðllendorff ), Γερμανός φιλόλογος  και κορυφαίος ερμηνευτής του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού { ή δεν τα εννοούσε σοβαρά ,όταν τα έγραψε κατά τον Γ.Κεντρωτή }.Το δυστύχημα είναι ότι τα λόγια του Βιλαμόβιτς ,τα πήρε τοις μετρητοίς ο σπουδαίος καθηγητής Γ.Μπαμπινιώτης και εκδίωξε από τον παράδεισο της ετυμολογίας τον »Κρατύλο» του Πλάτωνος ,διότι ο Σωκράτης …παρετυμολογεί ! 

Γ.ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ  – » Ετυμολογικό Λεξικό » , εισαγωγή.                                                               <<Οι περισσότερες -κραυγαλέες μάλιστα – παρετυμολογήσεις περιέχονται στον »Κρατύλο » του Πλάτωνα , που φέρει μάλιστα και τον τίτλο Περί ορθότητος ονομάτων >> . Δηλαδή ,ο Πλάτωνας θα  ενέπλεκε τον < < σοφώτερον των ανθρώπων >>  και δάσκαλό του  σε παρωδία , να σπάει πλάκα και να παρετυμολογεί  πληθώρα λέξεων ; Νομίζω ότι διαφέρει ο Σωκράτης στον ‘Κρατύλο ‘  του Πλάτωνος από τον Σωκράτη στις  »Νεφέλες» του Αριστοφάνη.                                     

Την σκυτάλη βεβαίως μετά από  τον Γ.Μπαμπινιώτη  πήραν  οι δογματικοί  γλωσσοπάστορες του διαδικτύου όπου  κατακεραυνώνουν το αιρετικό βιβλίο του Πλάτωνος με απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς  { χασάπικες παρετυμολογήσεις , τις έσφαξαν ,είναι για γέλια ..} όπως ο καλός τροφοδότης του σμικρού αυτού ιστολογίου μας ,Ν.Σαραντάκος  ,ο οποίος  με τα ερεθιστικά  σχόλιά του ,διεγείρει την εν υπνώσει   γελωτοποιό  δύναμη της ψυχής μας.!  »Ο άνθρωπος δεν θρώσκει»  .Είθε » ὠφελέειν, ἢ μὴ βλάπτειν’.bandicam 2018-02-24 17-12-09-540 ΝΕΩΤΕΡΟΝ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ‘ΗΛΙΟΥ’-» Το Αρχαίον Ελληνικόν Πνεύμα».   Ο  Σκοτεινός  φιλόσοφος  όμως μας υπενθυμίζει : << καλλίτερα να κρύβεις την αμάθειά σου παρά να την φανερώνεις >>.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ  – » Κρατύλος », { σελ.167 }.                                                                                           << Το  να χαρακτηρίζεις ακουσίως ή ακουσίως τον Σωκράτη  / Πλάτωνα  και τον Αριστοτέλη ‘αφελείς’ ,επειδή είδαν την γλώσσα ως  nomenclatura  είναι -κατ’ επιεική έκφραση- κάπως προπετές >>.

ΠΡΟΚΛΟΥ  – » Σχόλια εις τον Κρατύλον Πλάτωνος  εκλογαί  χρήσιμοι », [ 1 ].                          Ποιός  είναι ο σκοπός του » Κρατύλου « ; << Να επιδείξει την γόνιμη ενέργεια των ψυχών στο έσχατο σημείο και την αφομοιωτική δύναμη ,αυτήν που τους έλαχε κατά την ουσία τους  και την οποία επιδεικνύουν μέσα από την ορθότητα των ονομάτων. Η μεριστή ενέργεια των ψυχών αποτυγχάνει πολλές φορές στην επίτευξη των οικείων σκοπών ,όπως ακριβώς και η μερική φύση και γι’  αυτό είναι λογικό να υπάρχουν και τα απροσδιόριστα ,τυχαία και τα αυτομάτως περιφερόμενα  ονόματα ,και δεν είναι όλα  γεννήματα της νοητικής επιστήμης και δεν αποσκοπούν στη συνάφεια με τα πράγματα >>. Οι ψυχές που έχουν σπόρον πυρός ονομάζονται πυρίσπορες !{ Τελικό συμπέρασμα από την Μ. Μαραγκού }.

ΚΛΑΥΔΙΟΥ  ΓΑΛΗΝΟΥ – » Θεραπευτική  μέθοδος »,βιβλ.Α΄.                                                       Η καλή θεραπεία  των νόσων δεν  βασίζεται στα ονόματα  ,αλλά στην ορθή αντίληψη των πραγμάτων.

<< Χαλεπά τα καλά εστίν >>. ΠΛΑΤΩΝΟΣ – «Κρατύλος ή περί ορθότητος ονομάτων » 

Μην λησμονείτε : Η  αναζήτηση  της  σοφίας  αρχίζει  με την επίσκεψη των ονομάτων [ ετυμολογία] , δεν τελειώνει εκεί.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ : 

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

ΑΓΟΡΑΖΕΤΕ  ΒΙΒΛΙΑ  ,  ΕΛΕΓΧΕΤΕ ΤΙΣ ΠΗΓΕΣ .

Βρώμικος ή Βρόμικος ;

Μεγάλη  αμηχανία προκαλεί η  διπλή  γραφή του επιθέτου  βρώμικος-η-ον  /  βρόμικος-η-ο. Επί τούτου ,σε δύο  καθημερινές  εφημερίδες  διαβάζουμε  »βρώμικος  πόλεμος»  στην μια και »βρόμικος πόλεμος στην άλλη .Είναι και τα δύο ορθά ή ένα από τα δύο ; Είναι άραγε ταυτόσημα εννοιολογικά και  ετυμολογικά, τα βρώμικος / βρόμικος , ή  έχουν διαφορετική ορθογραφία ,διότι έχουν άλλη ετυμολογική ρίζα συνεπώς και διαφορετικό νόημα;  Τις απορίες  αυτές  μπορούν να μας  τις λύσουν τα καλά και σύγχρονα Νεοελληνικά λεξικά μας .Ας αρχίσουμε την έρευνα .                                                                      ΕΜΜ.ΚΡΙΑΡΑ – » Νέο-ελληνικό  λεξικό ».                                                                                          Βρόμικος , αυτός που είναι γεμάτος βρομιά . Ανήθικος { μεταφ.}.

A.Π.Θ {Ιδρ. Μαν.Τριανταφυλλίδη} – » Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής «.                                Βρόμικος { αντιθ. καθαρός }= αυτόν που τον χαρακτηρίζει η βρομιά. Βρομάω : { ελνστ. βρωμώ [ < βρώμος , βρόμος  ‘βρόμα’ ], διαφορετικό {;}από το αρχαίο ‘βρόμος ‘= δυνατός θόρυβος { ορθογραφία απλοποιημένη !! }.

ΑΚΑΔ.ΑΘΗΝΩΝ  – » Χρηστικό λεξικό της Νέο-ελληνικής γλώσσας ».                                         Βρόμικος & Βρώμικος = αυτός που χαρακτηρίζεται από βρομιά , έλλειψη καθαριότητας και συνήθως άσχημη μυρωδιά.

Αντιλαμβάνεσθε , ότι όχι μόνο δεν λύθηκαν επαρκώς οι απορίες  ,αλλά ότι η ασάφεια επιτάθηκε. Ο Εμμ.Κριαράς  καταγράφει ΜΟΝΟ βρόμικος. Το Λ.Κ.Ν  καταγράφει βρόμικος το οποίο προέρχεται από το βρομάω δηλαδή από το…βρωμώ {!;}.Τέλος το Χρηστικό καταγράφει και τους δύο τύπους {ίσως για να υπάρχει το δικαίωμα επιλογής }.           Ποιός  όμως  έχει δίκιο και ποιος  άδικο ;

1. BΡΟΜΩ  ή  ΒΡΩΜΩ ;                                                                                                                         Διαφέρει το Βρομώ από  το Βρωμώ. Η ορθογραφία θα μας οδηγήσει στην ορθή ετυμολογία εκάστου ρήματος  και στην αληθινή σημασία του.                                                    ΠΑΝ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ  – » Λεξικό ρημάτων της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας ».             Βρέμω = βρυχώμαι ,ωρύομαι , θορυβώ..  Παράγωγα : βρόμος ,βρομέω-ώ ,βρόμιος ,βρομιάζομαι , βροντή.

Βρέμω  < [ *ΒΡΕΜ- ] και με μετάπτωση το [ *ΒΡΕΜ- ] —-> [ *ΒΡΟΜ-].InkedΣάρωση_20180322 (2)_LI ΙΑΚ. ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΥ  – » Πελασγικά ».                                                                                              Βρετάς = κραυγάζω ,φωνάζω ,βραταγώ [= ψοφώ]. Βρέμω =ηχώ, φωνάζω .Βριμή= απειλή.

Π.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ  – » Η Θεσσαλική θεά Εν[ν[οδία ή Φεραία θεά ».                                           BΡΙΜΩ : Η θεά που φωνάζει δυνατά και οργισμένα { ενεβριμήσατο }  αναγκάζοντας  τον Ερμή να σταματήσει το εγχείρημά  του. 

ΔΑΜ. ΣΤΡΟΥΜΠΟΥΛΗ  – » Ετυμολογικό λεξικό της Ελληνικής ».                                  Ροχθέω ,Βροχθέω ,Βροθέω = κάνω θόρυβο. Βρομέω =βομβώ ,κροτώ .Βρόμος = ταραχή ,θόρυβος .Βρόμιος =ο προκαλών κρότον, θόρυβον. Βρέμω =ηχώ δυνατά. Βροντή = κρότος.

ΓΡ. ΒΕΡΝΑΡΔΑΚΗ  – » Λεξικόν  ερμηνευτικόν ».                                                                             Βρέμω { > βροντή } .Βρέμω = fremo {Λατ.}

ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ  – » Ανώμαλα ρήματα της Αρχ. Ελληνικής γλώσσης ».     Βροτάω-ώ = βροντώ , κάμνω βροντήν , μπουμπουνίζω. Βρέμω { fremo } < [*BΡEM-].  Καθ ‘ εταιροίωσιν του  [ε]  σε  [ο]  το [*ΒΡΕΜ-]  γίνεται   [*ΒΡΟΜ-] > Βροτώ .

ΠΑΝ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ – » Λεξικό ρημάτων της Αρχ. Ελληνικής γλώσσας ».        Βιβρώσκω = τρώγω , καταβροχθίζω ,καταπίνω. Παράγωγα : α].Από { *ΒΡΟ-,*ΒΟΡ-}:βορά, βορός ,[κατά]βροχθίζω  β].Από {*ΒΡΩ-} : βρώμαι ,βρώσις ,βρώμη,βρώσιμος ,βρωτός [ βρωμώ]  γ]. βάραθρον.

Βιβρώσκω : βι { ενεστ.αναδιπλ } + βρω [ από μετάπτωση  της ρ. *βρο- ] +σκ { προσφ.} – ω.InkedΣάρωση_20180321_LI                                                                                                                                                     ΠΑΝ. ΚΟΛΛΙΑ -»Λεξικόν των βασικών ρημάτων της Αρχ. Αττικής πεζογραφίας».    Βιβρώσκω : βι { ενεστ.αναδιπλ.} + βρω { από ρ.[ *βορ- ] και  δια μετ. των φθόγγων [ ορ = ρο ] > *[βρο-] και δια μεταπτ. > [*βρω-]  + σκ { προσφ.} – ω. Βορά { > Voro }.

ΔΑΜ. ΣΤΡΟΥΜΠΟΥΛΗ  – » Ετυμολογικό λεξικό της Ελληνικής ».                                  Βρόω ,βρώμι , βρώσκω , βιβρώσκω = τρώγω.

LIDDELL & SCOTT – » Μέγα λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».                                   Βάραθρον = βράθυ { < βιβρώσκω }. Λατ. vorare , vorago .


2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ  ΑΝΑΔΡΟΜΗ                                                                                                     ΟΜΗΡΟΥ – » Ιλιάς », { Π – 642 }.                                                                                                        Βρομέουσι = βομβούν .

ΟΜΗΡΟΥ  – » Οδύσσεια »,{ μ – 23  }.                                                                                                     << Εσθίετε  βρώμην = τρώτε   βρώσιν  >>.

Ι.ΠΑΝΤΑΖΙΔΟΥ  – » Λεξικόν Ομηρικόν » .                                                                                         Βρέμω > βρόμος {=πάταγος,κριγμός }  > βρομέω {= βομβώ } . Βρώμη &  βρώμα = έδεσμα,φαγητόν. Βρωτύς =βρώσις ,εδωδή , το φαγείν.

ΗΣΥΧΙΟΥ του ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΩΣ – » Λεξικόν ».                                                                   Βρόμιος =ο Σάτυρος ή ο Διόνυσος. Βρόμος = ιδίωμα ήχου ,ήχος, σπέρμα λεπτής κριθής ,βοτάνη. Βόρμος & Βρόμος = τροφή τετραπόδων. Βορόν = βρωτικόν .Βορός =πολυφάγος,άπληστος. Βρωμέεν = οζόμενον ,βαρυώδες ,δυσώδες.Βρώμος = οσμή , τόπος στον οποίον   ουρούν και αφοδεύουν οι έλαφοι. Βρωμωμένου = ογκωμένου .Βρωτόν = βρώσιμον.

THOMAS  GAISFORD  -» Etymologicon Magnum Lexicon ».                                                       Βρόμος :  1.κυρίως ο ήχος του πυρός . Πεποιημένη  είναι η φωνή  κατά μίμηση του ψόφου[=θορύβου ] της φωτιάς 2. από το βρέμω > βρόμος  3. ο ήχος του ανέμου { βρομήσει = φυσήσει }. Βρόμιος ο Διόνυσος { < βρέμω  }. Βροντή : { <  βρομή  < βρέμω  }. Βρωμηστής : 1.χορτοφάγος 2. και ογκούμενος  όνος  δια λιμόν  {= γα’ι’δούρι που ογκαρίζει / γκαρίζει από πείνα}. Βρώσις = τροφή ,βρώμη, βρώμα.

ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ { Αρχ. Θεσ/νικης  }- » Παρεκβολαί εις την Ιλιάδα και την Οδύσσειαν ».              1.Βρόμος, κυρίως επί ανέμων και επί πυρός , εξ αυτών  και το βρέμειν..Βρόμος  και η ιαχή. Έβρεμον γαρ ως πυρ , ίαχον δε ως άνεμος  2. Βρόμον  λέγει και ο Παυσανίας το σπέρμα ,το όμοιο με την λεπτή κριθή , το κοινώς λεγόμενον βρόμιον  3. Βρωμάσθαι , τίθεται επί αρσένων όνων , όταν  αυτοί λιμοκτονούν και το βρωμάσθαι βρώμης  , σημαίνει το τροφής  δείσθαι {= έχω ανάγκη τροφής }.

CORN.SCHREVELIUS  – » Lexicon manuale graeco-latinum et latino-graecum » .                  Βρέμω =fremo  .Βρώσκω = to browse {Angl }. Βρωτός = Bread {Angl. }.Το βρωτόν δηλαδή έδωσε το Αγγλικο  Bread .

CORN.SCHREVELIUS  – » Lexicon, in Greek and English ».                                                        H  μεταγενέστερη μετάφραση του λεξικού στην Αγγλική γράφει : << Whence{ αρχ.} perhaps Engl. Bread  = Aπ ‘ αυτό ίσως το Bread >>. Δηλαδή προστέθηκε κάτι που δεν υπήρχε στο αρχικό  Ελληνο-λατινικό λεξικό : το ίσως .

ΑΝΘ.ΓΑΖΗ  – » Λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».                                                                            Βρομέω -ώ = βρέμω .1] επί μυγών , σφηκών, κλπ. 2] επί νερού βράζοντος.  Βρόμιος = αυτός που κάνει βρόμον , κτύπον ,ο ηχητικός. 2] Επίθετο του Βάκχου , επειδή ο Δίας ερχόταν στην Σεμέλη με κρότο από τις βροντές και τις αστραπές , όταν αυτή κυοφορούσε τον Βάκχον  ή απ΄ τις βοές των περιπλανωμένων στα όρη βακχευόντων κατά την διάρκεια της νύκτας. Βρόμος ,ο,η { < βρέμω } = βρόντος , ήχος ακουστός.

ΑΝΘ.ΓΑΖΗ  – » Λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».                                                                         Βρωμάομαι-ώμαι = βρωμέω .Αγγαρίζω [=γκαρίζω ], ίσως εκ του βρέμω. 2]. Εκ του βρώμος = εκδίδω κακήν οσμήν , βρομώ {;}. Εκ του βρώμα παράγεται το βρωμάω και το βρωμάσθαι , το επιθυμίαν εχειν προς το φαγείν. Το δε βρόμος , οσμή , και βρόμα , δια του όμικρον γράφεται ,προς διαφοράν του βρώμα = φαγητού , κατά παρατήρησιν των νεωτέρων.!! { δηλαδή σύγχυσις }.!

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ  – » Των περί τα ζώα ιστοριών », { Ζ’ – 579 a }.                                                    Ο Αριστοτέλης γράφει ‘βρωμάται’ και όχι  ‘βρομάται’. !

ΜΑΡΙΟΥ  ΒΕΡΕΤΤΑ  – » Τα  βρωμόλογα  των Αρχαίων Ελλήνων ».                                  Βρώμος = η αποκρουστική μυρωδιά των τράγων κατά την εποχή της οχείας .Βρώμος = η τραγίλα, η τρα’ί’σια  μυρουδιά.

ΣΚΑΡΛΑΤΟΥ Δ. του ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ  – » Λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».                                Βρομέω { < βρόμος } =Βρέμω , βο’ί’ζω  { σαν το μελίσσι κτλ.}.Βρόμος { < βρέμω } = βοή { κυρίως πυρός , ανέμου κτλ.}, κρότος  { βροντής κτλ. },ήχος { αυλών κτλ. }.Βρόμιος = 1]. ο κάμνων κρότον { βρόμον }, βου’ί’ζων , αντηχών, θορυβώδης  2]. ο Βάκχος  ή ο οίνος  3]. ο ανήκων στον βρόμιον , ο βακχικός.

ΣΚΑΡΛΑΤΟΥ Δ. του ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ – » Λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».                                 Βρωμάομαι-ώμαι ={ < βρέμω } = 1. ογκάομαι {= γκαρύζω } 2.{ μεταγενέστερον }  εκ του βρώμος = όζω { κοιν.  βρωμώ }. Βρώμα ή βρώμη = τροφή ,φαγητόν. Βρώμησις =γκάρυσμα. Βρώσις { < βιβρώσκω } =1.το τρώγειν  2. σήψις , φθορά.

ΣΠΥΡ.ΖΑΜΠΕΛΙΟΥ  – » Πηγές της  Νεοελληνικής εθνότητας », { σελ. 508-509 }.                      <<… Κατά τον 10ο αιώνα -που έζησε ,κατά την γνώμη μας- ο Ψευδηρωδιανός { άρα σύγχρονος του Νικ.Φωκά } έγραψε ένα πόνημα ,όπου μπορούμε να συνάγουμε αξιόλογα δεδομένα για την κατάσταση της τότε καθομιλουμένης… .Στις μέρες του συγγραφέα αυτού , το όζω λεγόταν βρωμώ κτλ…>>.

LIDDELL & SCOTT   – » Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».                                              Όζω {Δωρ. όσδω } < [*ΟΔ-] = μυρίζω { και επί ευαρέστου και επί δυσαρέστου οσμής  } . Οσμή { <  οδ-μή  } , ευώδης , δυσώδης.

Ν.Π. ΑΝΔΡΙΩΤΗ  – » Ετυμολογικό  λεξικό της κοινής Νεοελληνικής ».                                   Βρόμα η [ < βρομώ { υποχωρητ.}!;! ] .Βρώμα = φαγέδαινα  του στόματος. Βρόμικος { < βρόμα }.Βρόμιος  < βρόμιος [μσν.] < βρομώ { υποχωρητ.}.Βρομώ {< βρόμος  [υποχωρητ.] }= κροτώ . Η σημασία βρομώ = όζω , ήδη μεσαιωνική .

Γ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗ  – » Σύγχρονο λεξικό ΟΡΩΝ και ΘΕΜΑΤΩΝ γλωσσολογικών ».         Υποχωρητικός σχηματισμός λέξεων , σελ.409 . Κατά την υποχωρητική παραγωγή , η βραχύτερη λέξη παράγεται από μακρότερη {;}. { Το βρόμα από το βρομώ  υπακούει στον κανόνα ;}.

Δ.ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ – » Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».                                                   [1].Βρώμος [ < βιβρώσκω ] =βρώμα , τροφή , φαγητό [2]. Βρώμος = { μετγν ,μσν. και δημ.} δυσωδία, δυσοσμία ,κακοσμία ,ιδίως δε η αποφορά των ζώων κατά την εποχή του ζευγαρώματος, βρώμα   [3]. Βρώμος = γένος φυτών [βοταν.].

ΦΡΥΝΙΧΟΥ  – »  Εκλογαί  ρημάτων και ονομάτων αττικών &  αποσπάσματα Ηρωδιανού ».  Βρώμος  δεν πρέπει να λέγεται επί της δυσωδίας .Επί της δυσωδίας ,άχαριν οσμήν λέγε , όπως ακριβώς οι κωμωδοποιοί …

Η εσφαλμένη γραφή.                                                                                                                           ΠΑΛ. ΔΙΑΘΗΚΗ  – » Ιώβ », { 6,7 }.                                                                                                 << .. διότι δεν μπορεί να σταματήσει  η οργή μου . Επειδή  σαν βρώμη { βρόμος ,  λανθασμένη  γραφή αντί βρώμος }, με την οποίαν τρέφονται τα ζώα και όχι οι άνθρωποι, βλέπω τις τροφές μου και η μυρωδιά τους  μου προκαλεί αηδία , όπως η δυσώδης οσμή  του λέοντος >>.

ΒΙΤΖ.ΚΟΡΝΑΡΟΥ  – » Ερωτόκριτος » , { δ’ , 538-540 }.                                                                   Βρόμον { λανθασμένη γραφή αντί  βρώμον = βρωμιά }.


3. H  ΣΥΓΧΥΣIΣ.   fart                                                      J.B.HOFMANN  – » Ετυμολογικόν λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής ».                                    Βρώμος { ορθότερον βρόμος !; } = δυσωδία , δυσοσμία. Βρωμέω ,βρωμάομαι = αναδίδω δυσάρεστον οσμή ,βρομώ { > ex-bromare } : ταυτόσημο στο  βρόμος , ο τονθορυσμός, μέγας  θόρυβος { πβ. το κρούειν ,πέρδεσθαι ,βρομάν }.

ΠΑΠΥΡΟΥ – » Λεξικό της Ελληνικής γλώσσας ».                                                                              Στην λ. βρόμος ,η έννοια του θορύβου συνδέθηκε με κάποια δυσωδία [… της πορδής ] που ακολουθεί μετά τον θόρυβο […της κλανιάς! ] και κατέληξε να σημαίνει την ίδια την δυσωδία […της πορδής ! ].

Γ.ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ  – » Ετυμολογικό λεξικό της νέας Ελληνικής γλώσσας ».                             Βρομώ : αρχική σημασία ‘θορυβώ’ —-> [ελνστ.σημασία] μυρίζω’ άσχημα , ίσως με ενδιάμεση σημασία ‘πέρδομαι’{!}.

Γ.ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ  – » Λεξικό των Δυσκολιών & των Λαθών στη χρήση της Ελληνικής ».     Βρόμικος .Τα στοιχεία δείχνουν ότι αφετηρία υπήρξε το αρχ.βρομώ ,που αρχικά σήμαινε ‘θορυβώ’ και αργότερα ‘‘μυρίζω άσχημα »{ ίσως με ενδιάμεση σημασία το ‘‘πέρδομαι’‘ }.

Η πορδή μπορεί να σκοτώσει ή να σώσει.!                                                                        ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ  ΠΑΛΑΤΙΝΗ   – » Σκωπτικά επιγράμματα ‘‘ ,΄βιβλ. ΙΑ’ { μέρος β’ }, [395].       Η πορδή άμα δεν βρει  διέξοδο σκοτώνει πολλούς. Η πορδή όμως σώζει  όταν σκορπά την τραυλή μελωδία της .Η πορδή επειδή και σώζει και σκοτώνει έχει ίδια δύναμη με τους βασιλιάδες.!

Σίγουρα η δύναμη της πορδής είναι μεγάλη και μπορεί -έστω και καθ’ υπερβολήν » να συγκριθεί με την βασιλική δύναμη. Εν τούτοις  δεν είναι όλοι οι θόρυβοι κλανιές  ,ούτε όλες  οι κλανιές  ,τοιούτως ειπείν ,..θορυβώδεις  –  καθ ‘ όσον υπάρχουν  είδη  πορδών   :     << Κλάσιμο     >>. Έτσι δεν μπορεί το ρήμα βρομώ να συσχετιστεί αποκλειστικά με το ρ. πέρδομαι  ,ούτως ώστε να σημαίνει πρώτα τους κανονιοβολισμούς της κλανιάς και κατόπιν την διάχυση δυσόσμων  αερίων .Διότι υπάρχουν και οι λεγόμενες» κούφιες» ή »θανατηφόρες »  πορδές  ,ιδιαιτέρως μετά την βρώσιν τρωγαλίων{= στραγάλια } ,όπου ο μόνος τρόπος αντιμετώπισής τους είναι η  ταχεία εκκένωσις του χώρου . Άλλες φορές πάλι το »κλανίδι» μπορεί να οδηγήσει ακόμη και εις την κατάκτησιν της φιλοσοφίας  :         << Από το πέρδεσθαι στο φιλοσοφείν . >> αλλά δεν είναι ό,τι το εύοσμον και ενίοτε ό,τι το επιθυμητόν. To βδέω  μάλιστα μπορεί να εκφράσει ικανώς  την έννοια του πέρδομαι  καθώς και της δυσωδίας.                                                                                                                       LIDDELL &  SCOTT  – » Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».                                              Bδέω = 1]. κλάνω , πέρδομαι  2].[καθόλου] αποφέρω δυσωδίαν , βρωμώ. [ εντεύθεν τα βδύλλω, βδελυρός,βδελύσσομαι .Βδόλος { < βδέω } = δυσωδία ,βρώμα{πορδής ή λύχνου}.

ΗΣΥΧΙΟΥ του ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΩΣ  – » Λεξικόν ».                                                                                 Bδελυγμία = δυσωδία.

Η σύγχυση  λοιπόν της εννοίας του ρ.βρομώ με την έννοια του ρ.βρωμώ κατέληξε στο …πέρδομαι. Γιατί όμως  αυτή η σύγχυση ; Εφόσον το ρ. βρομώ {= θόρυβος , κρότος } έχει σχέση με το αισθητήριο  της ακοής , πώς  μπορεί να συγχέεται  με το ρ.βρωμώ { = τρώγω } και τα βρώματα { = φαγητά } και τις  οσμές που αναδύονται απ’αυτά ,τα οποία έχουν σχέση  με το αισθητήριο της οσφρήσεως  ;                  



                  Tας  θύρας κλείσατε ,τους οφθαλμούς ανοίξατε. Εκάς  οι αμύητοι.                   



xxx                                                                                                                                                                     Β.ΦΙΛΙΑ – Γ.ΠΡΙΝΙΑΝΑΚΗ  – » Τα ημαρτημένα του λεξικού Μπαμπινιώτη ».                        Τα βρωμερά {= φαγώσιμα }είναι εκείνα που προσφέρουν την οσμή {ευοσμία ή κακοσμία}και έχουν να κάνουν με το αισθητήριο της οσφρήσεως . Τα  βρομερά { =θορυβώδη } είναι αυτά προκαλούνται από τους ήχους και έχουν να κάνουν με το αισθητήριο της ακοής.    

 α]. ΒΡΩΜΑΣΘΑΙ  & ΟΓΚΑΣΘΑΙ  ΕΠΙ  ΟΝΩΝ..                                                                   ΑΜΜΩΝΙΟΥ  – »  Λεξικόν Ομοίων  και Διαφόρων  λέξεων ». Φωνές ζώων.                               Το Βρωμάσθαι  λέγεται επί όνων .

ΠΟΛΥΔΕΥΚΟΥΣ  – »Ονομαστικόν ». Φωναί  ζώων.                                                                          Βρωμάσθαι = η βρώμησις των όνων. Το ίδιο και για τους ημιόνους. Λέγεται δε το βρωμάσθαι και ογκάσθαι . Ογκώμενοι = βρωμώμενοι . Ογκηστάς μερικοί από τους ποητές λένε τους όνους.

ΦΩΤΙΟΥ  – «Λέξεων Συναγωγή «.                                                                                                         Βρωμάσθαι = το ογκάσθαι {= το να γκαρίζει } ένα πεινασμένο γα’ι’δούρι. Βρώμα = η φωνή του πεινασμένου γα’ι’δουριού.

Ι.ΣΤΑΜΑΤΑΚΟΥ  – »  Λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσης «.                                               Ογκάομαι = ογκαρίζω , γκαρίζω.

 

β]. ΔΙΟΝΥΣΟΣ  ΒΡΟΜΙΟΣ .                                                                                                                  ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ  – » Θεσμοφοριάζουσαι », {στ. 991-998  }.                                                           Βρόμιε = θεέ του θορύβου.  Βρέμονται = βου’ί’ζουν.

ΖΕΥΣ ΥΨΙ-ΒΡΕΜΕΤΗΣ   &    ΔΙΟΝΥΣΟΣ ΒΡΟΜΙΟΣ.

ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ  – » Βάκχαι », { στ.83-88 }.                                                                                                Βρόμιος = βροντερή θεότητα { Διόνυσος }.Ο Διόνυσος είναι Βρόμιος  επειδή  είναι βροντερός , όχι επειδή είναι  βρωμερός και πορδαλάς.

ΣΟΥΔΑ ή ΣΟΥ’Ι’ΔΑ  – » Λεξικόν » .                                                                                                      Βρόμιος ο Διόνυσος, ο γενεσιουργός των καρπών , παρά το βορά —> βόριμος  και υπερθέσει βρόμιος{;! }..Προφανώς πρόκειται περί παρετυμολογίας. Ο Βρόμιος  δεν σχετίζεται με την καρποφορία αλλά με την βροντή. 

γ].  ΒΡΩΜΑΤΑ ,ΣΗΨΙΣ  και ΠΕΨΙΣ .                                                                                                 H.DIELS  & W.KRANZ – » Οι προσωκρατικοί », τομ .Α’.                                                                  Παλαιά συνήθεια ήταν ,οι άνθρωποι να λένε άσηπτα {=αχώνευτα } ,όσα εμείς λέμε άπεπτα {=αχώνευτα }.

ΚΛΑΥΔΙΟΥ  ΓΑΛΗΝΟΥ  – » Άπαντα », τομ. XVIII . Ιπποκράτους Αφορισμοί .

ΚΛΑΥΔΙΟΥ  ΓΑΛΗΝΟΥ  – » Άπαντα », τομ. XIX  { 372  Kuhn }, Ιατρικοί όροι.                            << … Πώς  Ιπποκράτης και Ερασίστρατος και Εμπεδοκλής και Ασκληπιάδης τας πέψεις της τροφής φασί γίνεσθαι …Εμπεδοκλής δε σήψει  >>.Πώς λένε ο Ιπποκράτης , ο Ερασίστρατος, ο Εμπεδοκλής και ο Ασκληπιάδης ότι γίνεται η πέψη της τροφής ; Ο Εμπεδοκλής λέει [ ότι γίνεται ] με την σήψη.

ΓΙΑΝ.ΠΡΙΝΙΑΝΑΚΗ  – » Η γλώσσα των Ελλήνων είναι η γλώσσα που μιλάει η φύση ».          Aπό το βιβρώσκω  : 1]. Βορά  2]. -Βόρος {ως β’ συνθετικό } 3]. Βρώση  [ > το βρώμα{=φαγητό }  &  η βρώμα {= δυσωδία} καθώς αποσυντίθεται και όζει ,πάλι αποτελεί βρώμα {= δυσωδία} και βρώμα {=φαγητό } για κάποια άλλα πτωματοφάγα  όντα.

Σάρωση_20180409Ο ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ : Το σύνολο των χημικών και βιολογικών μεταμορφώσεων που τελούνται στον οργανισμό , η εναλλαγή της ύλης.                                                                     Είναι ένας συνεχής κύκλος, σε δύο  φάσεις: 1η. Καταβολισμού  2η. Αναβολισμού.                 Ο Καταβολισμός είναι μία εκ των φάσεων του μεταβολισμού ,η περιλαμβάνουσα την σειράν αντιδράσεων την απολήγουσα στην φθορά  και στην μετουσίωση των οργανικών υλών {διάσπαση των μεγάλων μορίων σε μικρότερα μόρια =αποσύνθεση }.                           Ο Αναβολισμός είναι η διαδικασία του μεταβολισμού που περιλαμβάνει τις αντιδράσεις σύνθεσης πολύπλοκων χημικών ουσιών {σύνθεση }.Ο μεταβολισμός  δηλαδή είναι μία μεταβολή των τροφών , οι οποίες  Κατά τον ιατρόν Γαληνόν  τροπή = τροφή .{ εναλλαγή π—>φ }.Εκ του τρέπω το τρέφω , διότι η τροφή για να μας θρέψει πρέπει να υποστεί διάσπαση  και κατεργασία από τον οργανισμό ούτως ώστε να μετατραπεί σε όλα τα αναγκαία προς αφομοίωση και απορρόφηση .                                                                            ΓΑΛΗΝΟΥ  – » Περί φυσικών δυνάμεων », { Α’, 24-26 }.                                                                  Το όνομα του σκοπού αυτού είναι η θρέψη. Το όνομα όμως της λέξεως είναι εξομοίωση { ομοίωσις } του τρέφοντος  με το τρεφόμενο….Μόλις ο χυμός ,που προορίζεται να θρέψει ,βγεί έξω από τα αγγεία, πρώτα διασκορπίζεται παντού , έπειτα προστίθεται , έπειτα προσφύεται και αφομοιώνεται { ομοιούται } τελείως .

 Η ΠΕΨΙΣ :                                                                                                                                              ΠΑΝ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ – » Λεξικό ρημάτων της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας ».              Πέσσω ή Πέττω ή Πέπτω = μαλακώνω , χωνεύω. Παράγωγα : πέψις { δυσπεψία }, πεπτός { άπεπτος , δύσπεπτος }, πέμμα { < πεπ-μα }= κάθε μαγειρεμένη τροφή.         

ΑΠ.ΤΖΑΦΕΡΟΠΟΥΛΟΥ – » Ετυμολογικές και σημασιολογικές ανιχνεύσεις»{ σελ.214-215}.  Η  πέψη  και τα είδη της.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ  – » Των περί τα ζώα ιστοριών », { Γ’ – 512 b }.                                                    Ιχώρ = άπεπτον αίμα.

OMHΡΟΥ  – ‘ Ιλιάδα », { Ε-339,340 }.                                                                                                    Ιχώρ = άμβροτον  αίμα  θεών.

ΗΣΥΧΙΟΥ του ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΩΣ  – » Λεξικόν ».                                                                           Βρότος = αίμα, μολυσμός. Άμβροτοι θεοί = άναιμοι και αμόλυντοι .Αθάνατοι ,άμοιροι βρότου{ δηλ. αίματοςκαι μολύσματος }. 

 THOMAS GAISFORD -» Etymologicon Magnum Lexicon ».                                                          Άμβροτον {α + βροτός }  = αθάνατον , αυτού που οι βροτοί  δεν μπορούν ν’ αγγίξουν ,αιδοίον{= σεβαστόν } , ηδύ { =γλυκό } , λαμπρόν {= λαμπερό } ,ευώδες { =μοσχομυριστό } ,καλόν .Άμβροτοι { α + βρότος } = αθάνατοι . Βρότος  = το αίμα [ του ανθρώπου }.Άμβροτα =κεκρυμμένα.

 Η  ΣΗΨΙΣ :                                                                                                                                              ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ – »Περί  παθών », { 24 }.                                                                                         Στην  λειεντερία { λείον + έντερον }  τα σιτία {=τροφές } αποβάλλονται άσηπτα { =αχώνευτα }και υγρά { =με υδαρές κενώσεις}.                      

Δ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ  – » Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης ».                                                 Άσηπτος  =1. ο μη σηπόμενος , ο ασαπής , αυτός που δεν υπόκειται σε σήψη 2. άπεπτος ,αχώνευτος.

ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ  – » Ανώμαλα ρήματα της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσης ».            Σήπω = κάνω κάτι να σαπίσει , σαπίζω. Παράγωγα :  α].Σαθρόν = επί  πεπαλαιωμένων και  φθαρμένων { οικία, ένδυμα ,αγγείο κτλ. }  β]. Σαπρόν = επί  των σεσηπότων και κακήν οσμήν αναδιδόντων  [τροφίμων ]  γ].σήψις   δ].σηπτός -άσηπτος.

ΠΡΟΣΕΥΧΗΤΑΡΙΟΝ  – » Νεκρώσιμος Ακολουθία ».                                                                         <<  Ἂς βγοῦμε καὶ νὰ δοῦμε στοὺς τάφους ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι γυμνὰ ὀστᾶ, τροφὴ γιὰ τὰ σκουλήκια καὶ δυσοσμία { = σκωλήκων βρῶμα καὶ δυσωδία }  καὶ νὰ σκεφτοῦμε ποιὰ ἀξία ἔχει ὁ πλοῦτος, ἡ ὀμορφιά, ἡ δύναμη καὶ ἡ εὐπρέπεια. >>

ΗΛΙΟΣ  – » Νεώτερον  Εγκυκλοπαιδικόν λεξικόν ».                                                                         Βρώμα {<  βρώμος } = κακοσμία ,δυσοσμία   και  ακαθαρσία ,ρυπαρότητα από τις οποίες αναδίδεται η δυσωδία. Η έκφραση << βρώμα και δυσωδία >> από την νεκρώσιμην ακολουθία της εκκλησίας σημαίνει ότι μετά θάνατον γίνεται << γυμνά οστέα ο άνθρωπος σκωλήκων βρώμα [= τροφή]  και δυσωδία  >>.

RENE MAGRITTE  – » The False Mirror », { 1928 }.The-False-Mirror-Painting-by-Rene-Magritte.-600x450

Το  πραγματικά »Μεγάλο λεξικό  όλης της Ελληνικής γλώσσας »του Δ.Δημητράκου  δεν καταγράφει τύπο » βρόμικος » παρά μόνον’‘ βρώμικος».                                                             Δ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ  – » Μέγα  Λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης » .                                                    Βρωμίζω = καθιστώ τι ακάθαρτο  , ρυπαίνω , λερώνω .Βρωμίζομαι = ρυπαίνομαι , λερώνομαι ,ιδίως δια περιττωμάτων. Βρώμικος = ρυπαρός ,ακάθαρτος ,βρωμερός ,σεσηπώς [=σάπιος] , αυτός που μυρίζει άσχημα.

GILBERT & GEORGE – » Flying shit », { 1994 }.Σάρωση_20180322 (6)

I]. Γιατί  το  9τομο  » Λεξικόν  όλης της  Ελληνικής γλώσσης » του Δ. Δημητράκου είναι  πραγματικά  Μέγα ;  Διότι  είναι ένας εκδοτικός άθλος, όπου λεξικογραφούν οι καθαρευουσιάνοι μαζί με τους δημοτικιστές. Για πρώτη φορά συγκεντρώνονται όλα τα λήμματα όλης της Ελληνικής γλώσσας, από την Ομηρική μέχρι τη σύγχρονη εποχή σε ενιαίο λεξικό .Αποτελεί τη βάση όλης της ελληνικής λεξικογραφίας .Όλα δε τα μετέπειτα λεξικά αποτελούν συμπληρώματα αυτού του  μεγάλου λεξικού.

II]. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ – » Ανώμαλα ρήματα της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσης ».      Προσέξτε αυτό το καταπληκτικό ανώμαλο ρήμα , το εσθίω .Κανείς βεβαίως δεν το χρησιμοποιεί σήμερα αυτούσιο , αλλά από τους χρόνους του ρήματος αυτού παράγονται εξαιρετικές λέξεις  της καθομιλουμένης : Εσθίω { > εστιατόριο } –  Έδομαι { > έδεσμα ,εδώδιμος [=φαγώσιμος] ,οδούς-όντος [=δόντι ] , νήστις [ νη-εδ-τις ]= νηστικός  , άριστον {αρι-εδ-τον} =πρω’ι’νό  γεύμα   – Έφαγον { > φαγέδαινα = ελκώδη  και διαβρωτική επεξεργασία [ φάγωμα ],ταχυ-φαγείον [φάστ φούντ ] ,φαγητό ,φαγοκύτταρο,  φαγούρα,  φαγωμάρα.

ΠΟΛΥΔΕΥΚΟΥΣ   – » Ονομαστικόν », βιβλ. ς’ ,{ από εδεσμάτων }.                                                 »Oίον έδοντές τινες  ,οι οδόντες »{  < έδονται  < εσθίω . Έδομαι  { < *εδ —-> Edo [Λατ.] }.

III]. ΙΑΚ. ΡΩΤΑ  – » Απάνθισμα επιστολών Αδαμαντίου Κοραή », σελ.182.                                 <<  Να θυμάσαι πάντοτε το » [ Νάφε και ] μέμνασο απιστείν  Επίχαρμος  » , αλλ’ όμως  απ’ την άλλη μεριά , όπως κάνει ο φρόνιμος , μήτε  να έχεις υπερβολική  απιστία ,όπως  γράφει κι ο Ησίοδος  >>.

ΗΣΙΟΔΟΥ   –  »Έργα και Ημέραι » , {στ. 370 }                                                                                    Διότι το ίδιο οι πίστεις και οι απιστίες καταστρέφουν τους ανθρώπους .

ΒΙΒΠΛΙΟΓΡΑΦΙΑ :

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

ΑΓΟΡΑΖΕΤΕ  ΒΙΒΛΙΑ , ΕΛΕΓΧΕΤΕ  ΤΙΣ  ΠΗΓΕΣ.